Antiracisten bij Belgische rechter aan verkeerd adres

Een poging van Belgische organisaties tegen racisme het extreem-rechtse Vlaams Blok langs juridische weg aan te pakken, is mislukt. De rechtbank in Brussel verklaarde zich vrijdag onbevoegd in een proces tegen drie stichtingen van de partij, die waren aangeklaagd wegens het aanzetten tot discriminatie....

Van onze correspondent Rob Gollin

Het Blok reageerde opgelucht en triomfantelijk. Een veroordeling zou de partij in grote moeilijkheden hebben gebracht.

Het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding en de Liga voor de Mensenrechten hadden niet het Blok zelf, maar gelieerde organisaties voor de rechtbank gedaagd, omdat de partij zelf geen rechtspersoon is. Ze verweten de Vlaamse Concentratie, het Nationalistisch Vormingsinstituut en de Nationalistische Omroepstichting medewerking aan een groep 'die kennelijk en herhaaldelijk discriminatie bedrijft of verkondigt'.

De rechtbank onthield zich van een uitspraak omdat er sprake zou zijn van een politiek misdrijf. Dat hoort thuis in een proces met een jury. In het vonnis werd verwezen naar uitlatingen van de aanklagers, die verklaarden dat de bedoeling was de partij langs deze weg te elimineren. De rechtbank is geen plaats voor een politieke afrekening, aldus voorzitter Vernimmen.

Maar naast de onbevoegdheidsverklaring bevatte het vonnis ook een moreel oordeel over de partij. Zo werd vastgesteld dat het Blok 'demagogisch'en 'poujadistisch' is en de 'vervanging van de democratische Belgische orde' voor ogen heeft. Vernimmen waarschuwde ook voor het nationalisme, 'dat aan de oorsprong lag van oorlogen in Europa'.

Het Vlaams Blok vatte de uitspraak op als 'een overwinning voor de democratie en vrije meningsuiting'. Volgens voorzitter Frank Vanhecke is tevergeefs geprobeerd de partij te muilkorven.

Een veroordeling zou tot gevolg hebben gehad dat de bestaande partij hoogstwaarschijnlijk moest worden opgeheven. De naam Vlaams Blok en de slogan 'eigen volk eerst' zouden verdwijnen. Volgens het hoofd van de juridische dienst Jurgen Ceder was er een 'ware hysterie' tegen de partij losgebroken. Met het vonnis in de hand zou in het parlement de partijfinanciering zijn aangevochten . Scenario's voor de oprichting van een geheel nieuwe Vlaams-nationalistische en conservatieve club lagen al gereed.

De anti-racisme-organisaties reageerden gemengd op de uitspraak. Dat de rechter vraagtekens plaatste bij het Blok juichten ze toe, maar het uitblijven van een veroordeling is 'ontgoochelend'. Het Centrum van Gelijke Kansen tekent beroep aan.

Vertegenwoordigers van politieke partijen meenden dat het Vlaams Blok de uitspraak ten onrechte als overwinning claimt.

Meer over