'Banken wilden voorbeeld stellen'

Jack McMaster (47) heeft afgesproken in het Amsterdamse hotel Americain. De topman van het failliete telecombedrijf KPNQwest betaalt de consumpties uit eigen zak....

'In eerste instantie is het mij aan te rekenen dat het bedrijf ten onder is gegaan. Ik was de hoogste man, dus ik draag die verantwoordelijkheid. Maar ik denk niet dat er iemand is die, als hij in mijn schoenen had gestaan, de uitkomst had kunnen veranderen.

'We waren een startend bedrijf, dat onderuit is gegaan in een boom-bust-cyclus. Vergelijk het met de opkomst van de spoorwegen in de Verenigde Staten, ruim een eeuw geleden. Tientallen bedrijven stortten zich op deze nieuwe vorm van transport, maar er bleven er maar een paar over. Wij waren een bedrijfje met heel weinig omzet en geen winst. Toch waren we op de beurs een tijd 35 tot 40 miljard euro waard. Absurd, maar als hoogste man ga je dat niet van je eigen aandeel roepen.

'Een aantal factoren heeft geleid tot de snelle ondergang. Onze grootaandeelhouders, Qwest en KPN, wilden niet langer een bepaalde afname van onze diensten garanderen. In plaats daarvan zouden ze een deel van ons net kopen. Probleem daarbij was de waardering: moesten ze de boekwaarde betalen, of de marktwaarde, die natuurlijk veel lager lag? Daar zijn we niet uitgekomen.

'Tegelijkertijd verslechterde de markt. In maart dit jaar kwam de bank Credit Suisse First Boston met een vernietigend analistenrapport over ons. Ze hekelden de manier waarop wij delen van ons netwerk verkochten. Dat ging op een manier die in de branche heel gebruikelijk was: je verkoopt capaciteit voor twintig jaar, waarbij de omzet meteen werd geboekt, in plaats van deze uit te smeren.

'Na dit analistenrapport wilde opeens niemand meer op deze wijze zaken met ons doen. Daardoor liepen we in korte tijd zes contracten mis. Onze leveranciers eisten opeens hun openstaande vorderingen op, en wilden niet meer leveren zonder vooruitbetaling.

'Dit bracht ons in acute geldnood. Bij de banken hadden we een relatief bescheiden schuld van 300 miljoen euro, waar 100 miljoen euro op onze rekening tegenover stond. Hoewel ze eerder coöperatief waren, waren de omstandigheden in hun ogen opeens zo veranderd, dat ze besloten alles op te eisen. Angst speelde zeker een rol. Ik vermoedt dat ze ons als voorbeeld hebben gebruikt: ''met ons valt niet te spotten''.

'Eind 2001 kochten we een deel van het bedrijf GTS voor 630 miljoen. Geluiden dat dit een miskoop was, zijn er altijd geweest. Ik blijf erbij dat het een goede deal was. Ook zonder GTS hadden we de tegenslagen niet overleefd.

'Met onze accountant Andersen hebben we geen problemen gehad. Ze hebben onze jaarcijfers over 2001 niet meer helemaal kunnen controleren. Het jaarverslag is wel gedrukt, maar het ligt nog bij de drukker. Als iemand ervoor wil betalen, kan hij het krijgen.

'Als je de zaak KPNQwest als geïsoleerd geval beschouwt, lijkt het heel vreemd wat er is gebeurd. Maar met een helikopter-blik wordt het al duidelijker. Kijk naar wat er in de sector gebeurt: bijna alle belangrijke spelers, zelfs het grote WorldCom, staan aan de rand van de financiële afgrond. Zo bekeken is het begrijpelijk dat de banken de stekker eruit hebben getrokken. De maat was vol.

'De aandeelhouders zijn kwaad, dat begrijp ik goed. Ze hebben veel verloren, maar ikzelf ook. Ik wil geruchten ontzenuwen dat ik rijk ben geworden van KPNQwest. Bij de beursgang heb ik 25 duizend aandelen gekocht (koers: 20 euro per stuk, red.). Die zijn nu waardeloos. Opties heb ik nooit verzilverd. Mijn jaarsalaris was 435 duizend euro, conform de markt. Daarnaast verdiende ik een bonus, die kon oplopen tot 150 procent van mijn salaris. Dat percentage heb ik echter nooit gehaald. Ik had geen chauffeur en we hadden geen vliegtuig. Luxe hebben we ons nooit gepermitteerd. Op het fitness-centrum in het hoofdkantoor na, misschien. Mijn huis in Wassenaar was van het bedrijf.

'Tot het laatste moment heb ik gedacht dat KPN en Qwest ons zouden redden. Een misrekening. Nu zwermen de bieders rond KPNQwest, die hooguit 5 procent van de boekwaarde (circa 2,5 miljard euro, red.) van het netwerk bieden. Iemand gaat geld aan ons verdienen. Alleen wij zelf niet.'

Meer over