NieuwsPresident van Congo

België haalt banden aan met Congo: rode loper uit voor de president die in Brussel eerst niet werd geaccepteerd

Een paar maanden geleden wilde België hem niet eens feliciteren met zijn presidentschap, maar deze week werd de rode loper uitgelegd voor Félix Tshisekedi, de nieuwe president van Congo. België hoopt op nauwere banden met zijn ex-kolonie, en Tshisekedi heeft bondgenoten nodig.

Tshisekedi (tweede van links) was deze week samen met zijn vrouw op bezoek bij het Belgische koningspaar.  Beeld BELGA
Tshisekedi (tweede van links) was deze week samen met zijn vrouw op bezoek bij het Belgische koningspaar.Beeld BELGA

Het is de eerste keer in twaalf jaar tijd dat een Congolese president een bezoek brengt aan België. In 2007 kwam toenmalig president Joseph Kabila over voor een gespannen werkbezoek en de verhouding tussen de twee landen bleef daarna slecht. Vanwege het repressieve bewind van Kabila, schroefde België zijn ontwikkelingshulp terug en bij wijze van represaille verloor Brussels Airlines een deel van zijn landingsrechten in Congo. Over en weer werden consulaten gesloten.

In eerste instantie was men in België ook niet gelukkig met Tshisekedi, want hij is alleen maar president geworden dankzij een deal met diezelfde Kabila. Deze had jarenlang geweigerd verkiezingen te houden en toen het in 2018 eindelijk zover was, deed er een stroman in zijn plaats mee. Deze was echter zo impopulair dat het zelfs met fraude niet lukte hem te laten winnen.

Toen sloot Kabila een pact met de oppositiefiguur Tshisekedi. Als deze Kabila niet teveel voor de voeten zou lopen, zou hij door de kiescommissie tot winnaar worden uitgeroepen. De winst van de echte winnaar werd weggepoetst.

Kritisch

‘Toen was België nog kritisch op de benoeming van Tshisekedi’, zegt Afrika-deskundige Kris Berwouts. ‘Nu wordt hij met toeters en bellen ontvangen. Hij is op de koffie geweest bij de Belgische koning en heeft uitgebreid gesproken met premier Jean Michel.’

De Congolese president Felix Tshisekedi tijdens zijn staatsbezoek aan België deze week.  Beeld BELGA
De Congolese president Felix Tshisekedi tijdens zijn staatsbezoek aan België deze week.Beeld BELGA

Volgens Berwouts is gebleken dat Congo de nieuwe president gelaten heeft geaccepteerd. ‘Het land is niet ontploft, zoals even werd gevreesd. Dan kan België wel op ramkoers blijven liggen, maar het loont meer om te kijken of er zaken met Tshisekedi kunnen worden gedaan.’

Dat kan. Thisekedi is een hele week in België geweest en heeft de zakenwereld allerlei toezeggingen gedaan. Zo beloofde hij het investeringsklimaat te verbeteren door de strijd tegen corruptie aan te gaan en de procedure rond de visa-aanvragen te herzien, zodat zakenlui niet meer wekenlang op hun reisdocumenten hoeven te wachten.

Charmeoffensief

Tshisekedi heeft zelf ook belang bij een goede relatie met België. ‘Hij heeft bondgenoten nodig’, zegt Berwouts. ‘Om zijn legitimiteit te versterken, is hij eerst een charmeoffensief begonnen in de buurlanden en in februari liet Tshisekedi zich verkiezen tot vicevoorzitter van de Afrikaanse Unie, waardoor hij zijn contacten met andere Afrikaanse leiders kan uitbouwen. Na acht maanden is Europa aan de beurt en het is niet verwonderlijk dat België dan de eerste stop is. Allereerst vanwege de geschiedenis tussen de twee landen, maar ook omdat Tshisekedi jarenlang in Brussel heeft gewoond.’

Hij heeft ongeveer de helft van zijn leven in Brussel doorgebracht, heeft daar gestudeerd en als koerier gewerkt. ‘Voor mij is uw land de toegangspoort naar de Europese Unie’, zei Tshisekedi deze week. ‘Ik voel me hier altijd chez moi.’

LEES MEER OVER TSHISEKEDI

Na 18 jaar heeft Congo een nieuwe president, maar bijna niemand vertrouwt zijn overwinning.

Al bijna twee jaar ligt het lichaam van Etienne Tshisekedi in een vrieskist in Brussel. Nu zijn zoon president van Congo is geworden, kan hij misschien eindelijk begraven worden.

Meer over