Artemis helpt vrouwen door woedefase heen

Artemis zou zich zonder enige bevoegdheid op het terrein van de geestelijke volksgezondheid begeven ten koste van vrouwen met zware psychische problemen....

Een sekte, dat is Artemis.

Het zwartboek dat sinds een paar maanden op internet circuleert over reegratiebedrijf Artemis, laat weinig van het bedrijf heel. Artemis, dat in zeven vestigingen in Nederland jaarlijks zo'n 220 vrouwen met zware psychische problemen aan een baan probeert te helpen, zou 'gevaarlijk' zijn en 'onveilig'.

Directeur-eigenaar Jeannette Poorter lijkt niet onder de indruk van de kritiek. Haar bedrijf is ten prooi gevallen aan een lastercampagne, verklaart ze. 'Van vrouwen die in de woedefase zijn blijven hangen. Doodzonde.'

Het verwijt dat Artemis een sekte zou zijn, bestrijdt Poorter niet eens. 'Je kunt het als een compliment opvatten. Het geeft aan dat je een visie hebt. Het verschil is dat je bij mij wweg mag.' Het verzet is zelfs begrijpelijk, vindt Poorter. 'Artemis is een experiment. Alle vernieuwingen geven weerstand.'

In het zwartboek vertellen 28 vrouwen schrijnende verhalen over hun ervaringen met het bedrijf. Artemis, dat alleen vrouwen bemiddelt en daar jaarlijks zo'n 800 duizend euro voornamelijk overheidsgeld mee omzet, zou zijn clien in een nieper dal duwen.

'Vrouwen die net uit een gesloten inrichting komen, worden voor 24 uur per week zonder begeleiding binnen Artemis aan het werk gezet', verklaart Marjet Hendrix uit Goes initiatiefneemster van het zwartboek op internet. 'Er is mij geen enkele vrouw bekend die buiten Artemis een betaalde baan heeft gevonden.'

Zelf werkte Hendrix anderhalf jaar bij Artemis. Ze kwam er met een burnout en schopte het tot algemeen manager van de zeven centra. 'Totdat mijn geweten ging opspelen', verklaart ze. 'Ik dacht dat ik het beleid zou kunnen veranderen,maar dat lukte niet.'

Artemis begeleidt haar clies volgens het model van de vrijmetselaarsvrouwen, vertelt eigenaresse Jeannette Poorter. De vrouwen komen binnen als 'spinster': onbewust van zichzelf en hun geschiedenis. Via de cursus 'offeren naar investeren' waarin de vrouwen worden geconfronteerd met hun verleden in veel gevallen zijn ze sexueel misbruikt komen ze in de fase van 'weefster'. Een stiltefase, volgens Poorter.

In deze fase krijgen de vrouwen bij Artemis 'de Omkering', een assessment van elf dagdelen waarin ze geadviseerd worden aan de slag te gaan met 'wat hun ziel wil'. 'De samenleving wordt over vijftien jaar overgenomen door de rechterhersenhelft, het vrouwelijk bewustzijn', verklaart Poorter. 'In de Omkering voed ik vrouwen op in dat nieuwe bewustzijn.'

Hebben de clies de Omkering afgerond, dan is volgens Poorter de 'woedefase' achter de rug en kan de fase van 'ontwerpster' aanbreken. 'Ontwerpsters cren hun eigen leven', legt ze uit. 'Het is de ondernemersfase, je hoeft je leven niet in te richten zoals anderen dat zouden willen.' Realiseren de vrouwen zich dat eenmaal, dan zijn ze vrij en kunnen ze alles aan, is het idee.

Totale kosten van het traject: dertienduizend euro, plus 750 euro voor de Omkering. Vrouwen kunnen ook kiezen voor een leerwerkplek 100 euro: de clie werkt dan met behoud van de WAO-uitkering twee jaar 24 uur per week voor Artemis, in ruil voor cursussen en trainingen die hun kansen op de arbeidsmarkt moeten vergroten. Ze doen licht administratief werk, zetten spullen klaar voor trainingen, zetten koffie.

De kosten van de trajecten worden grotendeels vergoed door uitkeringinstantie UWV en gemeentelijke sociale diensten. Voor wie het niet kan betalen of het budget van het UWV tekortschiet, is er bij Artemis het finance plan. Tot een maximum van drieduizend euro kunnen clies geld lenen, zonder dat Artemis checkt of hun financi situatie dat toelaat. 'Ik vertrouw mijn clien', zegt Poorter. 'Ze moeten ook een nieuwe jas kunnen kopen om te solliciteren.' Het voornaamste punt van kritiek van Hendrix op Artemis is dat Poorter zich 'zonder enige bevoegdheid' begeeft op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg. 'Deze vrouwen zijn psychisch zo in de war dat ze in de gewone gezondheidszorg met medicatie moeten worden behandeld. Artemis kan de therapie die zij nodig hebben, niet geven.'

Een oud-medewerkster van de Artemis-vestiging in Maastricht beaamt het. 'Veel vrouwen die toch al in de knoop zitten, lopen opnieuw tegen een muur. Ze hebben hun hoop op Artemis gevestigd en de gewekte verwachtingen worden vervolgens niet waargemaakt.' Ook zij nam na negen maanden ontslag omdat ze zichzelf niet meer recht in de ogen kon kijken.

Poorter heeft inmiddels gedreigd een kort geding aan te spannen tegen de vrouwen van het zwartboek. Ze vindt het onterechtdat ze verantwoordelijk wordt gehouden 'als dromen van clies niet uitkomen'. 'Als ik vrouwen aanraad aan de slag te gaan met wat ze goed kunnen, en het lukt niet, dan geven ze mij de schuld', verklaart Poorter.

Volgens Poorter helpt ze met Artemis 60 procent van de vrouwen die er binnenkomen binnen twee jaar aan een betaalde baan. Het UWV, dat in 2001 via aanbesteding (veiling van werklozen) zeventig moeilijk bemiddelbare vrouwen bij Artemis onderbracht, houdt het slagingspercentage op 21,3 procent. De dertig reegratiebedrijven waarmee het UWV via aanbestedingen zaken doet, helpen gemiddeld 39 procent van hun clien binnen twee jaar aan een baan.

Dat de uitkeringsinstantie maar keer van de diensten van Artemis gebruikmaakte, wijt de woordvoerder aan de 'aanpak en prijsstelling van het bedrijf'. 'Die zijn niet wat wij zoeken.' Gemeenten die samenwerken met Artemis of dat in het verleden hebben gedaan, weigeren commentaar.

Meer over