Belangrijkste conclusies uit Srebrenica-rapport

Hieronder volgen de belangrijkste conclusies uit 'Missie zonder vrede', het eindrapport van de parlementaire enquêtecommissie-Srebrenica...

Generaal Van Baal is vorig jaar ten onrechte gedwongen tot aftreden als bevelhebber van de landmacht, vindt de parlementaire enquêtecommissie-Srebrenica. Er zijn geen aanwijzingen dat hij bewust informatie achterhield. Van Baal reageerde blij. Demissionair VVD-minister Kamp van Defensie zei dat Van Baal niet gerehabiliteerd hoeft te worden, omdat hij al een prominente rol speelt bij de bezuinigingsoperatie op het ministerie. Kamp nam het zijn partijgenoot De Grave niet kwalijk dat hij als minister van Defensie Van Baal kwijt wilde.

Oud-bevelhebber Couzy hield meer dan eens informatie achter. De enquêtecommissie verwijt hem nalatigheid, onprofessioneel en verwijtbaar gedrag. 'De loyaliteit van Couzy lag meer bij de Koninklijke Landmacht dan bij de minister.' Daardoor is minister Voorhoeve van Defensie onnodig in politieke problemen gekomen. De houding van Couzy had een slechte invloed op zijn ondergeschikten. Couzy had niet op eigen houtje apparatuur mogen weigeren waarmee Dutchbat inlichtingen over het operatiegebied kon vergaren. Toenmalig minister Voorhoeve had Couzy beter in de hand moeten houden. Omdat hij daarin niet slaagde, had hij de bevelhebber de laan uit moeten sturen.

Dutchbat werd in 1993 met de taak van vredeshandhaving naar een gebied gestuurd waar geen vrede was. 'Het kabinet (Lubbers-Kok, red.) en de Tweede Kamer waren daar onvoldoende op voorbereid.' De Verenigde Naties scheepten Dutchbat op met een onduidelijk en beperkt mandaat.

Kabinet en Kamer hebben te veel waarde gehecht aan de toezegging van toenmalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties Boutros Boutros Ghali dat Nederland in geval van nood kon rekenen op luchtsteun. In de dagen die voorafgingen aan de val van Srebrenica waren formeel alle voorwaarden vervuld voor luchtsteun, aangevraagd door Dutchbat.

Dutchbat draagt geen verantwoordelijkheid voor de scheiding van mannen en vrouwen. Het verwijt dat Dutchbatters zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden, is ongegrond. Die zijn gepleegd door Bosnische Serviërs, al dan niet verkleed als VN-militair.

De Kamer en het kabinet hebben zich in de besluitvorming te veel door emoties laten leiden ten opzichte van de haalbaarheid van de missie.

Unprofor is tekortgeschoten als hulpverlener aan de vluchtelingen. De hoge VN-echelons hebben niet adequaat ingespeeld op de evacuatie vanuit de enclave.

Meer over