Autonoom eiland besturen gaat niet zonder slag of stoot

Bijna een jaar nadat St. Maarten en Curaçao zelfstandig zijn geworden, verloopt het bestuur op de eilanden moeizaam.

JEAN MENTENS

PHILIPSBURG - Met een zuur gezicht denkt Richard Gibson terug aan de dagen vlak voor 10 oktober 2010. In Den Haag twijfelde men er tot het laatste moment aan of St. Maarten zijn autonome status wel aankon. Het Antilliaanse eiland zou daar nog niet klaar voor zijn.

Maar als je nu aan tien willekeurige Sint-Maartenaren vraagt wat er voor ze is veranderd nu hun eiland bijna een jaar geleden een autonoom land is geworden, luidt het antwoord tien keer: 'Niets.'

'Dat is toch fantastisch!', zegt Gibson, sinds kort de eilandvertegenwoordiger in het College financieel toezicht (Cft), dat op afspraak met Den Haag in de gaten houdt of St. Maarten en Curaçao hun begrotingen wel op orde houden. 'Het eiland is dus niet in chaos ten onder gegaan, de nieuwe instituties werken en het land wordt blijkbaar goed bestuurd.'

Toch zijn er kanttekeningen. Fijntjes wijst Gibson erop dat de twee dingen die Nederland tegen de zin van St. Maarten heeft doorgedrukt, allebei niet functioneren: de gemeenschappelijke centrale bank met Curaçao en de gemeenschappelijke Procureur Generaal. Van een centrale bank kwam niks terecht door gekrakeel op Curaçao en de afspraken over de PG zijn 'leeg' gebleven, zegt hij.

Maar St. Maarten heeft desalniettemin de financiën 'op orde', zegt Gibson, en gaat 'vóór 1 januari' een sluitende begroting indienen voor 2012. 'De gewenste landelijke bestuursorganen zijn opgericht en functioneren redelijk als je in acht neemt dat we daar nu amper een jaar ervaring mee hebben.'

Natuurlijk, het toezichtcollege had de begroting van Sint Maarten voor 2012 al vóór 1 september binnen willen hebben. Maar ook Curaçao heeft die datum niet gehaald. De minister van Financiën kreeg daar zijn conceptbegroting zelfs van het college terug met de opmerking dat er onvoldoende garanties waren dat de geprojecteerde inkomsten ook zullen worden gehaald.

Het onderstreept dat het grotere Curaçao ook voor grotere problemen staat dan St. Maarten. Toen de Nederlandse Antillen ophielden te bestaan en Curaçao zijn autonome status verwierf, kreeg de lokale bestuurslaag er landelijke verantwoordelijkheid.

'Er moesten diensten worden aangestuurd die voorheen onder Antilliaans bestuur vielen en dat lukt niet altijd zonder slag of stoot', zegt Maurice Adriaens, toen nog minister in het laatste Antilliaanse kabinet, nu directeur van de Curaçaose Airport Holding. 'Dat leidt tot verwarring en tot stagnatie. Beslissingen worden uitgesteld of slecht genomen, omdat het nog niet helder is wie welke rol dient te spelen en hoe.'

Het helpt ook niet dat op '10-10-10', onder leiding van de jonge premier Gerrit Schotte (37), een ploeg aan de macht kwam van politici met weinig bestuurservaring. Ze hebben moeite een coherente visie voor de toekomst te formuleren. De regering heeft niet alleen het economische tij tegen, ze moet ook opboksen tegen de oude rotten in het politieke vak. Niet zonder rancune over het verlies van de macht voeren die bij vlagen scherpe oppositie. Partijen en organisaties die elkaar vroeger de bal toespeelden, hebben zich verenigd in ad-hoccomités die roepen dat met Schotte het einde onderhand nabij is voor Curaçao.

Dat lijkt ook al gauw zo als de bouw van het nieuwe ziekenhuis weer wordt uitgesteld, de luchthaven zijn veiligheidsclassificatie dreigt te verliezen, de stroom om de haverklap uitvalt op het eiland, cao-besprekingen bij het overheidsnutsbedrijf Aqualectra sinds januari vastzitten, coalitiepartners scheldend over straat rollen en het land amper een jaar na de gedeeltelijke schuldsanering door Nederland al weer krap bij kas zit. Het zijn kwesties die al jaren slepen, maar de nieuwe regering heeft ze nog niet aangepakt.

Toch kopte de lokale krant Amigoeop basis van een opiniepeiling dat de huidige regering beter wordt gewaardeerd dan de vorige. De Wereldomroep berekende dat de ploeg van Schotte een 5,7 als rapportcijfer scoort. Een voldoende, zij het krap.

undefined

Meer over