Arnhemse consumenten en middenstanders reageren vooralsnog aarzelend op introductie chipknip 'Nee hoor, bij mij alleen handje contantje'

De zon is vroeg opgegaan boven chipknipcity zaterdag. Bankpresident W. Duisenberg mag dan donderdag de electronische klein geld kaart officieel in gebruik hebben genomen, de Arnhemse burger kan pas sinds afgelopen weekeinde massaal met het rode kaartje de winkels in....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

ARNHEM

Klanten van de meeste banken konden vorige week hun chipknipkaart ophalen. Cliënten van de Postbank kregen hun kaart afgelopen vrijdag en zaterdag thuis gestuurd. De chipknip moet vóór gebruik 'geactiveerd' worden. Dat kan in banken en postkantoren.

Het meisje van het buurtpostkantoor kijkt blij verrast als de chipknip op haar toonbank wordt gelegd. 'U bent de eerste, wat spannend.' Met de handleiding ernaast gaat ze aan de slag. De klant moet zijn pincode intoetsen om de chipknip te verbinden aan een girorekening. Dat is nodig om de kaart te vullen bij een van de vele automaten die overal in de stad zijn geplaatst.

Het lukt niet. Na een hartelijk 'welkom' produceert het schermpje alleen nog digitale wartaal. Een telefoontje naar de Postbank lost niets op. Of het meisje de stekker van het chipknipapparaat er even uit wil trekken, zegt de persoon aan de andere kant van de lijn. 'Welke?', klinkt het vanonder de toonbank, 'er zijn er twee'. Maar ook dat biedt geen uitkomst. 'Morgen komt de monteur', belooft het meisje.

Alle begin is moeilijk en zeker die van een 'min of meer revolutionaire ontwikkeling', zoals Duisenberg de chipknip noemde. Het zijn kinderziekten, zegt de manager van het grote postkantoor aan de Lange Wal. Ook hij kampt ermee. De vulautomaat buiten aan de muur werkt niet en het mobiele postkantoor waarmee hij had zaterdag willen uitrukken om de ergste drukte op te vangen, kampt met een storing.

Meer wil de postkantoormanager niet zeggen en hij wil ook niet met zijn naam in de krant. Voorzichtigheid is geboden. De chipknip heeft nogal wat kritiek gekregen van winkels die geen zin hadden in nòg een kastje op de toonbank. Meer negatieve publiciteit maakt de klanten alleen maar kopschuw.

Die voorzichtigheid is begrijpelijk. De chipknip mag dan met veel bombarie geïntroduceerd zijn als een 'nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het geld', het zijn de klanten die uitmaken of de kaart een succes wordt. Als winkels en consumenten de kaart masaal negeren, is het chipknipboek snel uit.

De eerste reacties van consumenten zijn redelijk positief. Arnhemmers stonden vorige week in de rij bij de bank om hun kaart op te halen. Ook de postkantoren staan zaterdag vol met mensen die de chipknip in gebruik willen nemen. Opvallend is dat er nogal wat oudere mensen in de rij staan.

'Om nou te zeggen dat ik er op te wachten zat, dat niet', zegt een vrouw met zilvergrijze haren. 'Maar het lijkt me wel handig, ik wil het best proberen.' Een man van in de vijftig is het met haar eens: 'Je zit toch altijd met je klein geld te klieren. En dat pinnen duurt me te lang. Bovendien: stel dat je geen geld bij je hebt, dan heb je toch nog altijd de chipknip.'

Betalen met de chipkaart gaat snel en simpel. De klant doet het kaartje in de automaat bij de kassa, de winkelier tikt het bedrag in, de klant drukt op 'ja' en de transactie is binnen een paar seconden rond. Het uitgegeven bedrag wordt van het saldo op de kaart afgetrokken. Is de kaart leeg, dan kan hij weer worden opgeladen bij een automaat vanuit de eigen giro- of bankrekening.

Meneer en mevrouw Radstaak zijn helemaal voor de chipknip. Het echtpaar komt uit Velp, maar doet altijd boodschappen in Arnhem. Ze komen net uit de Co-op supermarkt waar ze voor het eerst hebben afgerekend met de chipknip. 98 gulden moesten ze betalen, daarmee is de kaart bijna leeg en moet hij weer gevuld worden.

'Ik vind het een uitkomst', zegt meneer Radstaak. 'Je hoeft straks helemaal niks meer mee te nemen, geen cheques, geen geld, geen pinpas.' Dat lang niet alle winkels de kaart accepteren, kan het enthousiasme van mevrouw niet temperen. 'Wacht maar, dat komt nog wel.'

