Amsterdam-top wordt 'nacht van lange messen'

Europa-experts en ministers van Buitenlandse Zaken hebben gisteren in Den Haag de grenzen bereikt van wat zíj kunnen doen voor het sluiten van het Verdrag van Amsterdam....

Van onze correspondent

Jos Klaassen

DEN HAAG

Het 'conclaaf' gisteren in Den Haag van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken was de laatste etappe vóór de extra Eurotop, die vrijdag in Noordwijk zal plaatsvinden. In Den Haag circuleerden 'lijstjes' met de moeilijkst oplosbare problemen.

Het lijstje van de Duitse minister Klaus Kinkel bevatte vijftien serieuze 'restproblemen'; het lijstje van Nederland, de dienstdoend voorzitter, telt er acht. Zij moeten, aldus Kinkel, voor het grootste deel worden beslecht in de 'nacht van de lange messen' - de nacht van 16 op 17 juni in Amsterdam.

De zwaarste slag zal moeten worden geleverd over een nieuwe weging van de stemmen in de Algemene Raad (gevormd door de ministers van Buitenlandse Zaken) én over de grootte en samenstelling van de Europese Commissie. Daarover duurt de onenigheid hardnekkig voort.

Maar de gezamenlijke Europese defensie en de vraag of het Verdrag van Schengen (over open grenzen in Europa) kan worden geïntegreerd in het Verdrag van Amsterdam zijn minstens zo moeilijk oplosbare problemen. Voor de Britse minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook is bijvoorbeeld een opgaan van de West-Europese Unie in de EU taboe.

Wat 'Schengen' betreft blijft ook de nieuwe Britse regering erop hameren dat zij koste wat het kost vasthoudt aan de grenscontrole - ook voor burgers uit de Europese Unie. Minister Van Mierlo gunt de Britten deze uitzonderingspositie. Maar hij eist van de Britse regering dat zij van haar kant de problemen op het gebied van de interne veiligheid van continentaal Europa begrijpt. Van Mierlo: 'Vanuit dit wederzijds begrip kunnen we misschien een akkoord bereiken. Ik heb de indruk dat onze opvattingen naar elkaar toekruipen.'

Cook herhaalde dat zijn regering 'volledig wil meedoen' met aspecten van 'Schengen'. Hij noemde de bestrijding van drugshandel en van de internationale criminaliteit. Ook wil hij zich aansluiten bij wederzijdse justitiële bijstand. Maar Cook ontweek de vraag of Labour bereid is kwesties als asielpolitiek, vreemdelingenbeleid en visapolitiek te 'europeïseren'. De meeste landen willen 'Schengen' tot verdragstekst maken.

Maar niet alleen Groot-Brittannië verzet zich hiertegen, ook Denemarken. Dit verzet is een streep door het streven van de meerderheid om juist de veiligheid van de burger tot pronkstuk van het Verdrag van Amsterdam te maken.

Het 'conclaaf' van gisteren in Den Haag concentreerde zich op de problemen over een gezamenlijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook hier liggen de Britten dwars. Cook onderstreepte in Den Haag de opvatting van de Labourregering dat juist de NAVO versterkt moet worden met het oog op de Europese veiligheid.

Volgens Hans van Mierlo zien de meeste landen niets in het Frans-Duitse plan om de West-Europese Unie op een afgesproken tijdstip te laten fuseren met de Europese Unie. Evolutie van de WEU naar de EU zou volgens hem 'de gulden middenweg' kunnen zijn.

Meer over