Bataviawerf moet vlaggenschip deels slopen

De Bataviawerf in Lelystad moet delen van de 7 Provinciën slopen. Bij de reconstructie van het roemruchte vlaggenschip uit de 17e eeuw zijn fouten gemaakt....

Theo Nijenhuis

De misser is vorig najaar ontdekt. De bouw lag toen al zo'n twee jaar stil. Experts bevestigden wat de werf al vermoedde: de 7 Provinciën kreeg niet de goede vorm. Sterker nog: er was niet genoeg ruimte voor de opbouw van het schip.

Van der Zee: 'Een 17e eeuwse scheepsbouwer, die elk jaar een of meer schepen afleverde, had onmiddellijk gezien dat er iets misging, maar wij kwamen er pas achter toen de constructie van de romp al een eind was gevorderd.'

Deze maand krijgt de Bataviawerf betere bouwtekeningen en de romp van de 7 Provinciën 'de brede, volle kop' van een Hollands oorlogsschip uit de Gouden Eeuw. Bij zo'n schip past geen spitse steven.

Om de romp in vorm te krijgen is alles uit de kast gehaald. Er moesten meer gegevens komen van het schip waarop de admiraals Aert van Nes en Michiel de Ruyter voeren.

Die gegevens zijn onderweg en zelfs berekeningen die zijn gemaakt aan de hand van werken van de zeeschilder Willem van de Velde. Hij heeft de echte 7 Provinciën - beroemd van de tocht naar Chatham - vaak uitgebeeld.

Nu lijkt het schip in Lelystad zelfs in de verte nog niet op die van Van de Velde. De replica is nog niet veel meer dan een surrealistische verzameling houten staketsels die hoog boven de werf uittorenen. Maar dat maakt het mogelijk mogelijk om de 'foute' spanten één voor één te vervangen door hout van de juiste bolling.

Financieel zijn de gevolgen niet rampzalig. 'Het is te overzien', zegt Van der Zee. 'Hout kan je opnieuw gebruiken.' Bovendien heeft elk nadeel zijn voordeel en in het geval van de Bataviawerf zijn er twee meevallers. Aan de 7 Provinciën wordt nu nog mondjesmaat gewerkt.

Als de bouw op toeren komt, stijgt het aantal bezoekers. Dat zijn er nu tussen de 150-en 200 duizend per jaar. Los daarvan kunnen op de werf eindelijk zo'n twintig mensen aan de slag die nu burned out thuis zitten.

Een ziektekostenverzekeraar heeft ze via een reïntegratiebureau bij de werf geplaatst, maar dan moet er wel werk voor ze zijn. Dat moment nadert. 'Met een maand wordt hier weer gebouwd', zegt Van der Zee.

Een van de redenen dat het werk aan de 7 Provinciën op een laag pitje stond, was een gebrek aan mankracht. De Batavia, een kopie van een VOC-koopvaarder, kon low budget worden gebouwd, dankzij werkloze jongeren die het timmermansvak leerden in Lelystad.

Maar die 'bron' heeft een tijd drooggestaan. De hoogconjunctuur was een van de redenen dat het met de 7 Provinciën niet erg opschoot. Daar kwam bij dat de werf in een financiële crisis was beland.

De Batavia was tijdens de Olympische Spelen van 2000 uitgeleend aan Australië, maar de contracten met de Australische partners bleken minder waterdicht dan het schip zelf. Het bestuur van de werf stapte op, de gemeente Lelystad en de provincie Flevoland hielpen de tekorten dichten en de Batavia kon toch terugkeren naar Nederland. De oorspronkelijke Batavia - hij stamt uit 1628 - verging voor de Australische kust en het zag er naar uit dat de Batavia II door geldgebrek evenmin de thuisreis zou maken.

Meer over