nieuws

Amsterdamse driehoek doet dringend beroep op senatoren: stem tegen ‘bureaucratische’ kraakwet

In een opvallend scherpe en tamelijk ongebruikelijke brief doet de Amsterdamse ‘driehoek’ een beroep op senatoren om de nieuwe kraakwet, waarover dinsdag in de Eerste Kamer wordt gestemd, naar de prullenbak te verwijzen.

Een waterkanon spuit richting het Slangenpand tijdens de ontruiming van de Tabakspanden in de Spuistraat in het centrum. Een groep van veertig tot tachtig krakers bezette het zogenoemde Slangenpand, onderdeel van de Tabakspanden. Beeld ANP
Een waterkanon spuit richting het Slangenpand tijdens de ontruiming van de Tabakspanden in de Spuistraat in het centrum. Een groep van veertig tot tachtig krakers bezette het zogenoemde Slangenpand, onderdeel van de Tabakspanden.Beeld ANP

Volgens de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema, het Openbaar Ministerie en de politie zorgt het initiatiefvoorstel niet voor een effectievere aanpak van het kraakverbod, zoals de indienende Kamerleden Madeleine van Toorenburg (CDA) en Daniel Koerhuis (VVD) beogen, maar zal het in plaats daarvan bureaucratie en een tragere procedures in de hand werken.

Het initiatiefvoorstel voorziet in een nieuwe wettelijke procedure om krakers binnen 72 uur een pand uit te zetten. Een rechter-commissaris toetst binnen dit tijdsbestek of er voldoende ernstige bezwaren zijn om al dan niet tot uitzetting over te gaan.

Kort geding

Binnen de huidige wetgeving krijgen krakers na aankondiging van een ontruiming eerst nog de gelegenheid om een kort geding aan te spannen. De uitkomst hiervan moet worden afgewacht voordat tot ontruiming kan worden overgegaan.

Dit is onacceptabel, vinden Van Toorenburg en Koerhuis. Zij stellen in een gezamenlijke reactie tegenover de Volkskrant dat kraken ‘een misdrijf is’ en dat krakers ‘inbrekers zijn’. Volgens de Kamerleden kunnen krakers na afkondiging van een kort geding tot wel acht weken in andermans huis bivakkeren, terwijl de nieuwe wet ervoor zorgt dat zij binnen 72 uur verwijderd worden.

De Amsterdamse driehoek erkent dat kraken strafbaar is (sinds 1 oktober 2010 in de Wet kraken en leegstand van kracht) en dat panden waar een eigenaar concrete plannen mee heeft zo snel mogelijk moeten worden ontruimd. Alleen gebeurt dit volgens de driehoek al naar behoren.

Eind 2019 zijn een aantal aanscherpingen doorgevoerd in het ontruimingsbeleid, zoals het sneller aanhouden en registeren van krakers. Het aantal kraken in Amsterdam is daardoor met 80 procent afgenomen. In 2020 werden 15 panden gekraakt, ten opzichte van 86 in 2019. ‘Als de initiatiefnemers de moeite hadden genomen de Amsterdamse driehoek te consulteren, zouden ze zien dat hun voorstel achterhaald en ingehaald is door de praktijk’, staat in de brief.

Hogere werkdruk

Volgens burgemeester Halsema, die de brief namens de driehoek heeft ondertekend, zal de nieuwe wet zo leiden tot een forse stijging van de werkdruk bij politie, het OM en de rechtbank, omdat over alle zaken een dossier moet worden opgesteld. Nu gebeurt dit alleen bij zaken waarover een kort geding is aangespannen.

Bovendien zal het aantal gerechtelijke uitspraken door de nieuwe wet toenemen. ‘Terwijl het nu zo is dat elk kort geding dat door krakers in Amsterdam wordt aangespannen, uiteindelijk wordt ingetrokken vanwege gebrek aan bewijslast of omdat ze er met de eigenaar uit zijn gekomen’, zegt officier van justitie Willem Nijkerk. Een complicerende factor is dat de bewijslast met het voorstel wordt verplaatst van krakers naar het Openbaar Ministerie, omdat het niet langer aan de kraker is om aan te tonen dat hij terecht gebruik maakt van het huisrecht, maar aan het OM om aan te tonen waarom dit juist níet het geval is.

Eerder lieten de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Raad voor de rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad van State zich al kritisch uit over het wetsvoorstel. De Raad van State adviseerde om het voorstel te heroverwegen. Volgens de hoogste bestuursrechter is niet duidelijk of met het voorstel een zodanige tijdwinst wordt geboekt dat een geheel nieuwe procedure te rechtvaardigen is.

De initiatiefwet werd in december vorig jaar met een krappe meerderheid door de Tweede Kamer aangenomen. Onder meer de VVD, PVV en het CDA stemden voor. D66, GroenLinks, SP en PvdA stemden tegen.

Meer over