Amsterdam, die gro-o-ote stad...

Opeens heeft Amsterdam een kasteel: het Muiderslot heet nu Amsterdam Castle. De vele buitenlandse bezoekers van de compacte stad hebben ineens veel meer te beleven.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER SOFIE VANLOMMEL

AMSTERDAM - Op de fiets herken je Amsterdammers aan hun frons. Geïrriteerd laveren zij tussen toeristen die met permanent verwonderde blik door de Negen Straatjes slenteren. Een oudere dame met rugzakje verlekkert zich aan de uitgestalde gebakjes bij patisseriezaak Pompadour. Een blonde, bebaarde jongen volgt gewillig de richting die zijn vriendin aangeeft: de kledingwinkels, waar de verkoopsters hen spontaan in het Engels zullen aanspreken.

Het dorp in de stad dat Rik Kloet (48) in 1988 in deze Amsterdamse buurt aantrof, bestaat niet meer. Bij een kopje thee in café De Pels wijst hij de omringende panden aan. Vroeger zaten daar de slager, poelier, groenteman. Er huizen nu modezaken. En - steeds vaker - appartementen die dienst doen als hotel.

Na het overlijden van zijn bejaarde buurvrouw voor wie hij weleens een boodschap deed, is haar huis gerenoveerd voor verhuur aan toeristen. Ook in het pand om de hoek zit een short-stayverblijf - 'zoiets als een hotel, maar dan zonder regels'. Een half jaar geleden sprong een Schotse toerist er onder invloed van de derde verdieping.

Nostalgisch is Rik Kloet niet, de stadsdrukte vindt hij prima. 'Daar kies je voor als je hier komt wonen.' Maar hij is blij dat hij in de zomerweekends kan uitblazen bij zijn vriendin in Apeldoorn. Dan draait de toeristische industrie op volle toeren en is het hotel vol. De meestal jonge zomergasten houden wel van een feestje, met de ramen wijd open. 'Dan ben ik blij dat ik naar een rustige plek kan trekken.'

Hoeveel mensen kan de stad aan? De Dienst Onderzoek en Statistiek van Amsterdam stelde de vraag eind vorig jaar. De Nederlandse hoofdstad is naar Europese normen bescheiden in oppervlakte en inwonersaantal. Maar de verhouding tussen toeristen en inwoners is even hoog als in Parijs.

In enquêtes noemen toeristen de drukte in de stad als minpunt. De sfeer vinden ze dan weer het leukst. Het Amsterdams Bureau voor Toerisme en Congressen (ABTC) probeert die twee conflicterende verzuchtingen met elkaar te verzoenen. De oplossing: spreiding over de regio. 'Amsterdam blijft de trekpleister', zegt Hedy van de dienst communicatie van de stadsregio. 'Maar het gebied wordt groter. Amsterdam is een heel compacte stad. We bieden de bezoeker nu een breder palet.'

Om de toerist naar het achterland te laten uitzwermen werd in 2009 de campagne 'Amsterdam zien, Holland bezoeken' opgezet. De toeristische dienst mikt op de terugkerende bezoeker die alles al een keer heeft gezien en die meestal pas op het laatste moment beslist wat hij die dag wil gaan doen.

Een kwart van de toeristen in Amsterdam bezoekt nu al de regio. Zij spenderen daar een slordige miljard euro. De nieuwe 'Amsterdam Metropolitan Area', een thematische kaart van Almere ('New Land') tot Zandvoort ('Bubbling Beach'), wijst hun de weg. Een nieuwe ov-kaart geeft 24 uur lang toegang tot transport in de hele regio.

Tulpen ('Flower strip' in Lisse), molens ('Waterland' bij de Zaanse Schans) en water ('Big Lake' het IJsselmeer en 'Leisure Lakes', de Vinkeveense plassen): 'Alle iconen die de buitenlandse toerist met Holland associeert, staan op de kaart', zegt Querine van Osch van citymarketing Almere. Waar Lelystad hoopt op een toekomstige uitbreiding van de luchthaven en meer chartervluchten, rekent Almere op watersporters en bezoekers aan Batavia Stad Fashion Outlet, waar liefhebbers van Europese mode op koopjes jagen in een nagemaakt oud-Hollands decor.

Opeens heeft Amsterdam - heel Europees - zelfs een kasteel: het Muiderslot. Dat is voor de buitenlandse bezoeker omgedoopt tot Amsterdam Castle. 'De beste beslissing in jaren', zegt hoofd communicatie Corry Gorter, die het aantal buitenlandse bezoekers op zoek naar 'de kasteelervaring' zag verdubbelen van 10 naar 20 duizend. De buitenlander komt gewoon lekker met de huurfiets, drinkt onderweg een kopje koffie en ziet hoe men buiten stedelijk Amsterdam leeft. Dat de doorsnee-Chinees of -Amerikaan niet weet waar Muiden ligt, is niet zo erg. Disneyland Parijs ligt ook niet naast de Eiffeltoren en iedereen die ooit met Ryanair vloog weet dat Barcelona een ruim begrip is.

'Staan ze voor het Muiderslot met een plattegrond van Amsterdam', zegt van Osch. 'Waar zijn we op de kaart, vragen ze dan. Het maakt hen echt niks uit hoor.'

Meer over