PostuumRobbie Shakespeare

Bassist Robbie Shakespeare (1953-2021) gaf de reggae haar kenmerkende groovende ritmen

Robert Shakespeare vormde met drummer Sly Dunbar een legendarische ritmesectie. Het Jamaicaanse duo speelde op een eindeloze reeks klassieke reggae- en popalbums. Wie in de credits de aanduiding ‘Sly & Robbie’ zag staan, wist genoeg.

Robert van Gijssel
Shakespeare tijdens een concert met Bitty McLean op het Montreux Jazz Festival in 2015. De bassist overleed woensdag op 68-jarige leeftijd. Beeld AFP
Shakespeare tijdens een concert met Bitty McLean op het Montreux Jazz Festival in 2015. De bassist overleed woensdag op 68-jarige leeftijd.Beeld AFP

Shakespeare en Dunbar waren een onafscheidelijk duo en een van de beroemdste ritmesecties in de popmuziek. Na ruim vijftig jaar is de tandem uit elkaar: Robbie Shakespeare overleed op 68-jarige leeftijd, en laat zijn ritmevriend én een gapend gat van dubbende en funky bas-echo’s achter.

Shakespeare groeide op in Kingston en bekwaamde zich als kind op de gitaar. Hij stapte over op de bas toen de bassist Aston Barrett hem op de geneugten van de diepe grondtonen wees, en het belang van die onderlaag voor de Jamaicaanse muziek. Barrett werd Shakespeares mentor, en toen de leraar aan de slag ging met Bob Marleys band The Wailers, nam Shakespeare zijn rol over bij de band Hippy Boys. Daar leerde Shakespeare de drummer Sly Dunbar kennen. Het klikte, en samen begonnen ze aan een samenwerking die een halve eeuw zou voortduren.

Shakespeare en Dunbar boden zich aan als in te huren ritmesectie én als producersduo. De twee experimenteerden vanaf midden jaren zeventig met elektronica, dubs en geluidseffecten, net als de dit jaar overleden Lee ‘Scratch’ Perry. In 1976 stuwden de twee de vocale groep The Mighty Diamonds tot grote hoogte op de plaat Right Time. De bassist en drummer klonken groovende ritmes met klinkende namen als ‘rockers’ en ‘rub a dub’ aan elkaar, vaak ontleend aan de Amerikaanse soul en funk, die snel daarna als nieuwe standaard in veel reggae zouden gaan gelden. Vooral hun werk met de band Black Uhuru maakte indruk, en wordt nog altijd gezien als maatgevend voor de ontwikkeling van de dub en de reggae.

In de vroege jaren tachtig speelden de twee veelvuldig met zangeres Grace Jones. Shakespeare verzorgde bijvoorbeeld de uit duizenden herkenbare funky baslijnen in het nummer Pull Up to the Bumper uit 1981, van de Jones-plaat Nightclubbing. In 1987 bracht het duo het eigen album Rhythm Killers uit, met een modern en digitaal-elektronisch funkgeluid dat het duo verder buiten de reggae zou brengen. Sly & Robbie speelden op een eindeloze reeks klassieke platen, van Sting, Mick Jagger, Joe Cocker, Jackson Brown en Bob Dylan tot Britney Spears.

Het duo bleef actief tot ver in de jaren tien. Maar de gezondheid van Shakespeare, een verwoed kettingroker, liet het de laatste jaren afweten. Shakespeare leed aan diabetes en overleed woensdag in zijn woonplaats Miami. De Jamaicaanse cultuurminister Olivia Grange maakte zijn dood bekend, en zei dat het eiland afscheid moest nemen van een van zijn grootste musici.