Bedriegende analisten liepen in val van eigen e-mail

De tien grootste banken die handelen op Wall Street troffen maandag een recordschikking. Beleggingsadvies zal veranderen dankzij 'ongelooflijk domme' e-mails....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

Zonder internet zouden de koersen in de jaren negentig niet nodeloos opgeklopt zijn geweest, maar dankzij e-mail konden de daders, allen werkzaam op Wall Street, maandag worden berecht.

De schikking van maandag, waarin de tien grootste Wall Street-firma's gezamenlijk het recordbedrag van 1,4 miljard dollar betalen ter boetedoening, was het gevolg van een breed opgezet onderzoek. Dit werd uitgevoerd door beursautoriteit SEC, de New York Stock Exchange en de openbare aanklagers van een aantal federale staten.

De betrokken analisten weten inmiddels dat een elektronisch bericht wel kan worden weggegooid, maar helemaal kan verdwijnen. Zo werd Henry Blodget van Merrill Lynch ontmaskerd dankzij een e-mail van drie woorden die hij verstuurde toen internetfirma GoTo.com in 2000 liet weten dat het niet Merrill maar Credit Suisse zou gebruiken bij een nieuwe aandelenuitgifte. Blodget had zijn vrienden bij GoTo.com aanvankelijk warm aangeprezen, maar schreef zijn collega nu: 'Beaufitul fuk em', ofwel laat ze doodvallen.

Vooral de analisten van CSFB en Salomon waren meesters van spinning, de praktijk waarbij nieuwe 'hete' aandelen werden aangeprezen, zonder dat duidelijk was waarom. Vaak was zo'n aandeel juist 'rotzooi', schreven analisten in e-mails, maar werden deze aandelen juist aangeraden voor de toplieden van het bedrijf, met wie een andere afdeling zaken deed.

De aanklager van de staat New York, Eliot Spitzer, zei maandag: 'Blijf het maar opschrijven als je criminele trucs uithaalt.' Spitzer leidde de jacht . 'Het is ongelooflijk, zo grof en dom als mensen zijn om het allemaal in e-mail op te schrijven. Als ze dat niet hadden gedaan, was de zaak nooit rond gekomen.'

De schikking zal de wereld van beleggingssadvies veranderen. Belangenverstrengeling tussen analisten en investeringsbankiers binnen één bedrijf moet voorbij zijn. In onderzoeksrapporten moet voortaan staan of de bank ook zaken doet met het bedrijf dat wordt bekeken.

Bovendien wordt het contact tussen toplieden en analisten ingeperkt. Ook beloven de firma's dat ze de boetes niet van de belasting zullen aftrekken, een veelgebruikte truc die de pijn verzacht. Ook mogen de miljoenen niet bij verzekeraars worden geclaimd.

Er is 387,5 miljoen dollar beschikbaar voor getroffen beleggers. Maar de betrapte firma's kunnen hun borst natmaken voor civiele rechtszaken. De schikking stelt dat die juridische weg open blijft, ook voor beleggers die al restitutie ontvingen.

Hoewel de schuldigen formeel geen schuld bekennen, is de term 'frauduleus' aanvaard door alle partijen; dat geldt voor de rapporten van Salomon, Merrill Lynch en Credit Suisse First Boston (CSFB). Anderen, zoals Lehman Brothers en Goldman Sachs, publiceerden 'overdreven en niet-onderbouwde claims'.

Bij de presentatie van de schikking was de nieuwe baas van de SEC helder. William Donaldson gaf aan dat hij niet de gedoog-lijn van zijn voorganger Harvey Pitt volgt. 'Ik ben teleurgesteld en kwaad over dit gedrag', zei Donaldson. 'Daarvoor is geen absoluut geen plaats in onze markt, en het kan niet worden getolereerd.'

Meer over