nieuwsbreak

Arnold Roosendaal: 'Als een Google-auto langsrijdt demonstreren Duitsers al'

WhatsApp op Android blijkt makkelijk te kraken, ING wil gegevens van klanten verkopen en het mysterie van de verdwenen Boeing duurt voort. Wat vindt privacydeskundige en auteur van 'De Informatiefuik' van het actuele nieuws?

Arnold RoosendaalBeeld .

Privacy-alarm: volgens een Nederlandse IT-expert kunnen data van de populaire berichtendienst WhatsApp in besturingssysteem Android gemakkelijk worden gestolen. Verbaast het u nog, na alle twijfels over de veiligheid van WhatsApp?
'Volgens mij gaat het hier niet alleen om WhatsApp, maar is het een algemener probleem. De chatgesprekken blijken via de SD-kaart te kunnen worden uitgelezen. Dit geldt dan ook voor veel andere Android-apps, lijkt mij. Het is heel moeilijk voor appbouwers om aan alle regels te voldoen op het gebied van privacy.'

Maar ligt er niet ook een taak voor de gebruiker? Die kan bij het installeren immers aangeven of de app gebruik mag maken van de SD-kaart.
'Daar is binnen de appwereld momenteel heel veel discussie over. Het probleem is dat nu niet gespecificeerd wordt wat precies een app wel en niet mag doen. Ga je binnen de app de gebruiker voor alles toestemming vragen, dan gaat dat ten koste van de gebruiksvriendelijkheid. Op dit gebied zijn de zaken wel beter geregeld bij het besturingssysteem iOS van Apple. Hoewel dat dan soms weer het verwijt krijgt te streng te zijn.'

Bent u al overgestapt van WhatsApp naar Telegram?
'Nee, ik gebruik zelf nog WhatsApp en heb niet de behoefte om over te stappen naar een andere dienst. Ook ik heb wel mijn bedenkingen bij de overname van WhatsApp door Facebook, maar ik vind dat er wel snel moord en brand wordt geschreeuwd over het feit dat zo'n app gegevens verzamelt. Ik vind dat je vooral moet kijken naar de impact van het verzamelen: wat wordt er aan de achterkant met die gegevens gedaan? De controle is belangrijker. Bedrijven moeten kunnen verantwoorden hoe ze omgaan met de data die ze van gebruikers hebben.'

Beeld anp
Beeld anp

Ook politiek is er veel te doen over internetprivacy. Nederland moet de gegevensuitwisseling met buitenlandse inlichtingendiensten heroverwegen, concludeerde toezichthouder CTIVD in een gisteren geopenbaard rapport. Bent u het eens met de conclusies?
'Ik heb niet het hele rapport gelezen, maar het belangrijkste is dat er voldoende controle is. Dat wordt ook in het rapport aangehaald. Het gaat vooral om de proportionaliteit, die is juist in het geding.'

De commissie-Dessens adviseerde in december de bevoegdheden van de inlichtingendiensten MIVD en AIVD uit te breiden en tegelijk de controle op de diensten te verscherpen. Het kabinet beraadt zich daar nog op. Goed idee?
'Ik heb begrepen dat het kabinet de versterkte controle wel vast wil gaan doorvoeren, en dat lijkt me een wijs besluit. Zolang de controle nog onvoldoende is, kun je de bevoegdheden van de diensten beter niet gaan uitbreiden.'

Beeld anp

Het plan van ING om klantgegevens te gebruiken voor commerciële doeleinden te gebruiken heeft tot veel woede geleid. Bent u ook zo boos?
'Ik begrijp die emotie wel, maar zelf was ik niet meteen heel boos toen ik het las. ING wil een proef draaien, waarbij netjes rekening wordt gehouden met de toestemming die de klant al dan niet geeft. Ze hebben het sterk afgekaderd. In feite doet de bank hetzelfde als Google en Facebook. Een bank heeft natuurlijk een vertrouwenspositie, maar dat kan in dit geval ook een voordeel zijn. ING zou op deze manier een mooie rol kunnen vervullen als tussenpersoon voor de privacybewaking, want zij heeft immers de gegevens van de klanten al. Zo'n proef is een een goed begin om dat inzichtelijk te maken. Er zijn natuurlijk wel kanttekeningen te bedenken, maar ING heeft meteen duidelijk gemaakt dat het goed moet zitten met de privacy. Daarmee hebben ze goed naar de publieke perceptie gekeken.'

