Belegger wantrouwt mooie balans

De beurs wordt momenteel geregeerd door wantrouwen. Voor de tweede dag op rij boekte de AEX-index een laagterecord voor het jaar....

Wantrouwen over het management van beursgenoteerde bedrijven vormt een van de drijvende krachten achter de koersdalingen. Sinds het omvallen van het Amerikaanse energiebedrijf Enron in december is een ware vloedgolf aan berichten verschenen over bedrijven die met de boekhouding hebben gerommeld.

De jongste voorbeelden zijn de energiebedrijven El Paso en Williams, en het industriële conglomeraat Tyco. Vooral het vertrek van de topman van Tyco, dat onder meer apparatuur voor telecomnetwerken en wegwerpmateriaal voor de gezondheidszorg maakt, heeft veel indruk gemaakt. Ook in Europa.

'Beleggers realiseren zich dat KPNQwest, UPC en Versatel niet op zichzelf staan', stelt een handelaar. Deze Nederlandse kabelbedrijven hebben in het verleden ook de verdenking van financiële goochelarij op zich geladen. KPNQwest is inmiddels failliet, Versatel verkeert in surseance, en UPC zit in financiële problemen.

Ook gevestigde namen lijden onder de boekhoudperikelen. Aegon bijvoorbeeld. 'Vroeger was Aegon een van de lievelingen van de beurs', zegt optiehandelaar Erik van Maanen. 'De winsten lieten een bijna perfect stijgende lijn zien, deels door met de boekhouding te spelen. Vroeger vond iedereen het prachtig, nu staat Aegon daardoor in een kwade reuk.' Aegon noteerde begin 2001 nog boven de 43 euro. Inmiddels is de Haagse verzekeraar gedaald tot iets boven de 22 euro: bijna een halvering van de koers.

De onrust leidt tot apathie. 'Niemand doet nog wat', luidt het in koor op de beurs. 'De omzetten zijn laag en beleggers staan hand in hand te wachten aan de zijlijn.'

Ook de onzekere politieke situatie in de wereld speelt een grote rol. Pim Bertens van Binck Brokers, een bedrijf dat transacties voor klanten op de beurs doet, noemt een aantal politieke brandhaarden als oorzaak. 'De dreigende oorlog tussen India en Pakistan, de aanhoudende spanning tussen Israël en de Palestijnen spelen een grote rol. Bovendien blijven de Amerikanen bijzonder angstig voor nieuwe terroristische aanslagen.'

De onzekerheid komt tot uitdrukking in een stijging van de goudprijs. In tijden van politiek tumult vormt goud voor veel beleggers een vluchthaven. De prijs van goud is de laatste weken geëxplodeerd. Aan het begin van het jaar kostte een ounce goud op de wereldmarkt nog 287 dollar, dinsdag deed goud 328 dollar.

Een paar jaar terug werd dit soort beurzen gezien als een goed moment om in te stappen. Maar niemand schijnt in de lage niveaus een goede kans te zien op goedkoop aandelen te kopen. 'Niemand is op dit moment bang om de markt naar boven toe te missen', zegt een handelaar. Herstel, zoals beleggingsstrateeg Jaap van Duijn van Robeco onlangs aankondigde, is nog ver weg. 'Herstel? Dat duurt nog een hele tijd', meent een vermogensbeheerder.'

Een extra probleem voor veel beleggers is de daling van de dollar. Veel grote Europese bedrijven verdienen een aanzienlijk deel van hun geld in de Verenigde Staten. Nu de daling van de dollar aanhoudt - de munt daalde gisteren tot het laagste niveau ten opzichte van de euro in 16 maanden - neemt de winstgevendheid af.

Een bedrijf als Ahold, dat meer dan de helft van de omzet in dollars boekt, heeft daar veel last van. Het aandeel daalde gisteren met 3,7 procent naar 22,06 euro. Maar de voorbeelden op de Amsterdamse beurs zijn legio: ook ING, ABN Amro, Hagemeyer en Numico zijn in grote mate afhankelijk van de Amerikaanse markt, en dus gevoelig voor de dollarkoers.

Meer over