Bedreigde aanklager stapt opzij

Officier van justitie Koos Plooy stopt als specialist Nederlandse en Joegoslavische criminele netwerken bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam. Een overstap binnen het OM moet criminelen die de magistraat zouden willen vermoorden ontmoedigen....

Dit melden betrouwbare bronnen binnen het OM. Plooy blijft werkzaam als officier van justitie, maar zal een nieuwe post betrekken.

De stap opzij van Plooy verdiept de crisis binnen het OM over de bedreiging van Plooy. OM-voorzitter De Wijkerslooth heeft het Landelijk Parket verboden een deal te sluiten met een crimineel die meer zou kunnen vertellen over het plan voor een aanslag met een raketwerper. Opdrachtgever was volgens de getuige de Joegoslavische mafiabaas Sreten 'Jotcha' Jocic, die op verzoek van Plooy in het buitenland is aangehouden om hier een straf uit te zitten wegens het neerschieten van een Nederlandse politieman.

De Wijkerslooth stelt dat er geen wettelijke en politieke ruimte is voor een deal. De Tweede Kamer beslist binnenkort over een zeer restrictief wetsvoorstel over deals met criminelen. In afwachting daarvan is het OM al beperkt in het doen van toezeggingen aan dergelijke getuigen in strafzaken.

Twee weken geleden vond in Amsterdam een harde confrontatie plaats tussen de OM-voorzitter en het parket aldaar. De Wijkerslooth kwam zijn weigering toelichten. Hem werd onder meer verweten, zo zeggen ingewijden, dat hij niet bereid zou zijn voor zijn mensen tot het uiterste te gaan. De rechter moest maar uitmaken of een deal bij bedreiging van een magistraat toelaatbaar is, aldus de critici.

De Wijkerslooth ontving deze week een uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens over de twee eerste Nederlandse strafzaken waarin het OM in de jaren negentig kroongetuigen heeft ingezet. Het hof keurde de deals, die veel verder gingen dan de voorgestelde deal met de getuige in de zaak-Plooy, goed.

De Wijkerslooth stelde in januari in een vertrouwelijke brief aan de hoofdofficieren van justitie dat hij ernstige twijfels heeft over het waarheidsgehalte van de verklaring van de getuige. Ook vindt hij de getuige niet geschikt voor opname in een beschermingsprogramma. De gevraagde bescherming had volgens hem bovendien te veel weg van een tegenprestatie van het OM: 'belastende verklaringen in ruil voor een nieuw leven'.

Plooy kreeg landelijke bekendheid door zijn rol als aanklager in de zaak tegen Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn. Hij leidt op dit moment de onderzoeken naar de golf van liquidaties in Amsterdam. Dezelfde Jocic is door de Amsterdamse recherche genoemd als belangrijkste aanstichter daarvan.

Meer over