Is dat wel zo? Ik hoor de laatste dagen veel boze reacties en mensen die zeggen te willen overstappen naar een andere bank.
'Ja, het blijft natuurlijk lastig om dat precies in te schatten. Maar het is even afwachten hoeveel mensen inderdaad gaan overstappen. En de mensen die dat doen, zitten blijkbaar niet in de proef van ING. Maar een goede evaluatie van de proef is in elk geval heel belangrijk.'

Nederlanders blijken in het afgelopen jaar minder onverschillig te zijn geworden als het gaat om privacy. Terecht?
'Ja, en ik vind het een goede ontwikkeling. De onthullingen van Snowden over de NSA en andere afluisterdiensten hebben sterk bijgedragen aan de bewustwording. Maar ik denk niet dat de verschilligheid groter is geworden in vergelijking met andere landen, want overal is de bewustwording het afgelopen jaar gegroeid. In Duitsland zijn ze bijvoorbeeld altijd al feller op dit gebied, daar gaan ze bij wijze van spreken al demonstreren als er een auto van Google Street View langs komt rijden.'

Beeld anp
Beeld epa

Wat mensen ook bezighoudt deze dagen: de vermiste Boeing 777 van Malaysia Airlines. Die is nog steeds niet gevonden. Snapt u hoe het kan dat zo'n groot toestel in de moderne wereld zo lang zoek kan zijn?
'Dat is een goede vraag, het is mij ook een raadsel. De zee kan misschien groot en diep zijn, maar hoe kan zo'n toestel van het ene op het andere moment verdwijnen, terwijl er zoveel waarschuwingsmechanismen aan boord zijn, zoals de zwarte doos? Ik heb begrepen dat er mondjesmaat steeds meer bekend wordt, zoals de mogelijke vluchtroute, dus het is afwachten. Hopelijk komen we er nog achter.'

Maken zulke berichten u bang om in zo'n toestel te stappen?
'Nee hoor, vliegen met een vliegtuig is nog steeds relatief een van de veiligste manieren van vervoer, houd ik mezelf altijd maar voor. De kans om in het verkeer om te komen is groter.'

Beeld reuters

Het programma van Pinkpop is deels bekend. Bent u een Pinkpop-ganger?
'Ik ben er lang geleden een keer geweest, 1996 uit mijn hoofd, maar toevallig zit ik erover te denken om dit jaar weer eens te gaan. Dat kan overigens ook een ander festival worden. Aan de vandaag bekendgemaakte hoofdacts (De Rolling Stones en John Mayer, red.) ligt het niet. De Stones heb ik al eens eerder gezien, en ik begreep dat hun komst nog niet honderd procent vast staat. Eerst maar eens het complete programma afwachten.'

Heeft u zelf nog interessant nieuws gezien of gelezen?
'Ik kwam iets tegen over de No Phub Club in Rotterdam. Dat is een restaurant waarbij je voordat je gaat eten je telefoon moet inleveren, zodat je niet steeds wordt afgeleid en op je schermpje gaat kijken. Dat vond ik wel interessant. Je hoort er veel mensen over klagen en kennelijk is er behoefte aan zoiets. Mensen zijn sowieso veel met hun smartphone bezig en dat is niet per se slecht, maar het is goed om het bewust een keer niet te doen.'

Dan kom ik toch weer bij de privacy: wie zegt dat er niets met je telefoon wordt gedaan nadat je 'm hebt ingeleverd?
'Haha, ik zou 'm denk ik wel eerst even uitzetten. Ik geloof dat je 'm bij de bar moet inleveren. Maar in de klas gebeurt het ook al, daar moeten kinderen hun mobieltje inleveren voor een proefwerk. Dat gaan we wellicht op meer plekken zien.'

Dit is aflevering 279 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld anp
Meer over