Amsterdam neemt maatregelen tegen overvallen op bus

Het Amsterdamse busvervoer wordt geteisterd door gewapende overvallen. Na het zoveelste incident besloot vervoerder GVB deze week te stoppen met de verkoop van dagkaarten in de bussen. 'Uit angst en machteloosheid' legden tachtig chauffeurs vrijdagochtend spontaan hun werk neer in epicentrum Amsterdam Noord, waar vijf van de zes overvallen waren.

Buschauffeurs in Amsterdam-Noord hebben vrijdagochtend het werk neergelegd na een reeks overvallen. Beeld anp
Buschauffeurs in Amsterdam-Noord hebben vrijdagochtend het werk neergelegd na een reeks overvallen.Beeld anp

Woensdagavondavond was het zesde incident in drie maanden waarbij buschauffeurs hun geldlade moesten inleveren onder bedreiging van messen en vuurwapens. Bij twee overvallen kwam 'een soort van shotgun' te pas, volgens de Amsterdamse politie. Daarvoor is een jongen van 15 jaar aangehouden. In vier van de zes zaken zijn inmiddels aanhoudingen verricht. Bij de laatste overval werd een chauffeur bedreigd met een groot mes door twee jongens met witte clownsmaskers. Die daders zijn nog op vrije voeten.

Mensen zijn bang, zegt vakbondsbestuurder Erik Vermeulen van FNV Publiek Belang. 'Wat mijn collega gisteren is overkomen, staat mij vandaag te wachten', is het sentiment volgens Vermeulen, die de spontane stakingsactie ter plekke ondersteunde vanuit de vakbond. De chauffeurs nemen hun werkgever of de politie volgens hem niets kwalijk, maar vragen om een snelle oplossing.

FNV, het GVB en de gemeente Amsterdam zijn na de staking met spoed bij elkaar aan tafel geschoven. Maar over de afgesproken 'grote en kleine, zichtbare en onzichtbare' veiligheidsmaatregelen, doen zij verder geen uitspraken 'omwille van de veiligheid'.

Einde buskaartje

Het GVB is in ieder geval donderdag al gestopt met de verkoop van dagkaarten voor volwassenen en kinderen, om zo de hoeveelheden contant geld in de bussen te verminderen. De prijzen daarvoor variëren tussen 2,50 euro voor een kind en 33 euro voor een weekkaart. Een los ritje van een uur kost 2,90 euro en is wel nog cash af te rekenen bij de buschauffeur. Maar ook daar wil het GVB zo snel mogelijk vanaf.

Zonder contant geld wordt het immers 'volstrekt zinloos' een bus te overvallen, zegt Eric Bosman, woordvoerder van het GVB. 'We waren al langer bezig de verkoop uit de wagen te halen. Dat proces is in een stroomversnelling gekomen door die overvallen.'

Burgemeester Eberhard van der Laan wilde de contanten al verbannen uit de bus na de eerdere incidenten. GVB-directeur Alexandra van Huffelen zei tegen AT5 dat dat binnen enkele maanden moet lukken. Een voorbarige prognose. Het GVB doet op een aantal lijnen een pilot waarbij passagiers kunnen betalen met hun mobiele telefoon. Maar een concreet plan om dagelijks 750 duizend mensen te vervoeren zonder cash, is er nog niet.

Mobiel afrekenen is een idee, volgens het GVB. Net als 'meer betalingen aan wal'- kaartautomaten en oplaadpunten bij de haltes. Maar helemaal zonder cash kan de GVB nog niet, omdat het recht op contant betalen in het openbaar vervoer wettelijk is vastgelegd. Bovendien duurt het wel even voordat er bij iedere halte een automaat staat of bijvoorbeeld voordat ook toeristen en digibeten hun weg vinden in het mobiel betalen.

Vervoerders in andere regio's zeggen geschrokken te zijn van de incidenten. In andere steden zoals Den Haag en Rotterdam komen overvallen mondjesmaat voor. Ook in andere regio's worden nauwelijks overvallen geregistreerd. Wel verkennen alle vervoerders nieuwe digitale oplossingen om op den duur te stoppen met cash.

Arriva doet een proef in Gouda met pinnen in de bus. RET in Rotterdam heeft sommige bussen uitgerust met een pinautomaat en doet proeven met mobiel betalen. HTM in Den Haag heeft zestig nieuwe stadstrams uitgerust met een kaartautomaat, die ook bankpassen accepteert. Daarvan rijden er nu negen rond. Dat getal wordt 'stapsgewijs' opgevoerd, om mislukking te voorkomen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over