ProfielAnthony Albanese

Anthony Albanese wordt de nieuwe premier van Australië. Wie is hij?

Zaterdag won Anthony Albanese de verkiezingen in Australië met zijn Labor-partij, waarmee hij hoogstwaarschijnlijk de nieuwe premier van het land wordt. De sociaal-democraat presenteert zichzelf als degelijk en betrouwbaar, maar er zijn twijfels of hij wel over genoeg visie beschikt om het land te leiden.

Niels Waarlo
Labor-leider Anthony Albanese bij een persconferentie in Perth op 17 mei. Beeld Getty Images
Labor-leider Anthony Albanese bij een persconferentie in Perth op 17 mei.Beeld Getty Images

Toen hij 9 was stond Anthony Albanese al flyers uit de delen voor de Labor Party, herinnert hij zich. Met zijn moeder en grootouders ging hij mee naar bijeenkomsten van de lokale tak in Sydney, als student voegde hij zich bij de partij. Zijn voormalige vrouw Carmel Tebbutt, van wie hij na bijna twintig jaar huwelijk scheidde, was zelfs een prominent Labor-politicus.

Maar dat hij leider wilde worden van deze partij, kwam volgens de inmiddels 59-jarige Albanese zelf pas laat in hem op. Hij zag zichzelf als iemand die op de achtergrond invloed uitoefende. Dat veranderde toen voormalig leider Kevin Rudd de verkiezingen van 2013 niet wist te winnen. Albanese stelde zich verkiesbaar om hem te vervangen, en verloor.

Gelukkig is hij geen gehaast type, benadrukte hij enkele jaren later in een toespraak. ‘Ik ben geduldig, ik ben fan van de Souths’, zei hij volgens de biografie die Karen Middleton over hem schreef. Hij bedoelde rugbyclub The South Sydney Rabbitohs, waar hij nog enkele jaren in het bestuur zat, en die toen al decennialang matige resultaten behaalde.

Zijn geduld werd beloond: in 2019 werd hij alsnog partijleider, na meer dan twintig jaar in het parlement. Zaterdag onttroonde hij de zittende premier Scott Morrison, waarmee hij de eerste sociaal-democratische minister-president van Australië in tien jaar tijd wordt.

Moeder en zoon

Albanese mag graag verwijzen naar zijn jeugd in Sydney, waar hij in een arbeidersmilieu opgroeide met zijn alleenstaande moeder, Maryanne Ellery. Zijn Italiaanse vader ontmoette hij pas in 2009. Als dertiger kreeg zijn moeder te maken met ernstige artritis in haar handen. Zelfs het openen van een conserveblik was vrijwel geen doen, aldus Alex Bukarica, jeugdvriend en partijgenoot van Albanese, in The Sydney Morning Herald.

‘Wie Anthony Albanese wil begrijpen, moet een beetje over Maryanne weten’, schrijft hij daarin. Doordat zijn moeder regelmatig in het ziekenhuis lag, leerde de huidige Labor-leider al vroeg voor zichzelf te zorgen. Tegelijkertijd hadden moeder en zoon een hechte band. Het leerde hem dat hij zich niet moest richten op ‘een of ander grandioos ‘visie-ding’, maar op het najagen van praktische resultaten die het leven van gewone mensen verbeteren’, schrijft Bukarica.

Karakter

Zijn karakter verschilt in elk geval met dat van Liberal-leider Scott Morrison, die eens beweerde dat hij zich door God voelde aangemoedigd toen hij in een fotogalerij een grote foto van een adelaar was tegengekomen. De huidige premier heeft de reputatie meedogenloos en arrogant te zijn. Vorige week gaf Morrison toe dat hij zich ‘een beetje als een bulldozer’ had gedragen, iets wat hij wil veranderen. Dat hij woensdag per ongeluk een kind omver beukte tijdens een potje Australian football, zal de premier dus niet lekker zitten.

Albanese presenteert zichzelf intussen als degelijk en betrouwbaar, al zou je ook kunnen zeggen: voorzichtig en onopvallend. Zijn programma is beduidend minder gewaagd dan dat van de vorige Labor-leider, Bill Shorten, die campagne voerde met grootscheepse herverdelingsplannen. ‘Te veel mensen raakten in de war of werden zelfs bang door onze beleidsvoorstellen’, zei Albanese er kort na die verkiezingen over. Belangrijke verkiezingspunten zijn voor hem onder meer investeringen in ouderenzorg, kinderopvang, onderwijs en sociale woningbouw.

Het is de vraag of hij als premier met die houding veel voor elkaar zal krijgen, schrijft Paul Strangio, hoogleraar politiek aan de Australische Monash Universiteit, in een profiel voor The Conversation. ‘Hij is een bekwaam politicus, maar heeft hij de eruditie en het inbeeldingsvermogen om het land op betekenisvolle manier vorm te geven?’ Uit peilingen blijkt steevast dat opvallend veel Australiërs ‘weet ik niet’ antwoorden op de vraag wat ze van Albanese vinden, wijst hij.

Klimaatbeleid

Opvallend is dat hij ook geen groot nummer maakt van ambitieus klimaatbeleid. Terwijl Australië de afgelopen jaren de gevolgen van extreem weer aan den lijve heeft ondervonden, met ernstige bosbranden en droogte, is de huidige conservatieve regering zeer terughoudend met klimaatbeleid.

Labor toonde zich ambitieuzer, met onder meer een voorstel om de uitstoot in 2030 met 43 procent terug te dringen, maar Albanese heeft al gezegd dat hij niet tegen het openen van nieuwe kolenmijnen is. Ook hij kan niet zonder stemmen uit de invloedrijke mijnstreken, die van Australië de op één na grootste steenkoolexporteur ter wereld maken.

Dat wil niet zeggen dat klimaat geen rol speelt tijdens de verkiezingen. Zowel de sociaal-democraten als de conservatieven lopen het risico dat ze kostbare zetels kwijtraken aan onafhankelijke kandidaten die hier een speerpunt van maken. En als geen van de twee grote partijen de absolute meerderheid behaalt, moeten ze mogelijk met deze partijen om tafel.

Dit verhaal is een geüpdatete versie van een artikel dat voorafgaand aan de verkiezingsdag werd geschreven. De kop en het intro zijn aangepast, en ook zijn er in de tekst enkele wijzigingen gemaakt toen duidelijk werd dat Albanese Morrison gaat opvolgen als premier.

3 x Anthony Albanese

In zijn tienerjaren kreeg Albanese van zijn moeder te horen dat zijn Italiaanse vader niet in een auto-ongeluk was omgekomen, zoals hem was verteld. Hij ontmoette zijn vader in 2009. Zelf heeft hij met zijn ex-vrouw een zoon, Nathan.

Tijdens zijn studie economie kreeg hij de leiding over een zeer linkse factie van de Labor-jongerenbeweging, die onder meer banden met de communistische partij onderhield. Opvallend, gezien zijn huidige gematigdheid.

Albanese is een muziekliefhebber. Tijdens een verkiezingsspecial van een Australisch muziekprogramma in 2013 draaide hij onder meer Pixies, Pogues en PJ Harvey.

Meer over