Arnhem is uitgekozen voor de introductie van de chipknip omdat de stad representatief schijnt te zijn in marktonderzoeken. Als Arnhem plat gaat voor de chipknip, dan lukt het ook in de rest van Nederland. Burgemeester P. Scholten greep de introductie aan voor een stukje onversneden Arnhem-promotie. 'Arnhem, een prima plek om te beginnen. Geen brug te ver, maar een brug naar de toekomst', sprak de burgemeester tot het verzamelde bankwezen.

Maar de Arnhemse middenstand reageert vooralsnog aarzelend. Winkelcentrum Presikhaaf, een grote overdekte promenade in een buitenwijk van de stad, laat een verscheurde middenstand zien. De groenteboer accepteert de chipknip wel, maar de kaasboer naast hem weer niet, even min als de bakker, de klerenwinkel, de opticien, de fotozaak en de lingerieboetiek. Bij de boekhandel, de fourniturenwinkel, de drogist, de slager en de sportzaak kan de klant weer wel terecht met het kaartje.

Op het lijstje van deelnemende winkels staat ook de naam van Blokker. Maar de winkel in huishoudelijke artikelen heeft de automaat niet bij de kassa staan. De apparaten zijn er wel, zegt bedrijfsleider Peter de Jong, maar ze staan in het magazijn. 'Het hoofdkantoor heeft ons laten weten dat we de apparaten niet moeten plaatsen.'

Net als Albert Heijn, V & D, Hema en de Bijenkorf wacht Blokker liever tot er één apparaat komt dat zowel de chipknip als de pinpas aankan. 'We hebben de kastjes voor pinpas nog maar net geïnstalleerd, we hebben Air Miles gekregen, nu willen we even rustig aan doen.'

Interpay, de organisatie die voor de verzamelde banken de chipknip verzorgt, voert een campagne om Arnhem aan het kaartje te krijgen. Op het plein bij het hoofdpostkantoor is een 'Karaoke-roadshow' neergestreken met twee zangeressen in ultra-korte rokjes. Wie chipt, mag een verzoeknummer aanvragen.

Er zijn ballonnen, tasjes, snoepjes en bierviltjes met het rood-oranje-gele chipknipteken dat twee vingers voorstelt met een munt ertussen. Winkels die nu een chipknipautomaat nemen, krijgen die voor de helft van de prijs. Ook op de tarieven krijgen de winkeliers nog tot juli volgend jaar 50 procent korting.

Maar in het centrum van de stad zijn de deelnemende winkels met een lantaarntje te zoeken. In de Roggestraat, de Ketelstraat, de Vijzelstraat en de Rijnstraat, de belangrijkste winkelstraten van Arnhem, kan de klant bij maar 24 winkels terecht met de chipkaart.

Vreemd genoeg zijn de café's en broodjeszaken aan de Korenmarkt, Arnhems belangrijkse uitgaanscentrum, juist weer in meerderheid overstag gegaan voor de klein geld kaart. Negen zaken aan het plein accepteren de kaart. Voor het terras is er een mobiele chipknipautomaat.

Winkeliers staan lijnrecht tegenover elkaar. Volgens de biologische slager Jacko Folkerts is de kaart 'hartstikke handig'. 'Ik vind het ding een uitkomst', zegt hij terwijl hij een onsje peperpaté afrekent. 'Ik snap ook niet waar iedereen zo over zit te zeuren.'

Maar Mr Moto, de sleutel- en schoenmaker, moet niets van de chipknip hebben. 'Nee hoor, bij mij alleen handje contantje. Die apparaten kunnen niet eens tegen stof.' De verkoper in de tassenzaak naast hem denkt er net zo over. Hij heeft ook geen pinautomaat. 'De geldautomaat is hier om de hoek. Als klanten geen geld hebben, gaan ze daar maar even heen.'

Voor W. Stolwijk, directeur van Interpay, klinken de bezwaren bekend in de oren. 'Toen we de pinpas introduceerden hoorde je dezelfde bezwaren. En moet je nu eens zien hoe populair die geworden is.' In vijf jaar tijd groeide het aantal pinpasautomaten van ruim tweeduizend tot 65 duizend. Met de chipknip zal het net zo gaan, is Stolwijks rotsvaste overtuiging.

Joop Teunissen heeft daar geen boodschap aan. De 51-jarige Arnhemmer heeft geen pinpas, geen credit card en hoeft ook geen chipknip. 'Het mag misschien ouderwets zijn, maar ik betaal alles contant. Ik erger me dood aan mensen die aan de kassa met cheques en pasjes in de weer zijn, dat duurt soms wel een kwartier. Met contant geld is het zo gepiept.'

Meer over