Baden in de gelukzalige wereld van de koorzang

Overal blije gezichten. Langs de weg, op het gazon, in Musis Sacrum en zelfs in het tentenkamp naast het Arnhemse concertgebouw, alwaar een meterslange rij voetje voor voetje richting de gaarkeuken schuifelt....

Van onze medewerker

Ronald Ockhuysen

ARNHEM

Wat doen deelnemers aan het Internationaal Koorfestival 1995 in afwachting van hun avondmaal? De dames van zangkoor IJsselstein maken bij het naderen van de nasi goreng de stemmen los om met gesmeerde kelen op het concours te verschijnen.

Het almaar doorzingende PSBGM Chorale uit Canada dwingt bij omstanders respect af door met natuurlijke eenvoud de juiste toon te treffen.

En de met poncho's uitgedoste meisjes van het Coro de Niños y jovenes Ars Nova uit Argentinië neemt Mi Buenos Aires querido door, het lied waarmee ze anderhalf uur later de internationale avond van het festival zullen openen.

Eens in de vier jaar organiseert de stichting Samenwerkende Nederlandse Korenorganisaties (SNK), het landelijk instituut voor koorzang, het Internationaal Koorfestival. Aan de editie van 1995, die donderdag van start ging, nemen 91 koren deel, afkomstig uit 36 landen. Samen verzorgen 3.500 zangers en zangeressen 250 optredens. Iets meer dan de helft hiervan vormt een onderdeel van het in elf categorieën opgesplitste concours, het competitieve hart het festival.

Niet dat het wedstrijdelement heerst in Arnhem, alwaar het festival voor de derde maal op rij plaatsvindt. De aandacht is door organisator SNK gelegd op het samengaan van elkaar ogenschijnlijk contrasterende elementen.

Zo werden oude en nieuwe koormuziek gebundeld (Threni van Stravinski, Fili mi Absalon van Schütz en Planxit autem David van Josquin des Prez in één programma), werkte Het Gelders Orkest samen met het Nationaal Kinderkoor en zingt Capella Amsterdam a capella koorwerken van Rudolf Escher terwijl een paar deuren verderop een volle concertzaal tot tranen toe wordt geroerd omdat Argentijnse jongeren loepzuiver, met een verlichte roos in de hand, een folkloristische ode aan hun geboortegrond brengen.

En bij grote concerten blijft het niet alleen. Open podia, workshops (met als thema's Vlaamse polyfonie, Gregoriaans, klankvorming in lichte muziek en de koormuziek van Henry Purcell), een bijeenkomst van de Vereniging Peuters en Muziek en de nodige orgel- en beiaardconcerten bieden de festivalbezoeker de mogelijkheid zich tussen negen uur in de ochtend (instuifkoor) en elf uur 's avonds te baden in alles wat met koorzang te maken heeft.

Megalomaan lijkt het, deze zes dagen koorzang waarop Arnhem en omgeving zich een melting pot kan wanen, maar wie de feiten kent, zal zwijgen. Zingen in een koor is namelijk één van de meest populaire hobbies. Nederland telt tiendduizend koren, samen goed voor zo'n 430.000 leden. De SNK (doel: mensen tot zingen bewegen en zorgen dat de kwaliteit van koren verbetert) krijgt jaarlijks twee miljoen gulden subsidie, geld dat onder andere wordt gebruikt om cursussen te organiseren voor amateurdirigenten.

Die dirigenten staan voor klassieke koren, close harmony-groepen, kamerkoren, kinderkoren of voor shantykoren die zich toeleggen op zeemansliederen. Behalve de repertoirekeuze wisselt ook de kwaliteit van de koren nogal. Zo kletst de één 'op de zang' tussen een wals van Strauss en Stolz' Im weissen Rössl heel wat af, terwijl een ander strenge audities aflegt om tot een aan de weg timmerend koor te worden toegelaten.

Vrolijke amateurs, fanatieke liefhebbers en vakmatig geïnteresseerden - ze vinden elkaar tijdens het festival in Arnhem. Zaterdag was het Duitse mannenkoor Liederfreunde Hainstadt, winnaar in de cateorie 'mannenkoor groot', gesprek van de dag. Vrijdag ging de waardering naar het programma Reis rond de wereld met koren uit Rusland, de Filippijnen, Bulgarije, Indonesië en Zuid-Afrika. Op de openingsavond deed Het Nederlands Kamerkoor met Ton de Leeuws Elégie pour les villes détruites de klaagzangen over de hoge temperatuur verstommen.

Staatssecretaris Nuis, opgedraafd om het festival te openen en daarmee ook het verbouwde Arnhemse concertgebouw Musis Sacrum, kreeg de lachers op zijn hand toen hij bekende tijdens informele, internationale ontmoetingen, bijeenkomsten waarbij nogal eens liederen van eigen bodem worden aangeheven, niet verder te komen dan een gloedvolle versie van Ketelbinkie.

Dat lachsalvo was het startschot van een festival zonder nijd. Op het Internationaal Koorfestival 1995 gaan hoge kwaliteit en goedwillend amateurisme naadloos in elkaar over. Hier maken de piepjonge sopranen en alten van The Boys' and Youth' Choir of the Ekaterinburg Municipality uit Rusland na een daverend applaus een minimale buiging met het hoofd en geven de door Geert van Tijn geronselde straatartiesten kushandjes aan de bijeengestroomde menigte.

'Waarom hebt Gij mij verlaten?', de vraag waarmee Ton de Leeuws Elégie aanvangt, waren de eerste gezongen woorden op het festival. Daarna maakten twijfels over het bestaan plaats voor de gelukkige wereld van de zangkoren.

Het Nederlands Internationaal Koorfestival 1995.

In Arnhem en omgeving tot en met 5 juli. Info: 085-893070.

Meer over