BAGAGE

Verdun heeft zich met De Slag een vaste plaats veroverd in de geschiedenisboeken. Een loopgravenslag in de Eerste Wereldoorlog, die tien maanden duurde, 700 duizend slachtoffers eiste en waarin miljoenen granaten tot ontploffing werden gebracht....

ROLF BOS; JACOMIJN DE RAAD; FRANS VAN SCHOONDERWALT

REISGIDSEN

Wandelen over

de slagvelden

Heijster is vanaf zijn kinderjaren gefascineerd door oorlog en militarisme (vader beroepsofficier, hijzelf NS-machinist) en bracht jarenlang zijn vakanties door in Verdun. Toen hij probeerde het fijne van De Slag te achterhalen, ontdekte hij tot zijn verbazing dat er zo goed als geen materiaal beschikbaar was. In die leemte wil hij nu zelf voorzien met Een bezoek aan Verdun. Breuklijn der beschaving (Elmar, ¿ 29,50).

Het is onmiskenbaar een reisgids, al besteedt Heijster uiteraard veel aandacht aan de geschiedenis. Zelf spreekt hij van 'een handleiding', die de weg wijst naar de bezienswaardigheden in en rond de Franse stad, die twee autotochten langs de Maasoevers en twaalf wandelingen over de slagvelden beschrijft en ook nog een reeks nuttige adressen geeft (camping, hotel, fietsverhuur) plus een serie kaartjes en (zwart-wit) foto's.

REISBOEKEN

Vrij reizen

en drinken

Vrij Reizen (La Rivière & Voorhoeve, ¿ 19,90) had voor hetzelfde geld Vrij drinken kunnen heten. Hiram Walker Benelux nodigde tien schrijvers uit om af te reizen naar de roots van een bekende drank. Als tegenprestatie moest het tiental terugkomen met een kort verhaal, waarin de door hen uitverkoren drank een rol(letje) speelde.

A.F.Th. van der Heijden liet zich door de Courvoisier in Frankrijk inspireren, P.F. Thomése zakte af naar de Cockburn's Port in Portugal (beide verhalen verschenen eerder in Traject), Jef Geeraerts zocht de Canadian Club whisky in Canada op, Tessa de Loo liet zich in Mexico overrompelen door de tequila Sauza, Marjan Berk laafde zich aan de Finlandia vodka, Bob van Laerhoven ontpopt zich als kenner van de Schotse Laphroaig, Helga Ruebsamen blijkt meer te hebben met Ieren dan met Carolans light, Dolores Thijs verschool zich achter wereldreizigster Lee om de Tia Maria van Jamaica te kunnen proeven, Ronald Giphart schreef een tamelijk hilarisch verslag van de Spaanse Domecq sherry en Joost Zwagerman vond in de Beefeater gin een mooi alibi om de kennismaking met Londen te hernieuwen. Een bundel met veel variatie, zowel in schrijfstijl als drank.

Welke boeken gaan over Laos? Zijn er ook boeken over vrouwelijke ontdekkingsreizigers? Is er wel eens wat geschreven over het eiland Puka Puka? En is er in het Nederlands iets te vinden over de moeras-Arabieren in Irak? Deze en andere prangende vragen voor leunstoel- en echte reizigers worden beantwoord in de nieuwe catalogus van reisboekwinkel Stanley & Livingstone. De catalogus, ooit begonnen als een stapeltje kopietjes, is uitgegroeid tot een echt naslagwerk. Verkrijgbaar bij de boekhandel of bij Stanley & Livingstone, Schoolstraat 21, Den Haag, 070-365.73.06.

TIJDSCHRIFTEN

Paard van Marken

of Brandaris?

Je zou erover kunnen twisten: welke Nederlandse vuurtoren is het bekendst, de Brandaris van Terschelling of het zogenoemde Paard van Marken. De Waterkampioen houdt een veilige slag om de arm: 'Het Paard van Marken is in elk geval de bekendste vuurtoren van het IJsselmeer en misschien wel van het hele land.' Op de plaats waar nu de vuurtoren staat, brandde vroeger een echt vuur, maar de toenemende scheepvaart op de Zuiderzee maakte de bouw van een echte vuurtoren (anno 1994 herkenbaar aan de zes seconden helder en de twee seconden donker) noodzakelijk.

De naam, schrijft het blad, lijkt nu wat vergezocht, maar vroeger, voor allerlei verbouwingen, uitbreidingen en aanpassingen, leek de vuurtoren als het een beetje mistig was op een paard. De vergelijking gaat trouwens nog steeds op: in het tegenlicht lijkt de karakteristieke toren er nog steeds op. De toren komt bij strenge winters vaak in het nieuws. Fotografen schieten dan hun plaatjes van het kruiende ijs, dat de toren bedreigt. In 1971 werd de toren door het ijs zelfs enkele centimeters van zijn plaats geduwd.

Zegels plakken lijkt een deel van Nederland in het bloed te zitten. Volgens het reisvakmagazine DIT zijn er al bijna een miljoen Air Miles-spaarrekeningen geopend, met op elke rekening gemiddeld twee pasjes. Overigens is het nog steeds niet duidelijk of de ANVR-reisbureaus aan het spaarproject gaan meedoen. De beslissing daarover valt binnenkort.

TIPS & TRIPS

* Lichamelijk gehandicapten kunnen voortaan een beroep doen op de ideële organisatie Stichting Vakantiezorg Texel om op dit Waddeneiland vakantie te vieren. De stichting adviseert over accommodaties met aangepaste voorzieningen, kan het hele jaar door verpleegkundigen inzetten en heeft voor bedlegerigen een speciale bus die tegen kostprijs kan worden gehuurd (al of niet met een vrijwilliger als chauffeur). Inlichtingen op weekdagen tussen 12 en 2 uur op 02220-16687.

