NieuwsDiplomatieke primeur

Ambassadeur Hoekstra 'schrijft wat geschiedenis’ en ontvangt Taiwanese vertegenwoordiger

Een diplomatieke primeur in Den Haag: Pete Hoekstra, de ambassadeur van de Verenigde Staten in Nederland, heeft dinsdag zijn Taiwanese collega Chen Hsing-hsing ontvangen. Slechts een handjevol landen onderhoudt diplomatieke betrekkingen met het eiland, omdat China Taiwan als een afvallige provincie beschouwt.

Pete Hoekstra, ambassadeur Verenigde Staten. Hij ontving de Taiwanese vertegenwoordiger Chen op de ambassade.  Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Pete Hoekstra, ambassadeur Verenigde Staten. Hij ontving de Taiwanese vertegenwoordiger Chen op de ambassade.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Wat geschiedenis geschreven vandaag: de Taiwanese vertegenwoordiger Chen op onze ambassade ontvangen,’ meldde Hoekstra op Twitter. Op hetzelfde platform toonde Chen zich ‘zeer verheugd’ en vereerd, omdat ze voor ‘de eerste keer in haar diplomatieke carrière’ welkom was bij een ambassadeur. Al heeft Chen als hoogste Taiwanese vertegenwoordiger in Nederland, in de praktijk de status van ambassadeur, als ze zich zo zou noemen wekt dat in Chinese ogen de indruk dat Taiwan zich formeel als een natie presenteert.

Chinese wetgeving voorziet in militair ingrijpen als Taiwan de onafhankelijkheid uitroept. Of het nu gaat om Taiwanese deelname aan een internationaal sporttoernooi of een groter lettertype waarmee de naam Taiwan op de nieuwste versie van het paspoort van Taiwanezen prijkt, iedere schijn van onafhankelijkheid leidt in Beijing tot grote woede.

Landen, bedrijven of privépersonen die China tegen de haren instrijken inzake Taiwan krijgen te maken met diplomatieke repercussies, handelsproblemen of boycot-acties. Daarom onderhouden Taiwanese diplomaten en ambtenaren noodgedwongen contact met buitenlandse collega’s in informele gelegenheden, zoals restaurants en hotels.

Doorbraak

Formele ontmoetingen tussen ambassadeurs vormen een doorbraak voor de Taiwanese diplomatie, die wordt gehinderd door het internationale isolement van Taiwan. Slechts een handjevol landen onderhoudt diplomatieke betrekkingen met het eiland: de overgrote meerderheid heeft diplomatieke relaties met de Volksrepubliek China. Beijing beschouwt Taiwan als een afvallige provincie en vindt dat het eiland internationaal prima wordt vertegenwoordigd door China.

Onder Trump hebben de Verenigde Staten echter stappen genomen om Taiwan in zijn zelfstandige koers te steunen, onder meer met een recordaantal wapenleveranties en toegenomen diplomatiek contact. Als sluitstuk op die pro-Taiwanese koers zette de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo in de laatste twee weken van de regering-Trump zaterdag een streep onder de gangbare Amerikaanse praktijk, die contacten tussen Amerikaanse en Taiwanese diplomaten en ambtenaren vrijwillig beperkt ‘in een poging het communistisch regime in Beijing tevreden te stellen’.

Wetgeving

Daar is de ontmoeting op de Amerikaanse ambassade in Den Haag het eerste resultaat van. Washington had eerder wetten aangenomen om contact tussen Taiwan en Amerikaanse ministers en andere hooggeplaatste regeringsfunctionarissen aan te moedigen. Die wetgeving maakt het mogelijk dat woensdag de Amerikaanse VN-ambassadeur als meest hooggeplaatste Amerikaan Taiwan bezoekt, sinds de regering-Carter in 1979 de diplomatieke banden met Taiwan verbrak ten gunste van de Volksrepubliek China.

Het bezoek van Kelly Craft is opvallend omdat Taiwan geen lid is van de Verenigde Naties – ook daar is China de vertegenwoordiger van Taiwan. Volgens China staat iedere andere vorm van diplomatiek contact met Taiwan ‘hereniging in de weg’. Zowel de Amerikaans-Taiwanese ontmoeting in Den Haag als het bezoek van Craft aan Taipei maken Beijing ziedend.