Au pair krijgt nieuw proces vanwege verdeelde jury

Vader Peeze had er vast op gerekend vandaag terug te zijn in Amsterdam, mèt zijn negentienjarige dochter Anna Corina. Hij had de vliegtickets in zijn jaszak, en het wachten was alleen nog op de jury die, bij gebrek aan concrete bewijzen, zijn dochter wel moest vrijspreken van 'onopzettelijke doodslag' op...

OSCAR GARSCHAGEN

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

LEESBURG

Het paspoort van au pair Corina blijft echter nog in de kluis van de rechtbank van Leesburg. Hoe onvoorspelbaar - en beïnvloedbaar - jury's zijn, bleek toen na een beraad van ruim zes uur een strak kijkende mevrouw van middelbare leeftijd meldde dat de twaalf gezworenen 'hopeloos verdeeld' waren. Een voor een bevestigden de acht andere vrouwen en de drie mannen dat de tegengestelde opvattingen in de jury onoverbrugbaar waren.

Rechter Thomas Horne fronste zijn wenkbrauwen, maar onthield zich van commentaar. Binnen enkele seconden besloot hij dat het geen zin had de jury opnieuw terug te sturen met de opdracht tot het verplichte unanieme oordeel te komen. Hij verklaarde het proces mislukt.

De moeder van de aan hersenletsel gestorven baby, Sharon Devonshire, barstte in tranen uit en Corina, die het proces zonder een spoor van emotie had ondergaan, keek wezenloos voor zich uit. Zij werd samen met haar vader door een assistent van advocaat Rod Leffler meteen weggebracht naar een familie ergens in Noord-Virginia, waar zij het volgende proces, op 20 en 21 april, moet afwachten. Zij was volgens haar advocaat doodmoe van de spanning en wilde zo snel mogelijk gaan slapen.

De openbaar aanklaagster, Barbara Walker, die met haar harde en scherpe slotverklaring zonder twijfel indruk heeft gemaakt op de jury, zal Corina dan opnieuw aanklagen wegens 'onopzettelijke doodslag'.

Advocaat Leffler zei er nog niet zo zeker van te zijn dat er een nieuw proces komt. Volgens hem is het in theorie mogelijk dat de openbaar aanklaagster afziet van verdere vervolging, als blijkt dat de stemverhouding in de jury duidelijk in het voordeel van zijn cliënte was. Hoewel dat formeel geheim dient te blijven, hebben de openbaar aanklager en de advocaat hun wegen om inzicht te krijgen in de verhoudingen binnen de jury.

'Het is beslist denkbaar dat de openbaar aanklaagster van vervolging afziet als het overgrote deel van deze jury de aanklacht heeft afgewezen, maar dat één of twee leden toch het gevoel hadden dat zij het heeft gedaan', aldus Leffler, die bij alle somberheid over de uitkomst een lichtpuntje zag. 'De openbaar aanklaagster wilde vandaag Anna Corina in de gevangenis hebben. Dat is haar niet gelukt. In die zin is de uitkomst misschien toch een overwinning.'

Als er een nieuw proces komt, vertelde Leffler, zal hij van strategie veranderen. Mogelijk roept hij dan deskundigen op, die zullen getuigen dat in driekwart van de gevallen het een van de ouders is die zijn of haar zelfbeheersing verliest en de baby met grote kracht door elkaar schudt. Leffler overweegt bovendien de ouders van Brent aan een psychiatrisch onderzoek te onderwerpen.

Vaststaat dat Leffler zijn cliënte bij het volgende proces zal adviseren te kiezen voor een oordeel door een jury, in plaats van een oordeel door een rechter. Iedere verdachte heeft die keuze, en de vraag van de rechter aan Anna Corina of zij daarbij bleef, vormde afgelopen donderdag het formele begin van de rechtszaak in het pittoreske Leesburg.

Corina had ook kunnen kiezen voor een proces met een rechter, zoals in Nederland. Maar Leffler gelooft, net als de overgrote meerderheid van de Amerikaanse bevolking, in het jury-systeem. Over de werking van het systeem, dat aan een groep min of meer willekeurig gekozen Amerikanen grote macht toekent, wordt bij vlagen heftig gediscussieerd, maar slechts zelden wordt gepleit voor het afschaffen van het uit Engeland overgewaaide fenomeen. Amerikanen hebben een groot vertrouwen in het oordeel van het volk en staan gereserveerd tegenover de macht van autoriteiten.

Dat jury's van leken niet alleen moeten oordelen in eenvoudige moordzaken, maar ook in uiterst gecompliceerde en technische kwesties, zoals fusies en schadevergoedingszaken, wordt gezien als een probleem, maar niet als een reden om het systeem te veranderen. Oplossingen voor dat soort zaken worden gezocht in het samenstellen van een meer deskundige jury.

Een tweede bezwaar is dat jury's zich laten leiden door vooroordelen, emoties en sympathieën, in plaats van door het recht en de juridische instructies van de rechter. Het proces tegen Anna Corina is daar een goed voorbeeld van. Hoewel de onervaren, slecht Engels sprekende Amsterdamse wel verantwoordelijk kan zijn voor de dood van de vaak huilende baby, ontbreekt het concrete bewijs en zou zij het voordeel van de twijfel moeten krijgen. Zij is onschuldig tot het tegendeel bewezen is.

Maar ook zonder concrete bewijzen slaagde de bijzonder effectieve openbaar aanklaagster Walker erin een of meer juryleden ervan te overtuigen dat Anne Corina verantwoordelijk is voor 'de moord op Brent'. Waar Leffler het accent legde op de juridische noodzaak haar schuld met tastbare bewijzen aan te tonen, was de strategie van de aanklaagster vooral gebaseerd op het oproepen van emoties en medeleven met de ouders.

Voor de juryleden, die geen notities mochten maken en een groot aantal instructies met veel moeilijke woorden en begrippen kregen, moet het zeer lastig zijn geweest een onderscheid te maken tussen menselijke emoties en recht. Zij stonden uiteindelijk voor de vraag welke theorie zij het meest aannemelijk achtten.

Daarbij zal de onuitgesproken vraag: als Corina het niet gedaan heeft, wie dan wel, ook een rol hebben gespeeld. Hoewel hij veel insinueerde kon Leffler de vader niet beschuldigen, omdat hij daar geen bewijzen voor heeft.

Dat de ouders van Brent twee hardwerkende mensen zijn, die in geen enkel opzicht afwijken van een all-American-family in een van de vele luxueuze nieuwbouwwijken, versterkte alleen maar de zaak van de aanklaagster. Net als miljoenen anderen trachten Sharon en Steven Devonshire het maken van een carrière, het financieren van een groot huis en het opbouwen van een gezin te combineren. Ook dat moet een aantal leden van de jury hebben aangesproken in een zaak die niet niet alleen interessant inzicht geeft in het jury-systeem, maar ook in het moderne Amerikaanse leven.

Meer over