Apotheken wacht fikse sanering

De apothekers vormen met hun 1600 winkels een kleine beroepsgroep. Maar de storm die minister Borst van Volksgezondheid en haar ambtenaren hebben ontketend, zal de branche flink door elkaar schudden....

De apothekersorganisatie KNMP schat dat vijfhonderd praktijken het loodje zullen leggen als minister Borst haar plannen vandaag door Tweede Kamer krijgt. Die gaan de gemiddelde apotheker zo'n twee ton per jaar kosten.

'Beginnende apothekers moeten een enorm hoge goodwill betalen om een praktijk over te nemen. Die zullen het niet redden', aldus een woordvoerder. 'Daarnaast zijn er in de grote steden tal van kleine praktijken waar de apotheker niet eens het norminkomen haalt.'

Anderen zullen veel gaten weer opvullen. Maar er is nog een beleidsvoornemen dat een drastische sanering van de branche belooft. Bij het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg (COTG) in Utrecht, dat namens de overheid allerhande tarieven vaststelt, wordt gesuggereerd dat het de overheid wel uitkomt als eenderde van de apothekers verdwijnt.

'Of het overdreven is dat 500 van de 1600 apotheken zullen verdwijnen? Nou, het zou weleens dicht bij de waarheid kunnen zijn', zegt een functionaris van het COTG. 'Als straks de ziekenhuizen ook de medicijnen gaan inkopen die in de polikliniek worden voorgeschreven, scheelt dat de apothekers 30 procent van hun omzet. Dan kom je al gauw in de buurt van de 500 apotheken.'

De overheid volgt meerdere sporen om het bolwerk van de apothekers te breken. Allereerst moeten zij de kortingen inleveren die zij bedingen bij groothandel en industrie. Daarvan wordt al 200 miljoen teruggesluisd. Een minstens even groot bedrag zou nog aan de strijkstok hangen. Daarnaast wil de minister het officiële honorarium (een vergoeding per recept) met 110 miljoen verlagen. Of de rechter dat slikt, is nog de vraag.

Een andere verandering is dat ziekenhuizen binnenkort aan patiënten buiten het ziekenhuis medicijnen gaan verkopen. De ratio is dat ziekenhuizen hun geneesmiddelen heel goedkoop, soms zelfs gratis inkopen bij de medicijnindustrie.

Fabrikanten weten dat als een patiënt een medicijn eenmaal gebruikt, hij dat na ontslag uit het ziekenhuis zal blijven doen. Dan moet hij echter met zijn recept naar de apotheek, waar hetzelfde medicijn veel duurder is. De bedoeling is dat het ziekenhuis straks een balie heeft waar iedereen medicijnen kan krijgen.

In combinatie met een ander beleidsvoornemen voorspelt dat zwaar weer voor 'de apotheker op de hoek'. Volgend jaar gaan namelijk ook de medicijnen die specialisten voorschrijven in de polikliniek, onder het ziekenhuisbudget vallen. Nu is dat niet het geval, met als gevolg dat specialisten zich door de industrie laten paaien de duurste medicijnen voor te schrijven. Kassa voor de apotheker. Als het ziekenhuis vat krijgt op deze praktijk en de patiënt naar de eigen apotheek weet te lokken, derft de apothekersbranche 30 procent omzet.

Of het allemaal ook zo zal gaan, is de vraag. Ziekenhuizen in Nieuwegein en Hilversum bijvoorbeeld gingen na de kabinetsformatie agressief van start met het opzetten van een eigen apotheek. Mede onder druk van de ziekenfondsen zijn zij echter gaan inzien dat zij de apothekers beter niet voor het hoofd kunnen stoten. Het ziekenhuis moet van de overheid namelijk ook samenwerken met de apothekers: om ervoor te zorgen dat de patiënt goede en niet te dure medicijnen krijgt. Dat verhoudt zich moeilijk met de concurrentie, die dezelfde overheid wil.

Meer over