Amerikaanse atleten zwijgen het liefst over opmerkelijke terugval

Tegenvallende prestaties leiden tot speculaties...

Van onze verslaggever Mark van Driel

peking Op de valreep, in het laatste individuele sprintnummer van de Olympische Spelen, pakte een Amerikaan toch een gouden medaille. Maar met zijn zege op de 400 meter kon LaShawn Merritt de Amerikaanse eer niet werkelijk meer redden. De sprinters kenden de slechtste Spelen sinds 1976. Toen, in Montreal, werd er geen enkele keer gewonnen.

‘Dit zijn de Jamaicaanse Spelen, niet de Amerikaanse’, zei de Jamaicaanse Kerron Stewart, nadat ze op de 200 meter brons had veroverd. Haar landgenote Veronica Campbell-Brown won die afstand, net als vier jaar geleden. Met een persoonlijk record (21,74) verdreef ze de tweevoudige wereldkampioene uit Amerika, Allyson Felix, naar de tweede plaats.

Het was de vierde gouden sprintmedaille voor Jamaica, een ongekend succes voor het eiland dat voorheen nooit meer dan één gouden medaille in de zes individuele sprintnummers wist te veroveren. Behalve in 2004 (Campbell) gebeurde dat in 1948, 1952 en 1976.

Alleen de Verenigde Staten waren voorheen tot hoge scores op de sprint in staat. In 1988 werd de topscore van de afgelopen twintig jaar bereikt, met vijf van de zes gouden medailles. Het dieptepunt was 2000. Nadat Marion Jones haar zeges op de 100 en 200 meter wegens doping had moeten afstaan, bleven uiteindelijk twee eerste prijzen over.

In 2004 won Amerika driemaal goud. De olympische titel van Justin Gatlin op de 100 meter is omstreden, aangezien hij nadien op doping is betrapt.

Over de opmerkelijke terugval spreken de Amerikaanse sprinters niet graag. Zij hebben de machtsovername van de Jamaicanen, onder aanvoering van Usain Bolt, met stijgende verbazing gadegeslagen.

Ze kunnen niet op tegen de forse persoonlijke records van de Jamaicaanse sprintsensatie en diens vrouwelijke collega’s. Campbell verbeterde haar persoonlijke toptijd op de 200 meter tweetiende seconde tot 21,74. Eerder was de winnares van de 100 meter, Shelley-Ann Fraser, ook al veel sneller dan ze ooit was geweest.

De Amerikanen kwamen, ondanks de snelle baan in het Vogelnest, niet in de buurt van hun beste tijden. Of ze maakten te weinig progressie. Zij leken in negatieve zin beïnvloed door het Bolt-effect, waaraan de Jamaicanen inspiratie ontlenen. Ze waren niet opgewassen tegen de spanning.

Dat bleek bijvoorbeeld bij de estafetteraces, donderdag. De Amerikaanse vrouwen en mannen werden op de 4x100 meter uitgeschakeld door mislukte overnames. De Jamaicanen benadrukten hun collectieve kracht door zich gemakkelijk te plaatsen voor de finales. Ook de Nederlandse mannen gingen door naar de eindstrijd.

‘Iedereen wil ons verslaan’, verzuchtte de Amerikaanse kampioene Muna Lee na haar vierde plaats op de 200 meter. ‘We zijn het te kloppen team en dus doet iedereen extra zijn best.’

Een structurele oorzaak voor de terugval zien de Amerikanen niet. Hun tegenstanders wel. Sommigen vermoeden een direct verband met striktere dopingtests in de Verenigde Staten. De Balco-affaire heeft Amerikaanse sprinters voorzichtiger gemaakt.

Debbie Ferguson uit de Bahama’s oordeelde dat de wedstrijden eerlijker zijn geworden nu Amerikaanse atleten zijn aangepakt. Kerron Stewart was het met haar eens. ‘Eerlijke atleten krijgen nu de kans te tonen wat ze kunnen. We kunnen eindelijk oprecht geloven dat ons harde werk zich uitbetaalt.’

Het is een riskante bewering, beseffen andere Jamaicaanse sprinters. Zij zwijgen liever. Beschuldigingen kunnen als een boemerang terugslaan. Niemand weet wat er achter de schermen gebeurt, ook Jamaicanen weten het niet precies van elkaar.

Campbell traint al sinds jaar en dag in Amerika. Zij is, net als andere medaillewinnaars, voortgekomen uit exact hetzelfde universiteitssysteem als de voorheen succesvolle Amerikanen. Ook op Jamaica zijn diverse trainers verantwoordelijk voor het succes.

Toch heeft het er alle schijn van dat de schrik erin zit bij de Amerikanen. Het kan geen enkele atleet zijn ontgaan dat Marion Jones in de cel zit. ‘We zijn opnieuw aan het opbouwen’, zei Marshevet Hooker, die vijfde werd op de 200 meter. ‘Iedereen werkt heel hard. Je wint soms en je verliest soms.’

Meer over