BAGAGE

Nederlandse wapens uit Rusland in het Delfts Legermuseum (zie Evenementen)...

TIPS & TRIPS

DE ROUTE

NAAR OMA

Pakweg tien jaar na de verschijning van de eerste digitale landkaart, heeft ook de ANWB een routeplanner uitgebracht. Automobilisten die op weg moeten in de Benelux, kunnen de avond tevoren op hun pc zien hoe ver het is en hoe tijdrovend.

Het principe van routeplanners is simpel. Je vertelt het programma dat je van A naar B wilt en de computer geeft je de route, de afstand en de rijtijd. Een printje met wegnummers en afslagen leg je op het dashboard. Tot zover niets nieuws.

De ANWB gaat een stap verder. De makers hebben snufjes bedacht, veel snufjes. Wie niet weet dat de Efteling in Kaatsheuvel ligt, kan in een lijst attractieparken kijken en 'Efteling' aanklikken. De computer produceert niet alleen een kaartje, maar ook lijstjes over de kortste route, de snelste route of - typisch Nederlands - de goedkoopste route.

Wat dat laatste inhoudt, is moeilijk te achterhalen. Zelfs een straaljagerpiloot zal moeten slikken bij het zien van het aantal digitale knoppen, optielijstjes en 'deelschermen'. Voor de gemiddelde computerbezitter is het gewoon zweten geblazen.

Maar er zit ook humor in het programma. Stel dat de gebruiker van Amsterdam naar Rotterdam wil over de A 2, dus via Utrecht. Dan moet je goed digitaal onderlegd zijn, wil de computer je niet leiden door het centrum van Utrecht.

Een laatste geval van amusement. Het programma biedt de mogelijkheid om ruim 250 bestemmingen van vrienden en kennissen vast te leggen in de computer. De ANWB noemt zelf als voorbeeld het adres van Oma. De meeste ANWB-leden zullen voor een rit naar hun grootmoeder geen computer nodig hebben. Tenzij ze in onmin leven met Oma. In dat laatste geval is de optie volstrekt overbodig.

Je proeft in het programma dat het met liefde is gemaakt, met liefde voor computers wel te verstaan, niet voor computergebruikers. De Routeplanner Benelux kost ¿ 89,90 en is verkrijgbaar bij VVV's, computerwinkels, de boekhandel en ANWB-kantoren.

Voor nog niet de helft van de prijs is bij de ANWB ook de Mobi Disk te krijgen, een CD-Rom. Het programma vergelijkt trajecten. Wat gaat sneller en is goedkoper: trein, metro. streekbus, Interliner of auto. De schijf kost nog geen veertig gulden, maar met elke wijziging in een dienstregeling moet er een nieuwe CD worden aangeschaft.

* Zeven buurtschappen in de gemeente Markelo staan tot en met zondag 27 oktober elke avond in de schijnwerpers. In totaal worden 270 panden, veelal oude Saksische boerderijen, feeëriek verlicht. Door de buurtschappen is een 27 kilometer lange route uitgezet, die per fiets en auto kan worden gevolgd. De routebeschrijving is voor vier gulden te koop bij het startpunt (korenmolen De Hoop) en de VVV Markelo. De schijnwerpers worden om 19 uur aangezet en doven om 22 uur.

* De scherp-aromatische bladeren van de gagel werden vroeger in matrassen gestopt om vlooien te weren. In het Meinweg-gebied van Staatsbosbeheer in Limburg staat nog steeds veel gagel, die in de herfst prachtig rood kleurt. Door deze Meinweg zijn twee en zes uur durende wandelingen uitgezet met Nederlands- en Duitstalige gidsen.

De data van de wandelingen: 20 oktober en 22 december (twee uur, start 14 uur bij vrijetijdspark Elfenmeer in Herkenbosch); 17 november (twee uur, start 14 uur rijstal Venhof, Herkenbosch); 23 oktober (zes uur, start 10 uur bij Elfenmeer), 27 december (zes uur, start 10 uur bij hotel Sint Ludwig, Vlodrop-Station), 30 december (zes uur, start 10 uur bij rijstal Venhof). Alle wandelingen zijn gratis. Informatie bij Staatsbosbeheer: 0475-53.44.00.

