NieuwsImpeachment Trump

Belangrijke getuigen impeachmentonderzoek Trump ontslagen

De Amerikaanse president Donald Trump gaat door met de zuiveringen in het Witte Huis en op zijn ministeries. Vrijdag werden twee belangrijke getuigen in het impeachmentproces tegen Trump op straat gezet. Inmiddels zijn zes van hen uit hun functie ontheven. Ook de broer van een van de getuigen moest zijn biezen pakken.

Gordon Sondland, ambassadeur bij de Europese Unie de speciale opdracht had gekregen Oekraïne voor Trumps karretje te spannen.Beeld EPA

Daarmee laat Trump opnieuw zien dat het tegenwerken van de president consequenties heeft – zelfs als dat met brave intenties gebeurt. De twee weggestuurde getuigen gehoorzaamden afgelopen najaar, aan dagvaardingen van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, dat het fijne wilde weten van Trumps manoeuvres in Oekraïne. Die gehoorzaamheid aan volksvertegenwoordigers wordt door Trump gezien als insubordinatie.

De vrijdag weggestuurde getuigen zijn Alexander Vindman, de militair die bij de Nationale Veiligheidsraad was gedetacheerd en daar meehielp met het Oekraïne-beleid, en Gordon Sondland, de Trump-donateur die als ambassadeur bij de Europese Unie de speciale opdracht had gekregen Oekraïne voor Trumps karretje te spannen. Ook Vindmans tweelingbroer, een jurist bij de Nationale Veiligheidsraad, moest het Witte Huis verlaten.

De president staat in zijn recht: hij mag aanstellen en ontslaan wie hij wilt, in het Witte Huis en op ambassades. Maar met de revanche op Vindman passeert hij zijn minister van Defensie Mark Esper, die in november nog zei dat Vindman ‘niet bang hoeft te zijn voor vergelding’. Dat hield Esper vrijdag nog vol. ‘Zoals ik gezegd heb, beschermen we al onze militairen tegen wraakoefeningen.’

Vindman wordt niet ontslagen, maar gaat (vervroegd) terug naar een functie op het Pentagon. In juli gaat hij college geven op het National War College.

‘De boodschap aan carrière-ambtenaren is dat je je niet kunt uitspreken’, zei een voormalig lid van de Nationale Veiligheidsraad tegen The Washington Post. ‘Zelfs als je iets illegaals ziet, iets onethisch, dan moet je je mond houden.’

De twee Vindmans liepen vrijdagmiddag, begeleid door bewakers, met een doos vol spullen uit het Eisenhower-gebouw naar de parkeerplaats waar hun auto geparkeerd stond. Volgens The Washington Post was het voor hen geen verrassing: ze hadden de dagen daarvoor al de fotolijstjes en andere persoonlijke bezittingen van hun bureaus weggehaald.

Het vaderland dienen

Sondland kreeg een paar uur later bericht. Hij liet in een verklaring weten dat hij ‘met onmiddellijke ingang’ werd teruggeroepen. Desalniettemin dankte hij Trump voor ‘de kans die hij heeft geboden om [het vaderland] te dienen’. Hij noemde het ‘het hoogtepunt van zijn carrière’.

Volgens berichten in The New York Times hadden Republikeinse senatoren geprobeerd het ontslag van Sondland tegen te houden. Onder meer Susan Collins, die vaak bezorgd is over het gedrag van de president, zou bezorgd zijn geweest over de ‘perceptie’ van het ontslag.

Alexander Vindman had in november tijdens de impeachment-hoorzittingen gezegd dat het telefoongesprek waarmee alles begonnen was, op 25 juli, tussen Trump en de Oekraïense president Volodymir Zelenski, ‘ongepast’ was. Ook zei hij dat er in de door het Witte Huis vrijgegeven samenvatting van het gesprek stukken ontbraken.

Sondland getuigde dat hij ‘onder de directe leiding’ van Trump (en in tandem met Rudy Giuliani, Trumps persoonlijke advocaat) probeerde Zelenski te bewegen om een onderzoek naar Trumps politieke rivaal Joe Biden en de Democraten aan te kondigen. ‘Iedereen was op de hoogte’, zei hij, ook van de door Trump voorgestelde deal: militaire hulp in ruil voor het onderzoek. ‘Was er een quid pro quo? Het antwoord is ja.’ Hij erkende wel dat hij dat niet rechtstreeks van de president had gehoord.

Functioneringsverslag

‘Ik ken hem niet, ik heb nooit met hem gesproken, ik heb hem nooit ontmoet (geloof ik)’, rechtvaardigde Trump het ontslag van Vindman vrijdag, in de van hem bekende poging zich met terugwerkende kracht te distantiëren van mensen die zich tegen hem keren. ‘Hij beschreef de inhoud van mijn ‘perfecte’ telefoontjes incorrect’, schreef Trump. Ook zei hij dat Vindland een ‘verschrikkelijk’ functioneringsverslag had gekregen.

Maar zijn zoon, Donald Trump jr., zei dat de ontslagen anders moesten worden geïnterpreteerd. ‘Laat me Adam Schiff bedanken’, twitterde hij, doelend op de Democratische leider van het impeachmentonderzoek. ‘Als hij niet zo’n goede speurneus was geweest, was het voor Donald Trump een stuk lastiger geweest om iedereen te vinden die ontslagen moet worden!’

Eerder vertrokken vier andere getuigen bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Marie Yovanovitch, de weggestuurde ambassadeur in Oekraïne, en Bill Taylor, haar opvolger, stapten in januari op. Adviseur Michael McKinley en Kurt Volker, de zaakgelastigde voor Oekraïne, waren al tijdens het onderzoek weg. Vindmans baas bij de Nationale Veiligheidsraad, Tim Morrison, vertrok ook al eerder.

Meer over