Balkenende heeft zijn elftal al sinds januari klaarstaan

Het zou kunnen lijken dat het CDA is overvallen door de enorme verkiezingswinst. Maar niets is minder waar. Direct na nieuwjaar formeerde fractieleider Jan Peter Balkenende zijn 'Elftal', zoals hij het intern noemt....

Van onze verslaggeefster Elaine de Boer

Onlangs brachten ze verslag uit aan Balkenende en zijn rechterhand Cees van der Knaap, de fractiesecretaris. 'We kunnen van start', bevestigt Van der Knaap de voorbereidingen voor de formatiebesprekingen. 'Van elke partij hebben we in kaart gebracht wat de overeenkomsten en de verschilpunten zijn op de belangrijkste onderwerpen'. Dat zijn voor het CDA veiligheid, zorg, onderwijs en verkeer.

De programmavergelijking met de Lijst Pim Fortuyn bleek nog niet eenvoudig, omdat onduidelijk is of het boek van Fortuyn De Puinhopen van Paars of de web site van de partij als leidraad moet worden genomen. En die verschillen volgens Van der Knaap soms van inhoud.

In het Elftal van Balkenende zitten onder anderen Gerda Verburg (Sociale Zaken), Joop Wijn (Justitie, immigratie), Theo Rietkerk (Veiligheid), Camiel Eurlings (Verkeer), Clemence Ross (Onderwijs en Zorg), Maxime Verhagen (Defensie), Siem Buys (Zorg) en Joop Atsma (Landsbouw, Onderwijs).

Het ligt in de verwachting dat uit deze groep ook enkele nieuwe bewindslieden zullen worden gehaald.

De fractiespecialisten hebben geen gesprekken gevoerd met specialisten van andere partijen. 'De achterkamertjes zouden we mijden, daar willen we ons aan houden', zegt Van der Knaap. Wel hebben twee man van de fractie met hun counterparts van andere partijen, zoals Adri Duivesteijn van de PvdA, afgetast of er bereidheid en vertrouwen bestond om samen te werken.

Het Elftal werd begin dit jaar geformeerd, toen de fractietop van het CDA besefte dat Paars III er niet zou komen. De kans dat de partij deel zou gaan uitmaken van een volgend kabinet, nam zienderogen toe. Of er nu een kabinet over rechts of over links gevormd zou worden, het CDA zou erbij zitten. Al wisten de partij toen nog niet dat ze zo'n centrale rol zou gaan spelen.

In het voorjaar besloot Balken ende bovendien dat niet de eerste vijfendertig, maar de eerste veertig kandidaten de introductiecursus aan het Steenkamp Instituut (het eigen opleidingscentrum voor politieke functies) mochten gaan volgen. Bij deelname aan het kabinet zullen immers CDA'ers uit de fractie naar het kabinet verdwijnen. Afgelopen donderdag besloot de fractie daar nog tien kandidaten aan toe te voegen, gezien de verkiezingsuitslag.

Meer over