* Automobilisten moeten in Oostenrijk vanaf 1 januari belasting betalen voor het gebruik van snelwegen. Dat gebeurt in de vorm van vignetten. Er zijn vignetten voor een heel jaar en voor twee opeenvolgende maanden; voor toeristen komen er speciale korte-termijn-vignetten. Een vignet van tien dagen (van vrijdag middernacht tot en met de tweede daarop volgende zondag middernacht) kost voor personenauto's (al of niet met aanhanger) en campers zeventig Schilling (ongeveer ¿ 11,20); een twee-maandenvignet kost 150 Schilling voor personenauto's en tachtig voor motoren.

De overheid zal de opbrengst grotendeels gebruiken voor wegenonderhoud (vooral in de Alpen is dat zeer kostbaar) en de aanleg van nieuwe snelwegen.

De bestaande tolwegen - de Tauern Autobahn, Pyrhn Autobahn (Gleinalmtunnel), Brenner Autobahn en de Arlbergtunnel - worden gehandhaafd, maar vignethouders krijgen er 15 procent korting. In Oostenrijk zijn de vignetten onder meer te koop bij sigarenwinkels, postkantoren en tankstations; in Nederland vanaf 1 december bij de ANWB. Meer informatie: Oostenrijks Toeristenbureau, 020-612.96.82.

REISBOEKEN

AYA ZIKKEN

OP SULAWESI

Aya Zikken, onlangs 77 jaar geworden, keert in Eilanden van vroeger (Atlas; ¿ 39,90) terug naar het gebied van haar jeugd: het vroegere Celebes dat nu dus Sulawesi heet. Ook doet ze Madura, de Sanghir- en Talaud-eilanden en Ternate aan. Met kleurenfoto's van de schrijfster van De Atlasvlinder.

* In 1977 schreef John Keay When Men and Mountains Meet. Twee jaar later volgde The Gilgit Game. Beide boeken zijn nu samengevoegd tot Explorers of The Western Himalayas 1820-1895 (Murray, import Nilsson & Lamm; ¿ 51,80).

Het eerste gedeelte behelst de ontdekkingen op wat tegenwoordig Indiaas grondgebied is, het tweede houdt zich voornamelijk met het Pakistaanse part van de Himalaya bezig. Keay laat een lange rij van ontdekkingsreizigers, avonturiers, wetenschappers, romantici en eccentriekelingen voorbij trekken, die in de vorige eeuw één ding gemeen hadden: ze waren onderweg naar het onbekende, naar de uitdaging.

TIJDSCHRIFTEN

MINDERHEDEN

ONDER WANDELAARS

Ook onder wandelaars zijn ze te vinden: minderheden. In Op Lemen Voeten, tijdschrift voor voettochten (nummer 4), verhalen over lesbisch wandelen en wandelen met de rolstoel. Het tweede is geschreven door ervaringsdeskundige Rien Heukelom, die ook wel eens de natuur in wil. Hij tracht bestaande wandelroutes geschikt te maken voor rolstoelgebruikers door alternatieven te zoeken voor moeilijk begaanbare gedeeltes.

In dit geval probeerde hij de NS-dagwandeling de Houtmars uit, een vijftien kilometer lang onderdeel van het Maarten van Rossumpad (LAW 20) bij Ommen. Het leverde een even hilarisch als tragisch verhaal op over iets dat meer een overlevingstocht is dan een uitje.

'Slingerend van boom tot boom, vaak vallend en soms kruipend ga ik van poel tot poel, terwijl mijn vriendin de rolstoel bijna letterlijk op haar nek neemt.' (. . .) 'Bovendien kraakt en piept mijn rolstoel en ik vrees dat hij elk moment ergens kan breken.' Uit een nawoord blijkt dat sommige NS-wandelingen wél geschikt zijn voor rolstoelgebruikers. Maar dan is het treinvervoer weer een handicap.

Maidentrip en De Potige Dames blijken niet exclusief voor lesbiennes te zijn, ook hetero's lopen mee. Maar mannen worden geweerd; het gaat om wandelen met gelijkgestemden.

De Potige Dames (020-675.73.89) lopen elke tweede zondag of vierde zaterdag van de maand een bestaande route in de Randstad; Maidentrip (030-262.83.88) organiseert wandelweekeinden met overnachting. 'Natuurlijk is het een ontmoetingsplek', zegt een organisatrice, 'maar dat is niet ons doel.' Dat is: 'Vrouwen een relaxt weekend wandelen te geven en ze mooie plekken in Nederland te laten ontdekken.'

