Anti-campagne voorkomt teleurstelling bij vluchtelingen

Eind dit jaar start de EU een campagne om vluchtelingen te weren, maar Beri Shalmashi, columniste van Vonk, is alvast begonnen. Want dat voorkomt een hoop ellende bij de vluchtelingen zelf, schrijft ze.

Vluchtelingen komen aan op Lesbos Beeld anp
Vluchtelingen komen aan op LesbosBeeld anp

De EU begint nu pas, maar zelf was ik al lang begonnen met een pr-campagne om vluchtelingen te weren. De EU wil dat ze Europa niet zien als een walhalla voor nieuwkomers. Dat bespaart de potentiële vluchteling tijd en geld, en het risico te sterven op een lekke boot. Nu is het een terugkerend fenomeen dat bij mij wordt geïnformeerd of Europa leuk is. Als ik zeg dat het niet leuk is, vinden ze mij hypocriet, omdat ik hier zelf woon en altijd glimlach op de selfies die ze online zien.

Ze hebben gelijk. Natuurlijk is Europa leuk. Weliswaar heb je het moeilijker als je afwijkt van de norm - wit, man, middelbare leeftijd. Maar makkelijk is het leven nergens. Neem Iran, waar mijn ouders vandaan vluchtten, en waar het bijvoorbeeld duizend keer zo moeilijk is om vrouw te zijn. Wat dat betreft zijn de privileges hier restanten van vroeger en komt het allemaal wel goed, al moet je wat extra je best doen als allochtoon. Jezelf invechten, zoals de liberalen zeggen.

Toch is het goed, die anti-pr. Een filter. Wie bijna dood gaat komt zo mogelijk toch wel naar Europa, zelfs als we in Arabische kranten adverteren dat het hier niet leuk is. Maar een effectieve campagne kan de grotere menigte buiten houden. Dat betekent indirect dat gelukszoekers niet welkom zijn als vluchtelingen.

Mijn nichtje, dat weliswaar wordt onderdrukt in Iran - als Koerd, soenniet, en vrouw - maar het verder best okay heeft, appte of ik iets voor haar kan regelen als ze naar Nederland komt. 'Nee,' schreef ik terug. Alsof ik een hotline heb naar de premier om hem te vragen of zij als VIP naar binnen kan.

Mijn buurmeisje van toen ik in Erbil woonde haalde het ook in haar hoofd. 'Hoe zijn de omstandigheden in de kampen?' Ik heb haar verteld dat de meeste mensen in tenten slapen, dat het hier straks zo koud is als Saddam Hoessein zijn hart en dat je alleen mag blijven als Bashar Assad en IS je het leven zuur maken.

Gisteren kreeg ik via een vriendin een jongen uit Iran aan de lijn die zij had ontmoet in een Amsterdamse noodopvang. Ik heb hem welkom geheten, maar ik ben bang dat hij hier teleurgesteld, eenzaam en depressief raakt.

En ik heb een Koerdische vriend op Facebook die inmiddels in Duitsland is aangekomen. Ik lach stiekem om zijn tientallen foto's per dag, bij de bomen, naast de tram, in een bushokje, op een voetpad, tijdens avondjes met Gutmenschen. Hij gaf direct gehoor aan Merkel's oproep en kwam naar Europa.

We vergeten namelijk dat toen zij vluchtelingen welkom heette, met alle juiste intenties, de boodschap verloren raakte in vertaling. Het werd 'Jullie mogen naar Europa komen, ik help wel.' Dan kom je bedrogen uit als vluchteling met een zwakke casus. Tenzij je een loophole vindt, door te doen alsof je homo bent bijvoorbeeld. Maar die tip ga ik uiteraard niemand aan zijn neus hangen.

Meer over