Reportage

Arib zwaait 69 Kamerleden uit die met tegenzin hun zetel afstaan

Drie it-kampioenen, een lid dat in anderhalf jaar tijd drie keer van fractie wisselde, een hedendaagse Joke Smit, eentje met Bambi-ogen en 63 anderen zijn vanaf woensdag Kamerlid-af. Kamervoorzitter Khadija Arib spreekt ze alle 69 toe – een krachttoer – terwijl de nieuwkomers alweer staan te trappelen om hun plekken over te nemen.

Vervoer-woordvoerder Remco Dijkstra is volgens Arib ‘de verpersoonlijking van de VVD als vroempartij’. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Vervoer-woordvoerder Remco Dijkstra is volgens Arib ‘de verpersoonlijking van de VVD als vroempartij’.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

‘Ik heb als Kamerlid nog nooit zoveel stress gehad als vandaag’, zegt een geagiteerde William Moorlag op zijn laatste werkdag als Tweede Kamerlid. ‘Ik ben normaal gesproken best stressbestendig, maar die digitale klusjes werken op mijn bijschildklieren.’ Gezeten achter zijn toetsenbord probeert de PvdA’er zijn emailverkeer om te leiden en zijn mobiele abonnementen over te zetten naar privé. Vanaf woensdag is hij parlementariër af, en gaan alle deuren op het Binnenhof à la minute voor hem op slot. De Groninger kan dan ook niet meer bij zijn e-mailadres w.moorlag@tweedekamer.nl. ‘Mijn mobiele telefoonnummer kan ik gelukkig wel meenemen.’

Moorlag kan bogen op een Kamerlidmaatschap van drieënhalf jaar. Dat is niet eens heel kort, want er zijn genoeg vertrekkende Kamerleden die het korter uithouden. Gerard van den Anker, perenteler uit Hedel, weet waarschijnlijk amper de weg in het Kamergebouw. Hij hield tweeënhalve maand de CDA-zetel warm die Michel Rog achterliet om wethouder in Haarlem te worden. Van den Anker stond niet op de kandidatenlijst voor de Kamerverkiezingen en werd dinsdag dus alweer uitgezwaaid. Als dank voor bewezen diensten krijgt hij een bos bloemen en een persoonlijk toespraakje van Kamervoorzitter Khadija Arib.

Krachttoer

De exodus van Kamerleden na de verkiezingen vereist een krachttoer van Arib, want ze moet vooraf 69 persoonlijke dankwoorden bedenken om alle vertrekkers eer aan te doen. Het schrijven van de mini-toespraakjes heeft haar ‘dááágen’ gekost, vertelt ze na afloop. Gelukkig dragen haar assistenten veel vruchtbaar materiaal aan. Vervoer-woordvoerder Remco Dijkstra is volgens Arib ‘de verpersoonlijking van de VVD als vroempartij’, SP’er Cem Laçin heeft ‘Bambi-ogen’ en Kirsten van den Hul (PvdA) is een ‘hedendaagse Joke Smit’.

Ook weten we nu dat de Tweede Kamer in één klap drie ‘IT-politici van het jaar’ kwijtraakt. De Nederlandse informatietechnologen reikten deze prijs de afgelopen jaren uit aan Martin Wörsdörfer (VVD), Kees Verhoeven (D66) en Jan Middendorp (VVD). De IT-wereld moet dus naarstig op zoek naar een nieuwe kampioen die in de Tweede Kamer voor hun belangen wil opkomen. De transportondernemers zijn scheidend Kamerlid Erik Ziengs (VVD) dankbaar voor zijn inzet op het PFAS-dossier. Ze hebben hem een boeket met pauwenveer gestuurd.

SP’er Cem Laçin zal Arib vooral herinneren aan zijn ‘Bambi-ogen’. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
SP’er Cem Laçin zal Arib vooral herinneren aan zijn ‘Bambi-ogen’.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Arib zet de parlementaire wapenfeiten van de vertrekkers in het zonnetje, maar deelt hier en daar ook wat steekjes onder water uit. Zo krijgt voormalig Denk-leider Selçuk Öztürk nog even te horen dat hij Kamerleden van islamitische komaf, Arib zelf incluis, in de problemen bracht door negatieve filmpjes over hen op internet te zetten. Die Kamerleden werden vervolgens bedreigd door moslimfanaten omdat ze volgens Öztürk hun islamitische wortels ontrouw waren.

Een van de leukste dankwoorden is gericht aan Femke Merel van Kooten-Arissen, het hardwerkende Kamerlid dat in anderhalf jaar drie keer van fractie wisselde. Ze begon in 2017 als Kamerlid voor de Partij voor de Dieren, keerde zich in juli 2019 van die partij af, richtte samen met ex-50Plusser Henk Krol de Partij voor de Toekomst op, om zich even later ook daar weer van af te scheiden. ‘We waren op een gegeven moment bang dat Femke zich van Merel zou afsplitsen’, zegt Arib schalks. Van Kooten krijgt er tranen van in de ogen.

Desillusie

Tussen alle loftuitingen en grappen klinkt hier en daar ook desillusie door. Desillusie over de Haagse politiek, uitgesproken door Kamerleden die bij Arib hun hart uitstortten. Arib vertelt dat GroenLinks-Kamerlid Wim-Jan Renkema moeite had met de zucht naar publiciteit en de profileringsdrang van veel van zijn collega’s. ‘Ik vind dat we in Den Haag teveel bezig zijn met oppervlakkigheden’, vertrouwde Renkema de Kamervoorzitter toe. ‘De laatste pijproker aan het Binnenhof’, SP’er Frank Futselaar, koestert blijkbaar soortgelijke gevoelens. ‘U ergerde zich aan de enorme groep voorlichters die Kamerleden omringt en hield er niet van uzelf in de media te verkopen.’ Dat beide Kamerleden niet terugkeren, is waarschijnlijk geen toeval.

Op woensdag treden tientallen hagelnieuwe parlementariërs aan en begint een nieuwe Kamercyclus. Op de gang van de CDA-fractie zoekt dinsdag een nieuwkomer voorzichtig zijn weg, een dag te vroeg. Het is nummer 14, Derk Boswijk. ‘Ik kan niet wachten om te beginnen’, zegt hij glunderend achter zijn mondkapje.

Meer over