Angst voor terreur drukt welvaart

De ingrijpende veranderingen in de economie die door de terreuraanslagen van 11 september zijn uitgelokt, drukken de welvaart. Scherpere grenscontroles op goederen en mensen schaden op middellange termijn de economische groei....

Dit zijn de belangrijkste economische gevolgen op lange termijn van de terreuraanvallen van 11 september, stelt de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), de club van dertig geïndustrialiseerde landen, in een donderdag verschenen studie.

Volgens de OESO zal de internationale handel nog lang hinder ondervinden van 11 september. Na de aanslagen sloot Amerika zijn grenzen, wat leidde tot lange rijen bij de grensovergangen en ernstige verstoringen van productieprocessen. Kort daarop werden de douanecontroles afgezwakt. Grensprocedures kosten echter nog steeds meer tijd dan voorheen, luchttransport werd 10 procent duurder.

Strengere douanecontroles, zoals bepleit door diverse Amerikaanse veiligheidsexperts, zullen de handelskosten volgens de OESO wereldwijd met 1 tot 3 procentpunt opdrijven. Mogelijk gevolg: een belangrijke daling van de internationale handel, met schade voor de productiviteit en de groei.

Ook de extra uitgaven voor defensie drukken de groei, omdat die ten koste gaan van productievere investeringen, de lonen opdrijven en beslag leggen op schaarse capaciteit voor onderzoek en ontwikkeling. Hogere defensie-uitgaven souperen het 'vredesdividend' uit de post-Koude-Oorlogsperiode in rap tempo op. Elke stijging van het defensiebudget met 1 procent van het bruto binnenlands product drukt de economische groei met circa 0,7 procent na vijf jaar. De Amerikaanse defensie-uitgaven stijgen dit jaar van 3 procent van het bbp in 2001 naar 3,3 procent.

Ook angst vreet het vredesdividend aan. Volgens de OESO zetten de recente fundamentele veranderingen in de verzekeringssector door. Verzekeraars verhoogden na 11 september hun premies en reduceerden de terreurdekking.

Buitenlandse investeerders lieten zich afschrikken, blijkt uit cijfers die het Amerikaanse ministerie van Handel gisteren publiceerde. De buitenlandse investeringen in de VS daalden in 2001 vergeleken met het jaar ervoor met 60 procent, van 335,6 miljard naar 132,9 miljard dollar. Dit was de grootste terugval in de laatste tien jaar.

De directe economische schade van de aanvallen bleef beperkt, rekent de OESO voor. De vernietiging van gebouwen en goederen kostte het bedrijfsleven naar schatting 14 miljard dollar, en de overheid 2,2 miljard dollar.

Meer over