NieuwsVirusremmer

Artsen en burgers dringen aan op inzetten antischurftmiddel tegen effecten corona

Een belangenvereniging van artsen en verontruste burgers heeft een advocaat ingeschakeld om het antischurftmiddel ivermectine in de medische coronarichtlijnen te krijgen. In een brief aan de SWAB, de wetenschappelijke werkgroep die landelijk adviseert over behandelingen tegen covid-19, vraagt de vereniging om binnen tien dagen positief te adviseren over het middel. Gebeurt dat niet, dan volgen juridische stappen.

Ivermectine, een middel tegen schurft dat mogelijk ook heilzame resultaten kan geven bij een corona-infectie. Beeld AFP
Ivermectine, een middel tegen schurft dat mogelijk ook heilzame resultaten kan geven bij een corona-infectie.Beeld AFP

‘Alle aandacht gaat nu naar de vaccins’, zegt de Eindhovense advocaat Niels Vanaken namens de Algemene Nederlandse Burger Belangenvereniging. ‘Maar er moet ook een alternatieve route zijn om het virus aan te pakken.’ Dat alternatief is een virusremmer, die kan voorkomen dat mensen na een coronabesmetting ernstig ziek worden en die zo de zorg kan ontlasten. Zo’n antiviraal wondermiddel is nog niet gevonden maar internationale wetenschappers betogen de laatste maanden dat ivermectine de belofte weleens kan waarmaken. Het middel is goedkoop, al langer op de markt, en is door enthousiastelingen al omgedoopt tot ‘the people’s medicine’, het medicijn voor de gewone man.

Remmers

Het afgelopen jaar bleken twee andere virusremmers, remdesivir (een afgekeurd ebolamedicijn) en hydroxychloroquine (een antimalariamiddel) na langdurig onderzoek toch niet effectief genoeg. Ivermectine, een middel tegen parasitaire infecties, wordt wereldwijd met succes ingezet tegen onder meer rivierblindheid en schurft. Het bleek vorig jaar in laboratoriumproeven ook effectief tegen het coronavirus. Sindsdien wordt wereldwijd onderzoek gedaan bij patiënten. De resultaten worden niet op waarde geschat, zegt advocaat Vanaken in een toelichting op zijn brief. Er is volgens hem meer dan voldoende bewijs dat het middel werkt. Over de aard van de juridische stappen wil hij zich nog niet uitlaten. De SWAB laat bij monde van een voorlichter weten dat niet op de brief kan worden ingegaan omdat het een juridische kwestie betreft.

Hoogleraar Joost Wiersinga, in het Amsterdam UMC medeverantwoordelijk voor de behandelrichtlijnen voor patiënten met covid-19, zegt dat ivermectine in onderzoek een stuk beter lijkt te scoren dan het inmiddels beruchte, door oud-president Trump bewierookte hydroxychloroquine. ‘We hebben nu geen enkele virusremmer tegen corona die voorkomt dat patiënten moeten worden opgenomen, terwijl we daar zo hard naar op zoek zijn. Richtlijncommissies overal ter wereld hebben ivermectine in het vizier, het middel wordt heel serieus genomen maar de onderzoeksgegevens lijken nog niet stevig genoeg om definitieve uitspraken te doen over het effect.’

Kwaliteit van het onderzoek

De meeste ivermectineonderzoeken, concludeerde de Amerikaanse gezondheidsautoriteit NIH begin dit jaar, zijn van matige kwaliteit: er is sprake van kleine aantallen patiënten, verschillende doseringen, combinaties met andere medicijnen (waardoor onduidelijk is waar het effect vandaan komt), verschillen in ernst van de ziekte en een gebrekkige onderzoeksopzet. Het wachten is, schrijft ook de Nederlandse SWAB, op grote, goed uitgevoerde onderzoeken.

Die onderzoeken zijn onderweg. De universiteit van Oxford bestudeert al maanden onder een grote groep ouderen welke bestaande middelen zij kunnen slikken tegen corona en voegt aan het arsenaal nu ook ivermectine toe. Binnenkort worden ook de resultaten verwacht van een grote Zuid-Amerikaanse studie.

Vorige week meldde vakblad The Lancet bescheiden onderzoeksresultaten van een klein Spaans onderzoek onder 24 jongvolwassenen, van wie de helft ivermectine kreeg vlak na het ontstaan van de (milde) ziekteverschijnselen. Die groep rapporteerde na een week minder klachten en had iets minder virusdeeltjes en antistoffen in het bloed, wat duidt op een milder ziekteverloop. Wiersinga: ‘Wat we het liefst willen zien is dat minder vaak mensen na een corona-infectie in het ziekenhuis belanden. De komende maanden krijgen we hopelijk meer onderzoeksgegevens over dit middel onder ogen en kunnen we zien of dat lukt.’

In de strijd tegen het coronavirus worden louter tweedehands medicijnen ingezet: van antidepressiva tot aspirines, van een antischurftmiddel tot ontstekingsremmers; vele tientallen bestaande medicijnen worden razendsnel onderzocht op hun effect bij covid-patiënten.

Meer over