Barnum & Bailey na honderd jaar terug

Museum Kinderwereld ligt op een prachtplek: aan de Brink (nummer 31) in het Drentse Roden, waar op een stralende februarizondag fietsers en wandelaars nog stoelloze terrassen bevolken en uitgelaten kinderen hun ouders meetronen naar een oude dokterswoning....

'Het huis is nog vrijwel helemaal in de oude staat en nagelaten door een arts die hier heel populair was', glundert de kassière achter een toonbank die evenals de uitstalkast achter haar uit een ouderwetse kruidenierswinkel afkomstig lijkt. Kinderwereld beschikt over meer vitrines met een hoog grutterswarengehalte, wat de nostalgische sfeer rond oud speelgoed versterkt en kwetsbare poppenhuizen beschermt tegen kinderhandjes.

Poppenhuizen, poppenserviezen, poppenfornuizen, poppentheaters, poppenkamers, het museum is er rijkelijk mee bedeeld. De collectie valt deze middag bij jong en oud in de smaak. Een oudere man is niet weg te slaan bij het Tsjechische poppentheater met liefst 150 spelers. De uitroep van een vierjarige - 'Hebben alle arme mensen zoveel kinderen?' - geeft aan dat een van de jongste bezoekers diep onder de indruk is geraakt van een kraamkamer avant la lettre.

Een oud basketbalspel, aangepast aan een inworp van twintig eurocent, en een voetbalspel uit begin 1900 hebben een leeftijdsloze aantrekkingskracht. Het in New York vervaardigde 'Play Football' - A real game of skill - vereist inderdaad vaardigheid bij de bediening. Twee hendels brengen alle spelers, gekleed in shirt, kniebroek en lange kousen, in beweging, waarbij aanvallers en verdedigers in dezelfde richting schoppen en de keepers in een kwart cirkel voor hun doel heen en weer schuiven.

Het museum legt dit jaar de nadruk op ambachtelijk vervaardigd houten speelgoed. Houtdraaiers en meestersnijders uit het Duitse Ertsgebergte maakten gedetailleerde miniatuurfiguurtjes van mensen en dieren in een enscenering van dorpen en boerderijen. Een piramidedraaimolen uit 1850 behoort tot de pronkstukken. De warmte van brandende kaarsen op de rand van drie platforms brengt een waaier van wieken op de top van de piramide in beweging waardoor de molen gaat draaien.

In het 'achterhoes' van het museum staat in een bak van vijftien vierkante meter het Humpty-Dumpty-Circus. Het Amerikaanse Barnum & Bailey stond model voor het speelgoedcircus dat Albert Schoenhut in 1903 vervaardigde. Met alles erop en eraan: tent, piste, dieren, clowns, acrobaten en trein.

Humpty Dumpty was de artiestennaam van Barnum-clown George Fox. Honderd jaar geleden deed dit befaamde circus de stad Groningen aan, vlak bij Roden.

In de teken- en schilderkamer op de eerste verdieping is op een modern schoolbord I love joe gestift. De zolder is bestemd voor computerspelletjes - 'niet rommelen in de bestanden' - en in de tuin vermaken kinderen en ouders (vooral vaders) zich met antieke hoepels, trapauto's, vliegende hollanders en velocipèdes.

Meer over