Reportage

Amsterdam zit weer barstensvol toeristen, niet tot ieders genoegen

Festivals, meubelwinkels en natuurparken melden een welkome drukte tijdens het eerste paasweekend zonder coronarestricties. Maar in de Amsterdamse binnenstad mopperen bewoners dat hun buurt weer onleefbaar aan het worden is. ‘Hou alsjeblieft op met die teringherrie!’

Noël van Bemmel
De Wallenwacht, bewoners van de Wallen, houden in gele hesjes toezicht op de buurt om overlast van toeristen tegen te gaan. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De Wallenwacht, bewoners van de Wallen, houden in gele hesjes toezicht op de buurt om overlast van toeristen tegen te gaan.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Alles is weer normaal, op de Amsterdamse Wallen. Groepen Aziaten lopen met grote ogen langs roodverlichte ramen, jongeren uit heel Europa hangen blowend langs de waterkant, Britse meisjes wankelen van sportcafé naar sportcafé met een Bacardi-cola in hun hand. Voor de deur van sekstheater Casa Rosso loopt op paaszondag de wachttijd op naar ruim een uur.

Wie stiekem had gehoopt dat de coronapandemie een portaal zou zijn naar een andere samenleving – naar een duurzamere wereld waarvan de bewoners rekening houden met elkaar en met het klimaat – kwam dit paasweekeinde bedrogen uit. In heel Nederland werd weer als vanouds geconsumeerd, gereisd en geruzied.

Tuincentra stuurden verkeersregelaars naar hun parkeerplaatsen; terrasgangers moesten lang wachten op hun bestelling door drukte en personeelstekorten; op de routes naar Designer Outlet Roermond – de populairste attractie van Nederland – werden verkeerslichten aangepast om de doorstroming te verbeteren; alle kaarten voor de Keukenhof waren uitverkocht en tijdens de bekerfinale Ajax-PSV arresteerde de politie 22 supporters wegens vechtpartijen en gooien met vuurwerk.

Wietverkoop

Ook als vanouds: in Amsterdam schuifelden toeristen weer schouder aan schouder. De gemeente probeert al vijf jaar de stad een beetje terug te geven aan bewoners, door nieuwe souvenirwinkels, wafelzaken en minisupermarkten te verbieden, vakantieverhuur via Airbnb te bemoeilijken en alternatieve locaties aan te prijzen, zoals Amsterdam Beach (Zandvoort) en Amsterdam Castle (Muiderslot). Burgemeester Femke Halsema verwacht veel van een door haar vurig gewenst verbod op de verkoop van wiet aan buitenlanders. De nieuwe Amsterdamse gemeenteraad ligt echter dwars, uit vrees voor extra overlast door straatdealers.

‘De mensen komen hier om te feesten’, zegt gastheer/uitsmijter Louis van feestcafé Drink ’n Sink die blij is met de reuring op straat. Binnen roken Franse, Spaanse en Britse bezoekers een joint, terwijl Sky Sports op staat. ‘Die blijven gewoon komen hoor, ook als ze niet zelf wiet mogen kopen.’ De verkoper van een seksshop verderop vult aan: ‘Er staan hier straatdealers op iedere hoek, het zal niks uitmaken.’ In zijn winkel bewonderen groepjes giechelende vriendinnen de laatste modellen bluetooth-gestuurde vibrators. Voor de deur van Café Hot or Not vertelt een aangeschoten jongen uit Londen, met een tatoeage van een grote diamant op zijn adamsappel, dat hij graag Amsterdam bezoekt, al is het dit weekend wat minder. ‘Ik betaalde net tweehonderd euro voor coke, maar dat bleek fucking baking soda!’

‘Ja, natuurlijk kun je ook feesten in Dublin’, zegt een groepje licht beschaamde Ieren in de rij voor theater Casa Rosso. ‘Maar hier gebeurt alles open en bloot!’ Met een glas in de hand schuifelen ze langzaam richting de ingang waar eigenaar Jan Otten vanuit zijn rolstoel tevreden naar de grote menigte kijkt. De 79-jarige koning van de Wallen, ooit begonnen als stoepenier (uitsmijter) bezit ook onder meer de Bananenbar, het Erotisch Museum, The Hospital Bar en de Sexy Loo. ‘Het gaat gelukkig weer goed, na drie zware jaren.’ Voor vijftig euro per persoon krijgen zijn bezoekers enkele stripteaseshows, live-seksshows en een drankje. Capaciteit: 184 stoelen.

Volgens Otten zijn de straatdealers alvast aan het inslaan, voor het geval het coffeeshopverbod voor toeristen doorgaat. Het andere grote plan van de gemeente Amsterdam, alle sekswerkers verhuizen naar een erotisch vermaakcentrum buiten het centrum, lijkt hem even onzinnig als kansloos. ‘Geen sekswerker en geen ondernemer wil dat.’ Met een handgebaar richting de Oudezijdsachterburgwal, badend in rood licht: ‘Dit hoort bij de stad. De mensen komen naar Amsterdam, mede vanwege Casa Rosso.’ Over het algemeen, stelt Otten, hebben zijn beveiligers de situatie onder controle. ‘Soms gebeurt er wat, maar dat komt door de drugs.’

Gele hesjes

Tussen de menigte lopen ook twee oudere dames en een heer met gele vestjes aan. Het is de Wallenwacht, bewoners die samen rondjes lopen door hun eigen buurt en bezoekers aanspreken op hun gedrag. ‘Woont u daar wel?’, vraagt de 69-jarige Els Iping aan een stel dat op de trap van een grachtenpand zit. De voormalig stadsdeelvoorzitter vraagt ook cafébazen hun muziek zachter te zetten of vertelt bezoekers dat zij niet op straat mogen staan met drank in hun hand. ‘Sinds we deze gele hesjes hebben gekocht, wordt er een stuk beter naar ons geluisterd.’

De Wallenwachters maken onderweg ook foto’s en filmpjes die ze onder het motto ‘Stop de Gekte!’ aanbieden aan leden van de gemeenteraad. Iping: ‘We zijn niet tegen toeristen, we zijn tegen wangedrag.’ Medebuurtbewoner Bernadette de Wit is minder diplomatiek: ‘We laten onze binnenstad, historisch erfgoed, toch niet vertrappen door een stompzinnige meute op zoek naar plat vermaak!’ Tegen een passerende fietser met knipperende kerstverlichting en een dreunende muziekinstallatie roept ze: ‘Hou alsjeblieft op met die teringherrie!’

Wat opvalt tijdens een twee uur durende wandeling met de Wallenwachters: ze zijn de enigen die toezicht houden. Geen politie, handhaver of host te bekennen. Iping: ‘We zien ze zelden en als we ze zien willen ze weinig met ons te maken hebben.’ De bewoners verwijten de gemeente eerst toeristen te hebben gelokt met marketingcampagnes, en vervolgens niet thuis geven nu de boel uit de hand loopt. Zij vrezen dat de stroom bezoekers niet meer te stoppen is. Iping: ‘We kunnen ze alleen maar aanspreken op hun gedrag.’ Bernadette: ‘Je wilt toch strijdend ten onder gaan.’

Meer over