Antwerpen gaat geld van opdringerige bedelaars afpakken

Van bedelen word je niet rijk en al zeker niet in Antwerpen. Daar mag de politie vanaf volgende maand het geld van opdringerige bedelaars in beslag nemen. Het Antwerpse stadsbestuur hoopt op die manier Oost-Europese bedelnetwerken buiten te houden, maar volgens critici is de maatregel vooral een slag voor mensen aan de onderkant van de maatschappij.

Bedelaar in Brussel. Beeld
Bedelaar in Brussel.Beeld

Antwerpen probeert al jaren het aantal bedelaars op zijn grondgebied in te tomen. De stad voerde een bedelverbod in in toeristische zones, in winkelgebieden, in en rondom trein- en metrostations en rond markten en grootwarenhuizen - kortom, op vrijwel elke plaats waar met opgehouden hand wat te verdienen valt. Ook is het verboden om mensen aan te klampen.

Overtreders kunnen een boete van 120 euro krijgen en na drie boetes zelfs een straatverbod. In 2014 en 2015 werden telkens meer dan duizend boetes uitgeschreven. Maar omdat de meeste bedelaars geen vast verblijfsadres hebben, lukt het zelden om de boetes te innen. Tal van Nederlandse steden lopen tegen hetzelfde probleem aan.

Oost-Europese bendes

In Antwerpen wordt de strijd nu opgevoerd: vanaf mei mag de politie het bijeengesprokkelde kleingeld van 'agressieve en aanklampende' bedelaars confisqueren. Het gaat dan om bedelaars die op kruispunten wachtende chauffeurs benaderen, die een kind met zich meetronen of die hun lichamelijke gebreken ostentatief tonen. 'Voor alle duidelijkheid: we mikken niet op de slapende dakloze die enkele euro's op zak heeft', zegt Philippe Beinaerts, kabinetschef van de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA).

Het Antwerpse stadsbestuur zegt dat de maatregel gericht is tegen Oost-Europese bendes, die kwetsbare mensen naar België halen en hen dwingen te bedelen. Juridisch zijn die moeilijk te vervolgen, omdat er vaak niet genoeg bewijs is. Maar door de verdiensten van de bedelaars af te nemen, worden de geldstromen van die netwerken drooggelegd.

Symptoombestrijding

Als blijkt dat een bedelaar onterecht als lid van een georganiseerd netwerk is aangezien, kan hij zijn geld achteraf terugkrijgen en wordt hij doorverwezen naar hulpinstanties. Als niemand de aalmoezen komt opeisen - naar verwachting in de meeste gevallen - worden ze bij het budget voor armoedebestrijding gevoegd.

De maatregel stuit in België op veel kritiek. Straathoekwerkers vinden dat Antwerpen aan symptoombestrijding doet en slachtoffers van gedwongen bedelarij belaagt terwijl de daders ongemoeid blijven. 'Dit lijkt me de wereld op zijn kop', aldus Patricia Le Cocq van het Federaal Migratiecentrum Myria, dat onderzoek doet naar mensenhandel. 'Wie uitgebuit wordt, riskeert voor de tweede keer slachtoffer te worden.'

Meer over