NieuwsVaccin Covid-19

Amerikaans CDC in brief aan staten: Tref voorbereidingen voor coronavaccinatie eind oktober, begin november

Het Center for Disease Control en Prevention (CDC), het Amerikaanse RIVM, heeft in een brief aan alle vijftig staten en vijf grote steden laten weten dat zij zich moeten voorbereiden om ‘eind oktober of begin november’ een Covid-19-vaccin te kunnen verstrekken aan zorgverleners en andere risicogroepen. Dat meldden een aantal Amerikaanse kranten, zoals The New York Times en Politico, die in het bezit zijn van de brief.

Een vrouw krijgt een Covid-19-vaccin toegediend als onderdeel van de laatste testfase in een onderzoekscentrum in Hollywood. Beeld AFP
Een vrouw krijgt een Covid-19-vaccin toegediend als onderdeel van de laatste testfase in een onderzoekscentrum in Hollywood.Beeld AFP

De brief van de directeur van het CDC is een nieuwe aanwijzing dat de regering-Trump vaart wil zetten achter de productie van een vaccin tegen het virus en daarmee voldoen aan de belofte die president Trump deed tijdens zijn speech op de Republikeinse Nationale Conventie, eind augustus: dat er voor het eind van dit jaar een vaccin in Amerika zal zijn. Het is echter onduidelijk of een veilig, werkend vaccin gereed kan zijn op 1 november, twee dagen voor de presidentsverkiezingen – en om welk vaccin het dan precies gaat.

Onderzoekers naar een Covid-19-vaccin hebben vooralsnog conservatievere inschattingen. Drie Amerikaanse farmaceutische bedrijven zijn onlangs begonnen aan de laatste fase van klinische proeven, die nog maanden kunnen duren. Definitieve conclusies over de werking van de vaccins werden op zijn vroegst eind van het jaar verwacht. Veel deskundigen zijn daarom sceptisch: de indruk bestaat dat de regering een vaccin overhaast wil introduceren voor de verkiezingen, of de mogelijkheid daarvan overdrijft voor politiek gewin.

De CDC en het Ministerie van Volksgezondheid ‘treffen in hoog tempo voorbereidingen om de grootschalige distributie van de Covid-19-vaccins in de herfst van 2020 te implementeren’, schrijft de directeur van het CDC in zijn brief, die verstuurd is op 27 augustus, dezelfde dag dat president Trump zijn speech hield op de Republikeinse conventie. Hij vraagt de gouverneurs van de vijftig staten en de burgemeesters van New York, Chicago, Philadelphia, Houston en San Antonio ‘dringend’ een ‘volledig operationeel plan’ op te stellen voor het verstrekken van miljoenen vaccins aan risicogroepen in de bevolking.

Twee vaccins

De brief van het CDC spreekt over twee mogelijke vaccins, die slechts worden aangeduid als Vaccin A en Vaccin B. Uit details in de aanwijzingen die de overheidsdienst aan de staten en de steden heeft verstrekt over het vervoer, het mengen, het bewaren (bij welke temperatuur) en het toedienen van de vaccins (twee doses verspreid over twee weken) maakt The New York Times op dat het zou kunnen gaan om vaccins die worden ontwikkeld door Pfizer en Moderna, de twee farmaceutische bedrijven die het verst zijn in hun klinische onderzoeken. Pfizer stelde eind augustus dat het op schema lag om hun vaccin al in oktober naar de Food and Drug Administration (FDA) te sturen, het agentschap van de federale Amerikaanse overheid dat de kwaliteit van medicijnen controleert.

Afgelopen week stelde de directeur Stephen Hahn van de FDA dat hij mogelijk een vaccin beschikbaar zal stellen voor bepaalde groepen voordat de klinische onderzoeken zijn afgerond, als de onderzoeksresultaten overwegend positief blijken te zijn.

Het optuigen van een grootscheeps distributienetwerk om honderden miljoenen Amerikanen van een vaccin te kunnen voorzien, zal een omvangrijke en complexe operatie worden in een land waar de gezondheidszorg op sommige plekken rammelt. In die zin is het niet vreemd dat de CDC de staten en steden nu al aanspoort voorbereidingen te gaan treffen. Dat de CDC echter spreekt over de mogelijkheid van een vaccin in oktober of begin november, heeft velen bevreemd. Volgens de New York Times erkent de overheidsorganisatie in een van de verstuurde documenten dat het een hypothetisch plan is, gebaseerd op de noodzaak onmiddellijk te beginnen met de gigantische organisatie die nodig zal zijn, mocht de FDA het gebruik van een of meerdere vaccins dit jaar nog toestaan.

Het is niet de eerste keer dat het CDC, een gerenommeerd Amerikaans instituut dat onafhankelijke gezondheidsadviezen aan de regering dient te geven, de verdenking op zich laadt zijn beleid aan te passen onder druk van president Trump, en zo politieke belangen te laten prevaleren boven wetenschappelijke keuzes. Eind augustus wijzigde het CDC plotseling zijn richtlijnen voor coranatesten door te stellen dat mensen zonder coronaverschijnselen zich niet zouden moeten laten testen, zelfs niet als ze in de buurt zijn geweest bij iemand bij wie corona is vastgesteld.

Geloofwaardigheid

Het kwam het instituut op veel kritiek van medisch experts te staan omdat coronapatiënten zonder symptomen juist anderen met het virus kunnen besmetten. Niet duidelijk werd wie verantwoordelijk was voor de beleidswijzing: het CDC zelf of de taskforce van de regering die belast is met het bestrijden van virus. 

Amerika heeft het hoogste aantal covid-besmettingen (meer dan 6 miljoen, waaronder 185 duizend doden) ter wereld; iets wat president Trump – die bekritiseerd wordt om zijn lakse aanpak van de pandemie – wijt aan het hoge aantal testen. Het CDC ontsloeg na de kritiek twee woordvoerders in een poging het publieke vertrouwen in het instituut te herstellen.

Ook de geloofwaardigheid van de FDA stond ter discussie nadat diens directeur de geneeskrachtige werking van een plasmatherapie tegen Covid-19 schromelijk overdreef, en toen weer introk. Ook daar werd de verdenking geuit dat de FDA zich voor het karretje van Trump had laten spannen. De afgelopen weken probeerde de FDA, die verantwoordelijk is voor het testen en goedkeuren van een vaccin, de zorgen weg te nemen dat president Trump het agentschap onder druk zet om deze herfst een vaccin te accorderen, en zo zijn kansen op verkiezingswinst te vergroten. In verschillende opiniestukken en op wetenschappelijke conferenties trachtte FDA-directeur Hahn het onafhankelijke prestige van zijn instituut te redden door te herhalen dat hij geen vaccin zal toestaan voordat het bewezen veilig en werkzaam is.  

Stephen Hahn, directeur van de Food and Drug Administration (FDA). Beeld AFP
Stephen Hahn, directeur van de Food and Drug Administration (FDA).Beeld AFP
Meer over