AMC doet oproep aan huisartsen tot opsporing patiënten

De patholoog J. Weening van het Academisch Medisch Centrum heeft vrijdag een klemmend beroep gedaan op de Inspectie voor de Gezondheidszorg om alle huisartsen te wijzen op een mogelijk verband tussen de Bijlmerramp en zeldzame auto-immuunziekten....

Van vier gevallen is de diagnose zeker en bij acht is het zo goed als zeker. Gemiddeld komt de ziekte bij een op de vierduizend mensen voor. 'Het gevonden aantal is veel', verklaarde Weening.

Het is belangrijk patiënten vroeg op te sporen. Vaak duurt het jaren voordat de diagnose wordt gesteld. Behandeling is mogelijk, maar hoe eerder die begint hoe kleiner de schade is, zei Weening.

Hij wil alle artsen alarmeren, omdat overal in het land mensen wonen die op de avond van de crash en de dagen erna op de rampplek waren.

De AMC-arts kan geen directe relatie leggen tussen de Bijlmerramp en de ziekten, maar stelt vast dat er onder omwonenden en hulpverleners veel ziektegevallen zijn.

De ziekte kan worden veroorzaakt door blootstelling aan giftige stoffen. Hij noemde verbindingen die de ziekte veroorzaken, zoals kwik- en goudchloride, bacteriologische toxines en mogelijk uranium.

Bij de verhoren kwam gisteren ongeveer het hele periodieke systeem der elementen aan bod. De enquêtecommissie liet onderzoekers vertellen over stoffen die vrijkomen als een groot vliegtuig, een flinke plas kerosine en 80 appartementen in brand vliegen.

De lading doet er niet eens zoveel toe, beweerde L. van der Kooij van DHV die in opdracht van de enquêtecommissie de brand onderzocht. 'Als het vliegtuig zonder lading was neergestort, zouden de concentraties lager zijn, maar ze zouden niet wezenlijk afwijken van wat nu is geconstateerd.'

Alle onderzoekers waren het erover eens dat in de uren na de crash schadelijke stoffen vrijkwamen: fosfor-, zwavel- en stikstofverbindingen die acute luchtwegklachten gaven. Bij gezonde mensen gingen deze na verloop van tijd over.

Andere stoffen werken door op de lange termijn. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu wees op een kankerverwekkende vorm van het metaal chroom, een bestanddeel van de verf aan boord van het vliegtuig.

DHV-onderzoeker L. van der Kooij kon zich in grote lijnen vinden in de analyse van het RIVM. Hij wees op het metaal nikkel. Ook vond hij dat het RIVM te weinig aandacht besteedde aan de vorming van dioxines.

Het RIVM ging ervan uit dat alles in één uur verbrandde. DHV wees erop dat in de urenlang smeulende hopen gemakkelijk dioxinen worden gevormd. Dit moest volgens Van der Kooij verder worden onderzocht. Hij vond het vreemd dat de hulpverleners op de rampplek, gezien het risico, niet voortdurend met persluchtapparatuur aan het werk waren.

Over het uranium zijn de deskundigen het eens. Volgens de beste schatting is 500 gram verbrand en als stofdeeltjes in het milieu gekomen. Dat leidt tot concentraties ver beneden de gevarengrens.

Toxicoloog F. de Wolff van de Universiteit Leiden vond het vreemd dat er niet is gekeken naar aluminium. Vooral kleine brokstukken kunnen makkelijk verbranden en bij inademing schadelijk zijn. Volgens DHV en RIVM kan aluminium in de vorm van beplating van een vliegtuig niet branden. Ze hielden er geen rekening mee.

Behalve chemicaliën kwam het mycoplasma als mogelijke ziekteverwekker naar voren. Internist R. Kurk behandelt zestig personeelsleden van de KLM die de brokstukken van de neergestorte Boeing onderzochten. Alle zestig klagen over vermoeidheid, concentratieproblemen en gewrichtspijnen.

Sommige patiënten leggen een verband met het Golfoorlog-syndroom. In Amerika denken sommige artsen aan een besmetting met het micro-organisme mycoplasma dat is veranderd tot een biologisch wapen. Kurk leek een besmetting van de KLM-werknemers met het mycoplasma 'erg speculatief'.

Meer over