Bedrijf kan werknemer moeilijker kwijt

Niemand heeft een goed woord over voor het plan van minister De Geus om de gouden handdruk te korten op de WW-uitkering....

Het zal voor werkgevers veel moeilijker worden werknemers te ontslaan als het kabinet zijn nieuwste plannen voor de WW doorzet. 'Nederland komt een beetje op slot te zitten' vreest Ruud van der Wel, jurist van werkgeversvereniging AWVN.

Gouden handdrukken en ontslagvergoedingen moeten straks in mindering komen op de WWuitkering, vindt minister De Geus van Sociale Zaken. Het zal leiden tot een 'arbeidsrechtelijke puinbeidsrecht hoogleraar ar

Evert Verhulp. Dat komt doordat het kabinet de smeerolie uit de ontslagprocedures haalt, meent Maarten van Gelderen, oprichter van de Landelijke Ontslaglijn.

Die smeerolie bestaat uit de vergoeding die de werkgever meegeeft aan de werknemer van wie hij afscheid wil nemen. Zo'n vergoeding kan oplopen tot een heel jaarsalaris. Het bedrag maakt het ontslag voor de werknemer aanzienlijk dragelijker.

Zestig-tot zeventigduizend werknemers gingen vorig jaar op deze manier akkoord met het gedwongen vertrek bij hun baas. Ze sloten een deal met hun werkgever en lieten de zaak formeel voorkomen bij de kantonrechter, die hun zaak in 98 procent van de gevallen bekrachtigde. Met behulp van een pro forma-bezwaar kreeg de werkloze vervolgens recht op een WW-uitkering.

Aan die praktijk wil minister De Geus per 2005 een einde maken. De vergoeding komt voortaan in mindering op de WW-uitkering, die daarmee nooit meer kan bedragen van 70 procent van het laatstverdiende loon. Aan dat bedrag zit een maximum van ruim dertigduizend euro per jaar.

Het wordt voor een werknemer daarmee veel onaantrekkelijker akkoord te gaan met ontslag. 'De werknemer zal zich scherp gaan verzetten', verwacht Evert Verhulp. Voor de kantonrechter ligt geen stapel deals meer klaar die hij als hamerstuk kan bekrachtigen. Nee, hij krijgt werkgevers ter zitting die het ontslag moeten beargumenteren en werknemers die grimmig bezwaar maken. 'Dat wordt een heftige strijd', verwacht Maarten van Gelderen.

Het staat allerminst vast dat de kantonrechter in de nieuwe situatie de werkgever net zo vaak zijn zin zal geven. 'De verwachting onder advocaten is dat de kantonrechter het ontslag veel scherper zal toetsen omdat het machtsevenwicht is verstoord. Eerst kreeg de werknemer een bedrag ter genoegdoening, straks niet meer. Dat wijzigt de situatie', meent Van Gelderen. AWVN-jurist Van der Wel denkt zelfs dat werkgevers straks helemaal niet meer bij de kantonrechter zullen aankloppen, tenzij voor deals met werknemers die willen afzien van WW vanwege de hoogte van hun vergoeding.

Van der Wel voorspelt een stormloop op het CWI, voorheen het arbeidsbureau. Het CWI behandelt jaarlijks ongeveer tachtigduizend ontslagzaken, meestal vanwege bedrijfseconomische redenen. Vaak gaat het om collectieve ontslagen en reorganisaties. Hun procedure is streng en duurt lang. Bovendien kan de werknemer beroep aantekenen. Al met al is de werkgever die een personeelslid kwijt wil bij het CWI veel minder verzekerd van succes. Het verklaart de weerzin van werkgeversclubs tegen de plannen van De Geus.

Ook de vakbonden zijn woedend. Zij zien hun sociaal plannen bij reorganisaties en afslankingen in gevaar komen. Met suppleties en andere tegemoetkomingen proberen de bonden de pijn te verlichten. Nu de smeerolie wegvalt, zullen ze minder snel met ontslagrondes instemmen. Ze zullen eisen dat werkgevers meer moeite doen en meer geld uittrekken om overtollige werknemers naar ander werk te begeleiden.

Niemand in het voltallige sociaal-economische krachtenveld vindt het plan van De Geus een goed idee. Of het in deze vorm doorgaat, moet worden afgewacht. De Geus heeft vaker met radicale voorstellen iedereen de gordijnen in gejaagd om daarna gas terug te nemen. 'Maar ik zou niet weten hoe je dit plan met bijschaven tot iets goeds ombouwt,' zegt Van der Wel.

Meer over