AchtergrondStikstofcrisis

Alweer komt Remkes met een stikstofadvies: waarom?

Bijna een jaar nadat Johan Remkes voorzitter werd van het Adviescollege Stikstofproblematiek komt hij maandag met zijn vierde en laatste advies. Waarom alweer een rapport, en wat stond er in de eerdere?

Naar aanleiding van eerder advies van Remkes werd de maximumsnelheid verlaagd.Beeld ANP

De gammele bescherming van de natuur was vorig jaar eind mei de reden dat de Raad van State het Nederlandse stikstofbeleid uit 2015 torpedeerde. Vergunningen om stikstof uit te stoten werden te gemakkelijk afgegeven en beloften om de natuur te compenseren waren te veel gebaseerd op toekomstige beloftes, aldus de hoogste bestuursrechter.

Als gevolg van die uitspraak viel de bouw stil. Het systeem voor vergunningverlening was immers total loss verklaard. Landbouwminister Carola Schouten stelde Johan Remkes aan om haar uit de stikstofcrisis te helpen. Binnen tweeënhalve maand concludeerde zijn Adviescollege Stikstofproblematiek dat ‘niet alles kan’ in Nederland. Door met name landbouw, verkeer en industrie komt te veel stikstof vrij, wat schadelijk is voor de natuur. 

Met het eerste advies werden maatregelen aanbevolen die op relatief korte termijn effect konden hebben. De meest zichtbare: de maximumsnelheid ging op veel wegen van 130 naar 100 kilometer per uur.

Langere termijn

Schouten nam uit het eerste rapport ook aanbevelingen van Remkes over voor de iets langere termijn. Inmiddels ligt een wet ter consultatie, die verdere verlaging van stikstof moet bewerkstelligen. 26 procent minder stikstofdepositie op beschermde Natura 2000-gebieden is het − door natuurorganisaties zwaar bekritiseerde − streefdoel voor 2030. Dit moet worden bewerkstelligd door natuurherstelmaatregelen, ander veevoer, verduurzaming van stallen en een afname van het aantal landbouwdieren.

Remkes vond het nodig op twee punten apart advies uit te brengen. Eerst beweiden en bemesten door boeren, activiteiten die volgens de Raad van State-uitspraak voortaan vergund moesten worden. Remkes’ oordeel is: dat is toch niet nodig. Daarna de luchtvaart. Groei in Nederland zou alleen mogelijk moeten zijn als de sector de uitstoot van stikstof verlaagt, luidde het advies.

In zijn eindadvies adviseert Remkes hoe de stikstofproblematiek structureel moet worden opgelost. Het wekte bij velen verbazing dat de minister niet heeft gewacht op dit advies voordat ze met haar wet kwam. Remkes’ commissie reflecteert in het slotadvies dan maar op die plannen. Volgens diverse media zouden die volgens de commissie te mager zijn en bovendien juridisch mogelijk geen standhouden als natuurorganisaties weer naar de rechter stappen.  

De stikstofcrisis, bijna vergeten: miljarden lossen het conflict niet op

Onder al het coronageweld kreeg het niet veel aandacht, maar minister Schouten mag de komende tien jaar 5 miljard euro extra spenderen om het stikstofprobleem aan te pakken. Goed nieuws – behalve dat de betrokken belangengroepen meteen alweer boos zijn: het geld wordt volgens iedereen verkeerd besteed.

Remkes: koe in de wei is niet illegaal en mag zonder vergunning buiten
Het was een onderbelicht onderdeel van de stikstofuitspraak afgelopen mei: de Nederlandse koe staat illegaal in de wei. De Raad van State (RvS) oordeelde toen dat veehouders voor weidegang een vergunning moesten aanvragen, omdat daarbij ook stikstof vrijkomt die schadelijk kan zijn voor de natuur. De ‘stikstofcommissie’ van Johan Remkes meent nu dat die plicht niet nodig is.

Remkes werpt nieuwe barrière op voor opening Lelystad Airport
Het lijkt Cora van Nieuwenhuizen niet gegeven Lelystad Airport te openen. Drie keer al moest haar ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de opening van het vakantievliegveld uitstellen. Door het stikstofadvies van de commissie-Remkes is een vierde vertraging niet uitgesloten.

De boodschap aan minister Schouten is duidelijk: maak geld vrij voor beëindigen boerenbedrijven
Wat moet de landbouw volgens de adviescommissie van Remkes doen om uit de stikstofcrisis te komen? Op het verder inkrimpen van de veestapel mag bij dit kabinet niet langer een taboe rusten, blijkt uit zijn woensdag gepresenteerde rapport.

De tijdbom onder het stikstofdossier tikte al twee jaar, maar het ministerie wilde het niet horen
De onbeantwoorde vraag omtrent de stikstofcrisis: waarom was het ministerie zo slecht voorbereid op de uitspraak die het vergunningenstelsel deed instorten? Op zoek naar de drijfveren achter een alles-of-niets-spel.

Meer over