Ambassades: een kwart eraf

Grote Nederlandse ambassades moeten gemiddeld een kwart inkrimpen op personeel en budget. Voorlopig worden er niet opnieuw ambassades gesloten. Vier of vijf Europese consulaten-generaal gaan wel dicht.

DEN HAAG - Dit bevestigen diverse diplomatieke en Haagse bronnen aan de Volkskrant. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken (PvdA) informeert hierover binnenkort de Tweede Kamer.

Het gevolg voor Nederlanders in den vreemde is dat zij vaker voor consulaire diensten, zoals het aanvragen van een paspoort, moeten reizen naar de ambassade in de hoofdstad of zelfs naar Nederland. In Europa heeft Nederland nu nog zes consulaten-generaal, die dus vrijwel alle zullen verdwijnen.

De bezuinigingsmaatregelen komen boven op de eerdere korting op Buitenlandse Zaken, die de afgelopen anderhalf jaar al leidde tot het sluiten van negen ambassades en één consulaat-generaal. De kosten voor het diplomatieke netwerk dalen de komende jaren van 500 naar 400 miljoen euro.

Ambassades die straks moeten inkrimpen zijn de traditioneel grote 'posten', bijvoorbeeld die in Parijs, Londen en Berlijn. Op veel van die posten werken niet alleen medewerkers van Buitenlandse Zaken, maar ook van andere departementen. De bezuiniging treft diplomaten en lokaal personeel.

Klappen vallen ook bij ambassades die voor veel geld zwaar worden beveiligd, zoals die in Kabul (Afghanistan), Sanaa (Jemen), Islamabad (Pakistan) en Bagdad (Irak). De beveiligingskosten liggen wereldwijd op circa 12 miljoen euro. Zeker Kabul zal sterk inkrimpen, mede omdat de militaire missie in Afghanistan per 1 juli kleiner wordt.

Om kosten verder te drukken zullen ambassades vaker huisvesting gaan delen met andere nationaliteiten. Zo gaat de Nederlandse diplomatieke dienst in Congo onder één dak met de Belgen. In Afghanistan beschikken de Duitsers over een groot terrein waar Nederland mogelijk kan intrekken. Ook Scandinavische landen zijn kandidaten om mee te gaan samenwonen. De zogenoemde 'co-locatie' wordt een nieuw sleutelwoord in de diplomatie.

Verdere versobering van de diplomatieke dienst behelst dat in sommige landen de residentie (ambassadeurswoning) en de ambassade (kantoor) worden samengevoegd. De ambassadeur gaat dan 'boven de zaak' wonen. Zo wordt bespaard op huisvesting én kosten voor lokaal personeel, zoals koks en schoonmakers.

Timmermans maakt bewust de keuze om ambassades te laten krimpen en niet te sluiten, omdat hij de Nederlandse aanwezigheid zo breed mogelijk wil houden. Dat is gunstig voor Nederlandse bedrijven, die diplomaten vaak nodig hebben om 'deuren te openen'. Zeker in opkomende economieën als China en Brazilië kunnen ondernemers meestal geen zaken doen zonder goede contacten met lokale autoriteiten.

Nieuwe trend is de 'eenmanspost' buiten de hoofdstad. Zo heeft Nederland één diplomaat in Erbil (Koerdisch Irak), heeft de ambassade in de Thaise hoofdstad Bangkok iemand uitgezonden naar Birma, en gaat er ook een diplomaat naar het Congolese Goma.

Minister Timmermans volgt in zijn beleidsbrief Voor Nederland, Wereldwijd in grote lijnen het recente advies op van een commissie onder leiding van Arthur Docters van Leeuwen. Die pleitte voor 'zo veel mogelijk presentie ter plekke'; alleen dan 'kunnen relaties met andere staten en organisaties bestendig zijn'.

pagina 4-5

undefined

Meer over