BEELDENDE KUNST

Behalve twee tentoonstellingen van de Duitse kunstenaars Jürgen Partenheimer (6 september t/m 19 oktober) en Walter Dahn, is er in het Stedelijk Museum in Amsterdam de komende maand (inter) nationale, hedendaagse videokunst te zien....

Speelt het World Wide Video Festival zich overdag vooral in het Stedelijk Museum af, vanaf 18 uur verplaatst het zich naar De Melkweg. Daar zijn performances, cd-rom- en internet-projecten en videotapes te bekijken. Het festival speelt zich verder af in MonteVideo, Bureau Amsterdam en de Eerste van der Helmstraat, van 12 tot en met 17 september.

Nederlands 'nationale schatkamer', Het Rijksmuseum in Amsterdam, organiseert dit najaar twee bijzondere tentoonstellingen. 'Langs velden en wegen' schetst aan de hand van 'topschilders' als Koekkoek, Schelfhout, Bilders en Mauve een beeld van de Nederlandse landschapsschilderkunst in de achttiende en negentiende eeuw. De expositie voert de bezoeker langs pastorale landschapjes, heldere poldergezichten, romantische stormgezichten en andere uitbarstingen van natuurgeweld. 29 november tot en met 3 maart. Een week eerder opent in het Prentenkabinet een tentoonstelling rond het middeleeuwse 'Hausbuch'. Dit boek, gemaakt door de Meester van het Amsterdamse Kabinet, bevat 64 bladzijden met tekeningen over het hofleven in de middeleeuwen. Het Hausbuch is tijdelijk uit elkaar gehaald, waardoor zich de uitzonderlijke gelegenheid voordoet voor het eerst (en waarschijnlijk het laatst) alle tekeningen uit het boek te zien. 22 november t/m 18 januari.

In De Nieuwe Kerk in Amsterdam wordt een tentoonstelling rond de antieke Nubische beschaving georganiseerd. Vier maanden lang toont de kerk honderden archeologische vondsten uit het oude Nijlland ten zuiden van Egypte. Er zijn manshoge godenbeelden, grafgiften, sieraden en glaswerk, die een beeld schetsen van het hofleven tijdens de 25ste dynastie (712-656 voor Christus) van de Nubische farao's. 1 oktober t/m 1 februari.

De Quagga is een uitgestorven zebrasoort, maar speelt toch een van de hoofdrollen op de eerste Nederlandse overzichtstentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Mark Dion (1961). Het skelet van het in 1883 voor het laatst gesignaleerde beest is verhuisd van het Zoölogisch Museum naar De Appel in Amsterdam. Dion, bekend van suggestieve 'archeologische onderzoekingen' op onder andere de Biënnale in Venetië, verandert de witte zalen van De Appel met behulp van teksten, geluiden en voorwerpen in een afdeling van een natuurhistorisch museum. De kunstenaar is bioloog, ontdekker, activist en dichter tegelijk. 30 augustus tot en met 19 oktober.

Het Van Gogh Museum in Amsterdam toont bronzen beelden vn de romantische Franse beeldhouwer Auguste Préault. 17 oktober tot en met 11 jan 1998.

Volgend jaar, op 14 maart, is het 350 jaar geleden dat stadhouder Frederik Hendrik overleed. Om dit te herdenken organiseren het Mauritshuis en het Haags Historisch Museum in Den Haag twee tentoonstellingen. Het Mauritshuis toont ruim vijftig van de mooiste schilderijen uit de voormalige, inmiddels over de hele wereld verspreide collectie van Frederik Hendrik en zijn echtgenote Amalia van Solms. Te zien is werk van onder anderen Rubens, Rembrandt (twee schilderijen uit diens fameuze passie-serie), Van Dijck en Jordaens. In het Haags Historisch Museum wordt het hofleven tijdens het stadhouderschap van Frederik Hendrik in beeld gebracht. 6 december tot en met 29 maart.

Tafels van kant, scheermesjes van (vlijmscherp) keramiek en supersnelle zwemvliezen van hars. Het zijn enkele van de ruim tweehonderd objecten die het Museum of Modern Art binnenkort uitleent aan het Groninger Museum. 'Mutant Materials in Contemporary Design' toont de toepassingsgebieden van nieuwe materialen in het moderne industriële ontwerp. 14 september t/m 30 november.

