'Ambtenaren van de vreemdelingendienst wegen niet zelden hun persoonlijke visie mee' Overheid gaat willekeurig om met au pairs

De vreemdelingendienst verstrekt willekeurig vergunningen aan aspirant-au pairs. Bemiddelingsbureaus zitten met de handen in het haar. Ze weten niet meer welke informatie ze de gastgezinnen moeten verstrekken....

Van onze verslaggeefster

Janny Groen

AMSTERDAM

Individuele ambtenaren interpreteren de regels op verschillende manieren en laten niet zelden hun persoonlijke visie meewegen in hun toe- of afwijzing van een aanvraag voor een verblijfsvergunning.

'Dat leidt tot rechtsongelijkheid', zegt M. de Vreede van het bemiddelingsbureau Au Pair Discover Holland uit Rhoon. 'Het ene gastgezin heeft de vergunning binnen een paar weken rond. Een ander gezin, dat in een soortgelijke situatie verkeert, wacht zes maanden op de komst van de au pair of krijgt de vergunning helemaal niet.' Volgens De Vreede worden ook naar willekeur eisen gesteld aan de invulling van de 'culturele uitwisseling'.

De ene ambtenaar eist dat de au pair cursussen Nederlands gaat volgen, de ander vindt contact met Nederlandse leeftijdgenoten al cultureel genoeg. De Vreede: 'We merken dat de IND (Immigratie en Naturalisatie Dienst) de laatste maanden kritischer kijkt naar de motivatie van zowel het gastgezin als de au pair. Daar heb ik begrip voor. Het beleid mag best streng zijn. Maar nu zijn de regels wazig. De overheid zou duidelijke voorwaarden moeten stellen.'

De au pair wordt steeds populairder in Nederland. 'Omdat het fenomeen meer bekendheid heeft gekregen en omdat de kinderopvang in Nederland nog steeds niet goed is geregeld', licht B. Spijker van Au Pair & Activity International uit Groningen toe. Het aantal plaatsingen van au pairs door haar bureau is in vijf jaar 'minstens verdubbeld'. Ook andere bureaus spreken van een verdubbeling of zelfs verdrievoudiging van hun cliëntèle, ondanks de tegenwerking van de IND.

De eerste au pairs kwamen kwamen eind vorige eeuw naar Nederland. Het waren meisjes uit 'betere kringen' die hier kennis wilden maken met taal en cultuur. Als liaison fungeerden geestelijken, die namens de ouders contacten onderhielden met betrouwbare families hier en in het buitenland.

Ook toen al werd gevreesd voor misbruik van de meisjes. De geestelijke zou een garantie voor betrouwbaarheid zijn. Tegenwoordig is de bemiddeling in handen van commerciële bureaus. Vier jaar geleden, na een televisieuitzending van de RVU, raakte het au-pair-concept in diskrediet. Honderden Filipijnse au pairs zouden worden uitgebuit. Ze zouden 70 uur per week maken, 's avonds en soms ook 's nachts werken en zware huishoudelijke taken verrichten. Ze werden afgeschilderd als moderne slaven.

Volgens de European Agreement on au pair placement (EAPV), dat niet door Nederland is geratificeerd, mag een au pair niet meer dan dertig uur per week werken, moet ze een vergoeding ontvangen van minimaal 500 gulden per maand, mag ze maximaal één jaar in Nederland verblijven en moet haar ampel gelegenheid worden geboden van de Nederlandse cultuur te proeven.

'Je merkt dat nogal wat ambtenaren een negatief beeld hebben van de au-pair-praktijk', zegt C. Ales van World Wide Au Pair uit Amsterdam. 'Ze denken dat het verkapte arbeid is, dat meisjes worden uitgebuit, of dat ze hier komen onder valse voorwendsels, bijvoorbeeld in het kader van de gezinshereniging. Ik weet best dat sommige gastgezinnen niet deugen, dat sommige meisjes niet aan de voorwaarden voldoen, dat sommige bureaus niet helemaal betrouwbaar zijn. Daarom ook pleit ik voor heldere regels en voor een keurmerk voor bemiddelingsbureaus.'

Ze verwijst naar de Verenigde Staten, die de culturele eisen veel scherper hebben omschreven. 'Laat Nederland maar duidelijk zeggen dat Nederlandse les verplicht is, of dat de meisjes eerst een week een oriëntatie op Nederland moeten volgens alvorens ze naar hun gastgezin mogen. Of stel de bureaus verplicht een aantal culturele activiteiten te organiseren. Maar schep helderheid. Met de huidige mistige praktijk is niemand gebaat.'

Een woordvoerder van de IND zegt dat de klachten bij de dienst bekend zijn. 'Er wordt hard gewerkt aan een beleid waarin alle juridische mogelijkheden en onmogelijkheden worden uitgewerkt.' Volgens de woordvoerder ligt er geen keurmerk in het verschiet. Daar zijn, zegt hij, 'te veel ministeries, zoals Justititie, Financiën en Sociale Zaken, bij betrokken.'

Meer over