ReportageCoronanieuws vertaald

Amer Alomari is de stem van Mark Rutte voor Arabischtaligen in Nederland

De Syrische Amer Alomari ziet het als zijn persoonlijke missie om Arabischtalige nieuwkomers in Nederland bij te praten over het coronanieuws. ‘De overheid bereikt deze mensen niet, dus dan moet ik het maar doen.’  

De Syrische Alomari achter zijn bureau, waar hij livestreams opneemt voor Arabischtalige nieuwkomers in Nederland. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De Syrische Alomari achter zijn bureau, waar hij livestreams opneemt voor Arabischtalige nieuwkomers in Nederland.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zoals Nederlanders woensdag om 13 uur demissionair premier Mark Rutte op de buis verwachten met een nieuwe persconferentie over het coronavirus, zo verwachten Arabischtalige nieuwkomers een uur later Amer Alomari. 

De 29-jarige Syriër, die sinds zes jaar in Nederland woont en de taal vrijwel vloeiend spreekt, neemt dan plaats op een bruin-fluwelen stoel achter zijn bureau in zijn woning in Nieuwveen. Hij schroeft zijn camera in het houdertje, knipt de led-ringlamp aan die hij via AliExpress voor 5 euro liet bezorgen en spreekt zijn volgers toe via een livestream op Facebook

Ditmaal zal zijn toespraak waarschijnlijk gaan over de avondklok, een maatregel die onder zijn volgers – Arabischtalige nieuwkomers die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn – gevoelig ligt. ‘De meesten komen uit een oorlogsgebied, waar de bewoners soms maar één uur per dag naar buiten mogen om boodschappen te doen. Dat er in een veilig land als Nederland een avondklok komt, voelt voor hen een beetje raar.’ 

De livestreams die Alomari sinds het begin van de coronacrisis maakt, hebben een groot bereik: na elke persconferentie kijken er 20- à 30 duizend mensen naar hem. Daar zitten veel Syriërs tussen, maar ook Egyptenaren, Marokkanen, Irakezen en Jemenieten. 

Er is heel weinig informatie over het coronavirus beschikbaar in het Arabisch’, zegt Alomari. ‘Wie leest die ene flyer in het Arabisch? Bijna niemand. De persconferentie met Mark Rutte kijken nieuwkomers niet. Ze weten: vlak daarna komt Amer.’

Tekst gaat verder onder de video.

Varkensgelatine

Alomari komt uit Daraa, een stad in het zuiden van Syrië. Hij studeerde er civiele techniek, maar moest zijn studie vanwege het uitbreken van de oorlog vroegtijdig afbreken. Via Jordanië, waar hij een tijdlang voor ngo’s in de vluchtelingenkampen werkte, reisde hij door naar Nederland. 

‘In het jaar dat ik in een asielzoekerscentrum wachtte op de beslissing over mijn verblijfsstatus, had ik helemaal geen idee wat mij te wachten zou staan. Ik herinner me dat een andere asielzoeker een keer naar mijn kamer kwam met een papier van Duo. Hij zei: nu kunnen we gaan studeren! Maar ik wist helemaal niet wat Duo was.’ 

De kloof tussen organisaties die vluchtelingen bijstaan en de vluchtelingen zelf is volgens Alomari het gevolg van culturele verschillen en gebrek aan kennis. ‘Vluchtelingen weten niet wat deze organisaties doen. We zien alles als overheid, waarmee we slechte ervaringen hebben, en de organisaties begrijpen ons vaak ook niet. Ze komen met rapporten, met cijfers, maar ze praten niet echt met ons.’ 

De diepgewortelde argwaan die nieuwkomers koesteren jegens overheidsinstanties, heeft ook zijn uitwerking op hoe zij reageren op de coronacrisis. Hoewel er nog geen onderzoek is dat dit staaft (zie kader), merkt Alomari dat de vaccinatiebereidheid onder nieuwkomers laag is. ‘Ze volgen de Arabische kanalen voor het nieuws en delen video’s met elkaar met de boodschap dat het virus een samenzwering is.’ 

Een gerucht op sociale media dat er varkensgelatine in de coronavaccins zit, is voor veel moslims al genoeg om te besluiten zich niet in te laten enten. Er is ook veel schaamte, merkt Alomari. ‘Als iemand uit onze cultuur besmet is, dan wordt daar vaak niet over gepraat. Ik probeer ze duidelijk te maken: als je corona hebt, dan komt dat niet meteen omdat je de maatregelen niet goed hebt opgevolgd. Het kan iedereen gebeuren.’ 

Facebookpagina

Na zijn ervaringen in het asielzoekerscentrum, waar Alomari de eerste tijd in Nederland doorbracht, zag hij het als zijn persoonlijke missie om een brug te slaan tussen nieuwkomers en de instanties. Zo’n drie jaar geleden klopte hij aan bij de gemeente Utrecht, waar hij inmiddels een huis toegewezen had gekregen (later verhuisde hij naar Nieuwveen, voor de liefde). Hij bood zichzelf aan als ‘verbinder’ en werd aangenomen. 

In de tussentijd begon hij op persoonlijke titel een Facebookpagina waar hij nieuwkomers middels video’s kennis liet maken met de verschillende autoriteiten in Nederland. Zo ging hij op pad met boa’s, interviewde hij ‘politievlogger’ Dennis Schuring en sprak met D66-fractievoorzitter Rob Jetten over de toekomst van Syriërs in Nederland. 

Tekst gaat verder onder de video.

Toen de coronacrisis uitbrak, was het voor Alomari een logische stap om zijn volgers daarover bij te praten. Van zijn spaargeld, dat eigenlijk bedoeld was voor het behalen van zijn rijbewijs, schafte hij een laptop en een camera aan. Inmiddels heeft hij meer dan honderd ‘coronavideo’s’ opgenomen. Dag en nacht is hij ermee bezig. Hij volgt al het nieuws, reageert op alle berichten. 

Dat hij door sceptische volgers wordt weggezet als ‘advocaat van de overheid’ die vast en zeker grof betaald krijgt om valse verhalen over corona te verspreiden, deert hem niet. Hij heeft een dikke huid gekregen. Zijn motivatie haalt hij uit zijn volgers die hem wél waarderen, zoals de blinde man die laatst een voicemail achterliet. ‘Die zei: ik volg elke dag via jouw livestream de cijfers en statistieken. Ga zo door, want al het andere nieuws valt voor mij niet te begrijpen. Als je stopt, dan weet ik dat corona voorbij is.’ 

Vaccinatiegraad minderheden
Het Groningse ziekenhuis UMCG gaat een internationaal onderzoek leiden met als doel de vaccinatiegraad onder minderheden en etnische gemeenschappen in Europa te verhogen. De Nederlandse tak van het onderzoek richt zich specifiek op Marokkaanse en Turkse meisjes, maar de argumentatie bij nieuwkomers om zich niet te laten vaccineren is  waarschijnlijk vergelijkbaar, denkt onderzoeker en projectleider Danielle Jansen. ‘Het wantrouwen heeft voor een groot deel te maken met een gebrek aan informatie.’ Door de voorlichting beter toe te spitsen op de verschillende culturen die in Nederland leven, valt er volgens haar veel winst te behalen. ‘
We moeten veel meer zicht krijgen op wie de groepen zijn die niet gevaccineerd willen worden en goed met ze in gesprek gaan zodat we weten welke drempel zij ervaren om zich te laten vaccineren.’

Meer over