Kunnen ze nu wel of helemaal niet schilderen? Vanaf het luidruchtige moment dat Bart Domburg, Peter Klashorst en Jurriaan van Hall in 1989 de After Nature-groep oprichtten, heeft deze vraag het werk van de bentgenoten vergezeld. De groep is inmiddels ter ziele. Maar voor Jurriaan van Hall (1962) is de werkelijkheid nog steeds vertrekpunt. In expressieve, pastueuze streken schildert hij naakten, (zelf)portretten en landschappen. Wie de kwaliteit daarvan wil beoordelen, moet naar de solo-tentoonstelling die De Lakenhal in Leiden over het werk van Van Hall organiseert. 14 november tot en met 25 januari.

'Ik ben de wereld' is de bepaald niet bescheiden titel van de expositie die Christiaan Braun, eigenaar van het voormalige Museum Overholland in Amsterdam, in het Kröller-Müller Museum in Otterlo organiseert. Braun, die na jarenlange conflicten met de gemeente Amsterdam, in 1990 zijn collectie kunst op papier weghaalde uit de prachtige villa op het Museumplein, reist sinds een jaar met zijn verzameling door het land. Na Teylers Museum in Haarlem is nu de beurt aan Kröller-Müller. Daar zijn tekeningen van Thierry de Cordier, Richard Serra en Robert Smithson te zien. 31 augustus tot en met 27 oktober.

Ook het komende seizoen is het Haags Gemeentemuseum nog voor publiek gesloten en wijkt de museumcollectie uit naar verschillende andere plaatsen: Londen (Mondriaan in de Tate Gallery, tot en met 30 november; M.C. Escher 18 september tot en met 1 juni 1998 in Museum Croydon Clocktower), Rotterdam en Den Haag (beelden van Auke de Vries in het Paleis, 20 december t/m 22 februari). De grootste tentoonstelling van het komend seizoen is die in De Kunsthal in Rotterdam, waar een imposant overzicht van de bewolkte landschapskunst van Haagse School-schilders te zien is. Met ook zelden getoond werk uit particuliere collecties. 11 oktober tot en met 18 januari.

'Of ik kunst maak, interesseert me geen fuck', zei Joep van Lieshout (1963) eens. De Nederlandse kunstenaar Van Lieshout maakt complete campers, felgekleurd sanitair, 'multivrouwenbedden' en een oven om het vlees van een eigenhandig geslacht varken in te roken. Het is evident: de kunst van Van Lieshout is altijd ook bedoeld om te gebruiken. Museum Boijmans van Beuningen wijdt voor het eerst een grote tentoonstelling aan het oeuvre van de Brabantse kunstenaar. 'Atelier van Lieshout' bestrijkt 15 jaar, aan de hand van 100 werken. 7 september tot en met 16 november.

'Soap' is kitsch en camp, het is 'lage cultuur', door miljoenen over de hele wereld aanbeden. Aan dit fenomeen wijdt het Museum voor Volkenkunde in Rotterdam komende maanden een bijzondere tentoonstelling. Negen soapseries uit de VS, Japan en Nederland, maar ook uit Zuid-Afrika, Turkije, Egypte en China worden op videowalls en grootbeeldschermen afgespeeld, met en zonder special effects. Er zijn cliffhangers, tearjerkers en verleidingsscènes, er worden soap-klassiekers vertoond, educatieve soaps over gezinsplanning en alfabetisering. En speciaal voor soap-verslaafden is er een website om langs alle mogelijke soaps te surfen. Joop van den Ende, de koning van de soap, opent de tentoonstelling. 20 september tot en met 31 december.

De titel van de tentoonstelling oogt zo eenvoudig als zijn werk. 'N.T.Z.T' heet de eerste overzichtstentoonstelling die het Centraal Museum in Utrecht van de Belgische kunstenaar Narcisse Tordoir (1954) organiseert. De ruim dertig schilderijen zijn opgebouwd uit op het eerste gezicht glasheldere elementen: pictogrammen, kleurvlakken, herkenbare afbeeldingen en voorwerpen zoals spieramen, schedels en spiegels.

Elk onderdeel representeert zichzelf en niets anders. Het zijn de combinaties die voor mysterie en verwarring zorgen. 6 september tot en met 26 oktober.

Lucette ter Borg

Meer over