Anne Lize van der Stoel is niet teleurgesteld na stemgedrag VVD over homohuwelijk 'Het sluitstuk van een emancipatieproces'

Haar eigen partij, de VVD, stemde verdeeld. Anne Lize van der Stoel, een van de initiatiefnemers voor het homohuwelijk, is daarover niet teleurgesteld....

Van onze verslaggeefster

José Smits

DEN HAAG

'Gekregen van mijn verloofde', wijst Anne Lize van der Stoel op haar nieuwe broche. Zou ze met haar willen trouwen? 'Kan niet', grijnst ze. 'De huwelijkswet in Nederland schrijft voor dat gehuwden onder één dak wonen.'

Verder wil het VVD-kamerlid het niet over haar persoonlijke relatie hebben in het debat over het openstellen van het homohuwelijk en de adoptiemogelijkheid voor homoparen, waarin ze optrad als woordvoerster namens haar fractie. 'Het is niet relevant. Als we over de wegenbelasting praten is ook niet bepalend of ik een auto heb.'

De Tweede Kamer sprak dinsdag met ruime meerderheid (81 voor, 60 tegen) uit dat homo's moeten kunnen trouwen. Ook wil een meerderheid (83 voor, 58 tegen) dat homoparen kinderen mogen adopteren. 'Een historische dag', vindt Van der Stoel, want het is 'een logisch sluitstuk van de opheffing van de strafbaarstelling van homoseksualiteit en erkenning van duurzame homo- en lesbische relaties. Het sluitstuk van een emancipatieproces.'

Wie dat zo zegt, moet zwaar teleurgesteld zijn als de eigen partijgenoten niet allemaal meegaan in die visie. De VVD-fractie stemde sterk verdeeld (15 voor, 14 tegen). Ze laat het niet blijken: 'Ieder heeft voor zichzelf een serieuze afweging gemaakt. Mensen zijn echt bij zichzelf te rade gegaan.' Ze telt haar zegeningen, zegt ze. Een ruime kamermeerderheid is voor haar standpunt, ook al hebben VVD'ers daar minder aan bijgedragen.

Eerder dit jaar, in februari, leek van verdeeldheid bij de VVD geen sprake. Als woordvoerster namens de VVD, kon Van der Stoel, samen met Mieke van de Burg (PvdA) en Boris Dittrich (D66) melden dat de paarse regeringsfracties het huwelijk voor homo's wilden regelen. Het kabinetsplan om de gelijkberechtiging van homostellen aan gehuwden te regelen in de vorm van erkende 'registratie', ging de drie fracties niet ver genoeg.

Ze wist toen al dat 'enkele' VVD-collega's tegen waren. Het is gebruik in de Tweede Kamer om, ook bij interne verdeeldheid als een blok naar buiten te treden en als fractie te stemmen.

Na de eerste publikatie ondernam een kleine groep tegenstanders actie. Van der Stoel was al te voortvarend geweest, luidde het oordeel en de kwestie kwam terug in de fractie. Op een gegeven moment keerde de helft van de fractie, inclusief leider Bolkestein, zich af van het standpunt Van der Stoel.

'Ik vind het begrijpelijk dat de fractie vrij mocht stemmen. We hebben het niet over een onderwerp als de aanleg van de A 4 tussen Bergen op Zoom en Rotterdam. Het is een onderwerp dat heeft te maken met levensbeschouwing.'

Ze kon ze haar fractie niet volledig overtuigen, terwijl D66 en PvdA daar wel in slaagden. Het deert haar niet, zegt ze. 'Ik zou het erg hebben gevonden als mijn fractiegenoten zomaar hadden gezegd dat ze tegen het openstellen van het huwelijk waren. Zo van: daar voel ik niet zo voor, punt. Er is een goede afweging geweest. Iedereen in de fractie is voor gelijkberechtiging. Een deel vond dat dat al geregeld was door de registratie van samenwonenden te erkennen en door het regelen van medegezag van homo-ouders over kinderen, zoals het kabinet wil. Die vroegen: wat is de toegevoegde waarde van het huwelijk nog.'

Haar uitgangspunt was anders, zegt ze. 'Ik vind dat, als er dan toch geen verschil meer is tussen gehuwden en samenwonenden er ook geen reden is een bepaalde groep uit te sluiten van het huwelijk.'

Volgens haar gaf de kwestie van adoptie bij veel liberalen de doorslag in hun keuze. 'Er waren aarzelingen of het wel verstandig is om het huwelijk open te stellen als het daardoor de adoptiemogelijkheid verruimt tot homoparen.'

Emotionele argumenten zijn niet uitgesproken, zegt ze. Dat wil niet zeggen dat ze geen rol hebben gespeeld. Drie VVD'ers, Bibi de Vries, Nellie Verbugt en Ank van Blerck, hebben tégen het huwelijk gestemd maar vóór een motie om adoptie voor homo's mogelijk te maken. De Vries: 'Het kan nu gebeuren dat een kind dat opgroeit bij lesbische moeders uit dat gezin wordt gehaald als de biologishe moeder overlijdt. Om dat te voorkomen wil ik de adoptie mogelijk maken. Als dat is geregeld is er volledige gelijkberechtiging en vind ik het niet nodig het huwelijk open te stellen voor homo's.'

Meer over