Aznar pareert alle kritiek met 'n jijbak

DIE MENEER RECHTS in het bankje naast premier Aznar zit maar de hele tijd te grijnzen. De Spaanse regering op bezoek in het parlement....

De regering wordt aangevallen, maar de regering is toevallig de baas, dus het zou wat, straalt van het gezicht van de meneer, niemand minder dan vice-premier Francisco Alvarez Cascos. Cascos - Paco voor vrienden - laat met zijn blik weten dat wat het parlement te berde brengt hem worst zal wezen. Het is de favoriete blik van Paco.

De Partido Popular viert dit weekeinde nog eens uitbundig dat zij een jaar geleden de verkiezingen in Spanje won. Op tientallen plaatsen in het land helpen de rechtse leiders het kader in euforische stemming houden. En euforisch zijn ze zelf nog elke dag over die krachttoer waarmee ze een einde maakten aan bijna veertien jaar socialistisch bewind: dat hebben we toch maar mooi geflikt!

De jongensclub van Aznar, zoals het kabinet door de columnisten wel is betiteld, is aan de macht gekomen. De macht, dat betekent dat je het voor het zeggen hebt, dat je kunt doen en laten wat je wilt zonder naar anderen te luisteren. Uitgezonderd natuurlijk naar Jordi Pujol, de Catalaanse president die de minderheidsregering van Aznar overeind houdt en daarmee de enige in heel Spanje is die nog meer macht heeft dan Aznar en zijn kornuiten.

Cascos is de belichaming van de arrogantie van de macht. Hij is door zijn collega's aangesteld als de waakhond van het kabinet, omdat hij zich in het verleden heeft ontpopt als een houwdegen van formaat. Als de oppositie in het geweer komt en aanmerkingen op het beleid maakt, springt Cascos uit zijn hok. Nog voor de aanval op gang is gekomen, heeft hij al geblaft en gebeten. Hij spreekt uitdagend harde taal, in de wetenschap dat de aanval de beste verdediging is. Eén ding doet hij nooit: met argumenten op de kritiek ingaan.

Heeft de oppositie recht van spreken? Nee, is het ondubbelzinnige standpunt van de Spaanse regering. De oppositie die vroeger zelf regering is geweest, dient stilletjes in een hoekje te gaan zitten en de nieuwe politiek gelaten over zich heen te laten komen. Zij heeft immers zoveel boter op het hoofd dat die tot in haar ogen is gedropen en haar het zicht op de werkelijkheid belemmert.

Premier Aznar zei het zelf deze week in het parlement, terwijl Paco grijnzend meegenoot: 'U hebt niet de minste morele autoriteit om welke benoeming door deze regering dan ook te bekritiseren.'

De vraag van de socialistische woordvoerder Almunia had voor de hand gelegen. Tijdens de verkiezingscampagne had Aznar onderstreept dat hij de leiding van de Spaanse publieke radio en televisie in handen zou geven van een onpartijdig deskundige. Hoe is het dan te verklaren dat nu ene meneer Fernando Lopez-Amor is benoemd, tot op heden kamerlid van de Partido Popular? Niet alleen bijgenaamd de meest ambitieuze man van Spanje, maar in het verleden veroordeeld wegens machtsmisbruik. In zijn functie van belastinginspecteur had hij het dossier gelicht van een PP-raadslid dat uit de partij was gestapt. Vervolgens nam hij de plaats van de overloper op de kieslijst in.

De PP reageert op kritiek op dergelijke benoemingen en andere weinig gelukkige beslissingen van het kabinet volgens een vast patroon: 'Kijk naar je eigen' Of: 'Jullie waren veel erger' Cascos gaf er in dezelfde zitting een proeve van door de kwestie van de televisiedirecteur in een tegenaanval om te zetten en via de door de socialisten veroorzaakte werkloosheid maar weer eens bij de door de socialisten gevoerde vuile oorlog tegen de ETA uit te komen.

Het gevolg is dat het parlementaire debat in Spanje niet langer bestaat. De socialisten van Felipe González hebben het tijdens hun lange regeerperiode heel bont gemaakt en zijn van het ene schandaal naar het andere gehuppeld. Cascos heeft voor jaren stof om elke poging de regering te bekritiseren met een lang betoog over het verleden te torpederen. Met een serieus politiek debat heeft dat echter weinig van doen.

De PP besloot enige tijd geleden niet langer een afwachtende houding aan te nemen, maar telkens de eerste klap uit te delen. 'Deze regering is geen regering, zij is de oppositie van de oppositie', honen de commentatoren. Het resultaat is dat de dagelijkse politiek een knetterende voorstelling is geworden, waarin scheldpartijen en het lozen van beschuldigingen de boventoon voeren.

'De socialisten hebben drie miljard gulden in de vorm van fiscale amnestie aan hun vriendjes cadeau gedaan', riep de PP. 'De Partido Popular heeft vijfentwintig miljoen dollar van de Mexicaanse televisiegigant Televisa gerkegen voor haar verkiezingscampagne', riposteerde González. Over en weer dreigen met de rechter, de zaak loopt dood en een nieuwe aantijging is in de maak.

De leukste samenvatting zat in de boodschap die de communist Felipe Alcaraz meegaf aan Cascos: 'Zegt u hem maar dat hij bezig is te vallen voor de erotiek van de macht, en dat leidt tot overhaaste benoemingen zonder over de gevolgen na te denken en tot een zekere politieke straffeloosheid, dat wil zeggen dat de erotiek van de macht afglijdt naar politieke pornografie.' Cascos hoorde het grijnzend aan en ging over tot de orde van de dag.

Cees Zoon

Meer over