profiel

Batmans hulp Robin lijkt dan eindelijk uit de kast te komen

Is Robin biseksueel? Dat de hulp van superheld Batman een roze randje heeft, werd allang gezegd. Nu lhbti-personages in strips (ook in Batman) aanweziger zijn, zinspeelt de uitgever erop.

null Beeld DC Comics
Beeld DC Comics

Wereldnieuws in stripland: Robin, de sidekick van Batman, is biseksueel! In een vorige week verschenen aflevering van de reeks Batman: Urban Legends ontwikkelt hij gevoelens voor een andere jongen, nadat ze er samen in geslaagd zijn te ontsnappen aan het Chaos Monster. De figuur Robin bestaat al tachtig jaar, maar achter die geuzennaam en achter dat maskertje zijn in de loop der tijd meerdere personages schuilgegaan.

Het alter ego van de Robin die nu uit de kast komt heet Tim Drake en hij wordt verliefd op Bernard Dowd, een personage dat sinds 2004 een kleine rol speelde in Gotham City en nu van stal is gehaald om een romance met Robin te beginnen. Tenminste, daar lijkt uitgeverij DC Comics op aan te sturen: nieuwsgierige lezers zullen hun geduld moeten bewaren tot december, als de volgende aflevering verschijnt en onthuld wordt hoe intiem de jongens zijn.

Robin Hood

Tim Drake is de derde sidekick die als Robin door het leven gaat, Dick Grayson en Jason Todd gingen hem voor. Zij waren allebei wees, Tim niet. Hij is ook de eerste Robin die geen korte broek draagt, maar een kogelvrije maillot. In de jaren negentig werd zijn kostuum overigens aangepast en veranderde het vrolijke roodgroen in een stemmiger roodzwart. Terwijl het uiterlijk van Batman op de vleermuis is gebaseerd, wordt de roodgroene Robin geassocieerd met de roodborstlijster (Turdus migratorius) die in Amerika robin heet.

Het middeleeuwse karakter van zijn outfit verwijst ook naar Robin Hood, die stal van de rijken en gaf aan de armen. ‘Robin the Boy Wonder’ debuteerde in 1940 in Detective Comics # 38 en was bedacht om Batman een gesprekspartner te geven en de verhalen informatiever te maken met dialogen. De Wonderjongen is in sommige opzichten trouwens superieur aan de Vleermuisman: Robin is een kei in het echte speurwerk en zonder zijn analytisch vermogen kunnen veel misdaden niet worden opgelost.

Regenboogvlag

Mocht Tim Drake inderdaad biseksueel blijken, dan is hij het zoveelste lid van de Batman-clan die de regenboogvlag hijst. Eerder begon Batwoman aan een nieuw leven als lesbienne, Catwoman werd biseksueel en de vrouwelijke superschurken Harley Quinn en Poison Ivy hebben met elkaar gezoend.

Robin (Tim Drake) en Bernard Dowd, voor wie hij gevoelens ontwikkelt na een ontsnapping aan het Chaos Monster. Beeld DC Comics
Robin (Tim Drake) en Bernard Dowd, voor wie hij gevoelens ontwikkelt na een ontsnapping aan het Chaos Monster.Beeld DC Comics

Dat ook Robin op een dag een roze randje zou krijgen, is eigenlijk al heel lang geleden voorspeld. Kinderpsycholoog Fredric Wertham publiceerde in 1953 zijn geruchtmakende aanval op de stripcultuur, Seduction of the Innocent, waarin hij beweerde dat kinderprostitutie, diefstal en geweld worden bevorderd door het lezen van strips. Hij noemde de Batman-verhalen ‘psychologically homosexual’ en schreef: ‘Alleen iemand die niks afweet van de psychopathologie van seks, kan blind zijn voor de subtiele homo-erotiek tussen de volwassen Batman en zijn jonge vriend Robin.’

Samen leiden ze een idyllisch bestaan, vertelt hij, ze wonen in weelderige vertrekken met schitterende bloemen in grote vazen. Wertham merkt op: ‘Tevergeefs zoek je in strips naar de vruchten van constructieve arbeid of van een normaal gezinsleven. Ik ken één goed uitgewerkte, charmante ontbijtscène, maar die is dan weer met Batman en zijn jongen, compleet met geruit tafelkleed, melk, granen, vruchtensap, ochtendjas en krant.’ Twee mannen die samen van muesli en jus d’orange genieten, dat kan niet pluis zijn.

Wertham overleed begin jaren tachtig en zou zich een paar keer in zijn graf omdraaien als hij wist hoeveel stripverhalen er zouden worden getekend door, voor en over leden van de lhbti-gemeenschap. Ook in Nederland. Theo van den Boogaard brak het ijs in 1972 met zijn boek Abe, een hotshot van een voetballerina, dat in zekere zin actueel is omdat hij hierin tamelijk expliciet de (zogenaamd niet-bestaande) homoseksualiteit in de voetbalwereld in beeld brengt.

Diversiteit verkoopt

Onder de jongere generatie tekenaars is vooral Floor de Goede bekend, die op internet zijn autobiografische stripjes Do You Know Flo? publiceert. In 2013 verscheen zijn boek Dansen op de vulkaan, dat een even openhartige als pijnlijke weergave biedt van zijn liefde voor de overspelige Bas. En dan is er nog Ype Driessen, die het oubollige genre van de fotostrip nieuw leven heeft ingeblazen en de lezer laat genieten van zijn angsten en onzekerheden. In de vorig jaar verschenen fotoroman Het nadeel van de twijfel vormt die bangigheid de motor voor Ypes avonturen.

Over het waarom van de toegenomen belangstelling van uitgevers voor lhbti-verhalen kun je nuchter zijn: diversiteit verkoopt. Je kunt je zelfs afvragen waarom DC Comics zo lang heeft gewacht met de biseksuele Robin, want Archie Comics, een van de langstlopende stripreeksen in Amerika, introduceerde al in 2010 het openlijk homoseksuele personage Kevin Keller. Anno 2021 richten de marketeers van Archie Comics zich nadrukkelijk op de lhbti-doelgroep: de opbrengst van een recente 24-uursverkoop op de eigen website werd geschonken aan de non-profitorganisatie It Gets Better Project, die zich inzet voor het ondersteunen van lesbische, gay, biseksuele en transgender jongeren wereldwijd. Dat is zakendoen op een inclusieve manier.

Drie keer (lhbti-)strips

1 ) Superheldenstrips worden doorgaans geproduceerd door complete teams van creatieven. De aflevering van Batman: Urban Legends waarin Robin uit de kast lijkt te komen, is geschreven door Meghan Fitzmartin, getekend door Belen Ortega, ingekleurd door Alejandro Sanchez en geletterd door Pat Brosseau.

2 ) Cross-dressing, het dragen van kleding en make-up om het uiterlijk van het andere geslacht na te bootsen, komt ook voor in strips. De Britse tekenaar Steven Appleby draagt in het dagelijks leven graag jurken en gebruikte dat gegeven voor zijn grafische roman Dragman, over een superheld die kan vliegen zodra hij een jurk aantrekt.

3 ) Volgens de laatste statistieken werd vorig jaar in de Verenigde Staten en Canada voor zo’n 1,28 miljard dollar aan comics en graphic novels verkocht, wat een stijging betekent van 6 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. In zo’n gretige markt loont het om strips uit te geven die stof doen doen opwaaien.

Meer over