EVENEMENTEN

DELFT: Nederlandse wapens uit Rusland in het Delfts Legermuseum toont ruim tachtig zeventiende- en achttiende-eeuwse Nederlandse vuurwapens, afkomstig uit de wapenkamer van de Russische tsaren. Open 19 oktober tot en met 15 december, di-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur.

KOOG AAN DE ZAAN: Naar aanleiding van het 110-jarig bestaan van Verkade loopt tot en met 15 december in het Molenmuseum in Koog aan de Zaan de tentoonstelling Verkade, tussen kunst en koek.

Er is speciale aandacht voor de Zaanse reclameontwerper Cees Dekker. Open di-vrij 10-12 en 13-17 uur, zat 14-17 uur, zon 13-17 uur.

ROZENDAAL: Kasteel Rosendael in Rozendaal is van 22 tot en met 26 oktober ook 's avonds open. Rondleidingen om 19.30, 19.50, 20.10 en 20.30 uur. Voorverkoop kaarten aan de kassa van het kasteel: 026-364.46.45.

VORDEN: Morgen is van 10 tot 17 uur de binnentuin, de romantische 'wilde tuin' en het Engelse landschapspark van De Wiersse bij Vorden te bezichtigen.

WESTERSCHOUWEN: Op de boswachterij van Westerschouwen vinden 23 en 24 oktober van 10 tot 16 uur de Bosdagen plaats, met o.a. brandweerdemonstraties, houtslepen met paarden, een bosexcursie en ponyrijden. Informatie 0111-40.14.53.

DELFT: Het Legermuseum in Delft toont tot en met 27 oktober iedere dag om 14.30 de tekenfilm Asterix en de knallende ketel. Van 22 tot en met 25 oktober geeft een Romeinse legionair om 13.30 uur een rondleiding voor kinderen door de tentoonstelling Legioen met natte voeten, het Romeinse leger in Nederland. Museum open di-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur.

UTRECHT: Het Pandemonia Science Theater speelt tot en met 27 oktober de voorstelling De Stoom Geest in het Nederlands Spoorwegmuseum in Utrecht. Thema is de sociale kant van de geschiedenis van de spoorwegen. Aanvang voorstelling 13.30, 14.30 en 15.30 uur. Museum open di-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur.

HOORN: Kinderen kunnen tot en met 27 oktober in het Museum voor de Twintigte Eeuw in Hoorn een heksenroute volgen. Open di-zon 10-17 uur.

UTRECHT: De botanische tuinen van de Universiteit van Utrecht hebben een programma samengesteld voor kinderen van 9 tot 12 jaar.

Op 22 oktober kunnen ze proefjes doen met zaden en vruchten, 23 oktober worden tropische hapjes gemaakt en 24 oktober is het thema 'verven met planten'. Opgeven 030-253.18.90.

MEDEMBLIK: Het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik houdt op 25 en 26 oktober een nostalgische avond. De machines zijn allemaal in bedrijf en er zijn twee maaldemonstraties met de stoommachine en de grote centrifugaalpomp. Open 18.30-22 uur.

LEIDEN: Vanaf 20 oktober zijn in de Hortus Botanicus van Leiden iedere zondagmorgen om 11 uur themawandelingen. Onderwerpen zijn o.a. sporenplanten, paddestoelen, kruiden en zaadplanten. Informatie 071-527.72.49.

ROTTERDAM: Tot en met 27 oktober worden in het Museum voor Volkenkunde in Rotterdam om 12 en 15 uur internationale sprookjes verteld.

Tot en met 14 september loopt nog de tentoonstelling ...en laat je onderdompelen in het badhuis, over de badcultuur in het oude Griekenland en de Arabische landen. Open di-zat 10-17 uur, zon 11-17 uur.

DEN HAAG: Camp Counselors USA (CCUSA) houdt drie voorlichtingsbijeenkomsten voor jongeren die willen werken in een Amerikaans zomerkamp.

De bijeenkomsten zijn vandaag, 9 november en 7 december op Koninginnegracht 35 in Den Haag. Inlichtingen 070-345.48.00.

Meer over