Bedreiging als debattechniek

Algemeen Dagblad sluit discussieforum op internet, las ik in een andere krant. Ik schrok. Zou hoofdredacteur Oscar Garschagen in zijn pogingen de Fortuynisten te de-demoniseren nu wederom naar het middel van de censuur grijpen?...

De bedreiging, dat is zo langzamerhand de meest toegepaste debattechniek onder mensen die menen dat ze niet mochten zeggen wat ze dachten, maar nu kennelijk vrijuit kunnen spreken. Misschien was het zo slecht nog niet dat ze eerst hun bek hielden. Hun bijdrage maakt de politiek interessant op dezelfde manier als een nacht in een schuilkelder of een ernstig bijna-ongeluk je het leven opnieuw doet waarderen. Voor mij hoeft dat niet.

Maar goed, het Algemeen Dagblad heeft kennelijk bedreigers in zijn lezerskring. Of het regelrechte patsers zijn of slechts pyjamahelden, doet niet zoveel ter zake. Het gaat om de geest. Het AD kan zichzelf nog zo brutaal 'de populairste kwaliteitskrant' noemen, één zo'n berichtje en het imago ligt te grabbel.

Wil je als lezer bij dat soort lieden gerekend worden? Het is toch alsof je leest 'AD-lezer pleegt bankoverval', of 'AD-lezer wurgt echtgenoot'. Terwijl het AD er natuurlijk niet zoveel aan kan doen. Maar dat is nu eenmaal altijd zo bij generalisaties. Daar hebben zelfs moslims last van, al mag je dat van het AD dan weer niet zeggen.

Imagobeschadiging is volgens mij een belangrijke reden om als krant om geen webforum te hebben. Eerder al moest bijvoorbeeld NRC Handelsblad het online-gastenboek sluiten omdat het ontaardde in een persoonlijk slagveld. De chique titel kon gevandaliseerd worden door een enkele verwarde geest. Want er mag dan graag geconstateerd worden dat internet macht geeft aan het individu, er wordt nooit bij verteld dat het meestal wel de gemankeerde individuen zijn die de macht grijpen. En niemand houdt ze tegen zonder ook alle anderen tegen te houden.

Een praktischer reden om geen webforum te hebben, is dat slechts een kleine groep er driftig gebruik van maakt en ze amper gelezen worden. Bij dagblad De Limburger bijvoorbeeld zie ik dat bijdragen slechts enkele malen per dag bekeken worden. Met de nadruk op bekeken. Want dat is nog iets anders dan gelezen.

Op het webforum van de Volkskrant is het weliswaar drukker, maar ook daar blijft de belangstelling meestal beperkt tot honderden. Behalve bijdragen met teksten als "Ik roep al jaren dat wij worden geregeerd door volslagen knurften en dat de overheid de redding is voor allerlei mislukkelingen die anders zouden zijn verhongerd." Die worden veel gelezen.

Kennelijk precies het evenwichtige geluid dat de Volkskrant-lezer zoekt. Of zou Forum Online voornamelijk bevolkt worden door niet-lezers? Een rechtse orgie in het hart van een progressieve krant? Wat zullen ze een lol hebben.

De hoop dat die mensen alsnog abonnee worden, lijkt me ijdel. Maar ik heb dan ook geen verstand van marketing.

Het verschijnsel discussieforum op internet oogt nieuw, maar grijpt terug op de beginfase van kranten toen het nieuws inderdaad nog de lezers geleverd werd. Toen de actieradius van verslaggevers beperkt was en lezers nog correspondenten waren. "J. de Vries uit Dedemsvaart meldt dat." Die praktijk is al gauw honderd jaar of langer geleden. Wat dat betreft klopt het wel; de opvattingen die je op de discussiefora leest, hebben meestal als strekking dat de klok een paar eeuwen teruggedraaid moet worden. Moderne mensen hebben geen tijd voor dat soort communicatie.

Meer over