EVENEMENTEN

DEN BOSCH: 'Paard & Koets 1994' heet het evenement dat op 25, 26 en 27 november in de Brabanthallen in Den Bosch wordt gehouden. Het is een internationale paardesport- en rijtuigenbeurs, waarbij dit keer het aangespannen rijden centraal staat. Open vrij 14-22 uur, zat 10-22 uur, zon 10-18 uur.

LOCHEM: Vrienden van de streektaal organiseren op 25 november (10-18 uur) in zalencentrum Bousema in Lochem een dialektenmarkt. Er zijn stands met oude kinderspelen, kinderliedjes en tweedehands boeken.

ROSMALEN: Dit weekeinde is in het Autotron van Rosmalen een oldtimerbeurs, met rijklare modellen, maar ook onderdelen en accessoires. Beide dagen 9-17 uur.

UTRECHT: In de Kargadoor, Oude Gracht 36 te Utrecht wordt op zondag 27 november een informatiedag gehouden voor fietsreizigers. Tijdens de middag zal een vakantiefietsspecialist een fiets ombouwen tot wereldfiets, worden er dialezingen gehouden (onder meer over een fietsreis naar Oman) en zullen wereldfietsers Eric Schuijt en Marijke Vermond vertellen over hun reis naar Zuidoost-Azië. De Fietsvakantiewinkel is aanwezig met kaarten, boeken en gidsen. De middag begint om 13 uur.

LEEUWARDEN: De potvis die op 3 november aanspoelde tussen Terschelling en Ameland was de zesde die deze eeuw op de Nederlandse kust terechtkwam. Op de terugweg van de Noordpool nemen ze bij de Britse eilanden de verkeerde afslag. Nummer zes ligt nog opgeborgen in een container totdat zijn skelet wordt schoongemaakt en tentoongesteld. In het Fries Natuurmuseum is tot 23 december alvast een expositie te zien over de vondst van het dier. Open di-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur.

ASSEN: Het Drents Museum in Assen staat dit weekeinde in het teken van de traditionele en moderne Molukse cultuur, met optredens van dans-, muziek- en popgroepen, dichters, een toneelvoorstelling en beeldende kunst. Er is een tentoonstelling over Molukse mannenkleding. Kinderen kunnen Molukse kleren passen, vliegers maken en visnetten boeten. Toegang: 1 gulden. Beide dagen 11-17 uur.

NAARDEN: In Naarden worden morgen vestingwandelingen gehouden. Gidsen begeleiden de tocht, die vijf kwartier duurt. Vertrek om 14 uur vanaf het VVV-kantoor.

AMSTERDAM: Schelpen uit de hele wereld - echte en fossielen, maar ook afbeeldingen op postzegels en schilderijen - zijn dit weekeinde te zien in Amsterdam op een beurs van de Nederlandse Malacologische Vereniging. Er zijn schelpen-, boeken- en postzegelhandelaren en deskundigen die meegebrachte schelpen bekijken. Zat en zon 10-17 uur, in de Koningszaal van het Artis Partycentrum (ingang niet via de dierentuin).

UTRECHT: '(T)huis in de wereld' heet de tentoonstelling die het Universiteitsmuseum Utrecht heeft ingericht over traditionele woonvormen. Van 24 november tot en met 19 maart is aan zestig modellen en maquettes te zien hoe bewoners van Noordpool, oerwoud, woestijn en waterland woonden en wonen: wat betekent een huis in praktisch en psychologisch opzicht? Din-vrij: 10-17 uur, zat-zon: 13-17 uur.

VENLO: Het Limburgs Museum beschikt sinds november over een nieuwe afdeling, die de oudste geschiedenis van Limburg weergeeft: van prehistorische jagers en voedselverzamelaars tot aan de middeleeuwse stedelingen. Er zijn Limburgse vondsten te zien uit particuliere en openbare verzamelingen. Open: di-vrij 10-16.30 uur, zat-zon 14-17 uur.

HAARLEM: In de twaalfde eeuw bracht Haarlem haar begijnen, weduwen of ongetrouwde vrouwen die dienstbaar waren aan de kerk, onder in hofjes. Langs negen karakteristieke hofjes is een wandeling uitgezet. De routebeschrijving is verkrijgbaar bij de VVV Haarlem. Wandelaars krijgen korting op de toegang van het Frans Halsmuseum. De hofjes zijn dicht op zondag.

KAMPEN: Het Stedelijk Museum Kampen heeft een tentoonstelling gewijd aan de rivier de IJssel. De expositie duurt van 22 november tot en met 30 december. Di-zat 11-12.30 en 13.30-17 uur.

LEIDEN: Hoe de Egyptenaren textiel maakten, daarvan kleding naaiden en die versierden, is tot 12 maart te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Op de expositie 'De kleren van de Farao' wordt vlas gesponnen, linnen geweven en geverfd. Open di-zat 10-17 uur, zon 12-17 uur.

AMSTERDAM: Het Rijksmuseum in Amsterdam kreeg in 1917 een collectie sierpapier in bezit. Dit marmer-, sits- en brokaatpapier uit de achttiende en negentiende eeuw staat centraal op een tentoonstelling over in Nederland gemaakt en geïmporteerd sierpapier. De expositie duurt tot en met 12 februari. Open din-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur; in 1995 dagelijks 10-17 uur.

LEIDEN: De eeuwenoude stad Djenné in Mali, op de Unesco-lijst geplaatst, wordt bedreigd met verval. Het Leidse Rijksmuseum voor Volkenkunde wil dit onder de aandacht van een groot publiek brengen en opent daarom op 2 december een tentoonstelling over Djenné. Open di-vrij 10-17 uur, zat-zon 12-17 uur.

Meer over