Belastingadvies

'Belastingheffing is als het toilet bij V&D: als de juffrouw weg is, blijft het bakje leeg.' De uitspraak is afkomstig van René Niessen, oud-hoogleraar belastingrecht. In de Volkskrant bekritiseerde hij - samen met een legioen belastingcontroleurs - het nieuwe systeem van horizontaal toezicht. Hierbij vertrouwt de fiscus erop dat ondernemers ook zonder controle hun belasting betalen.

Blijven bakjes echt leeg als er niemand bij zit? Niet noodzakelijkerwijs, las ik in het nieuwste boek van de Rotterdamse hoogleraar bedrijfsethiek Muel Kaptein. Hij beschrijft het eerlijkheidsexperiment van de Amerikaanse broodjesverkoper Paul Feldman, die schalen met bagels bij kantoren bezorgde. Hij zette er een bakje bij, en een bord met de prijs van één bagel.

Het aantal afgerekende bagels bleef in twintig jaar nagenoeg constant: 87 procent.

Natuurlijk, die broodjes reken je af terwijl er collega's meekijken; je aangifte vul je alleen in. Maar ook de onbespiede mens is aan te sporen tot sociaal gedrag, blijkt uit het Journal of Applied Behavior Analysis. De wc's van Mississippi State University waren lange tijd berucht om hun viltstiftvunzigheden. Psycholoog Steuart Watson hing daarom in een aantal wc's een bordje op met de tekst: 'Een plaatselijke dokter doneert een som geld aan een goed doel voor elke dag dat er geen teksten en tekeningen op deze muur staan.'

Resultaat: de toiletten bleven maandenlang brandschoon.

Zijn Amerikaanse wc-bezoekers vergelijkbaar met Nederlandse belastingbetalers? Vast niet, maar nu de belastingdienst toch aan het experimenteren is geslagen, stel ik voor daar een spotgoedkoop experiment aan toe te voegen. In de blauwe envelop zit voortaan een overzicht met waar je geld precies naartoe gaat. Bijvoorbeeld: 340 euro om kinderen taal te leren, 270 euro om ouderen te verzorgen, et cetera.

Mijn hypothese: na zo'n psychologisch zetje zullen belastingbetalers vaker én vrolijker hun financiële bijdrage aan de samenleving voldoen dan wanneer er alleen staat: 'TE BETALEN: 610 EURO.'

t.mudde@volkskrant.nl

twitter.com/toniemudde

undefined

Meer over