Altijd winter

Luisterden ouders maar vaker naar hun kinderen. Op een dag in 1883 moest de vissersjongen Aatze mee naar zee. Hij voorvoelde dat er die dag maar beter niet uitgevaren kon worden en dat zei hij tegen zijn vader....

Dit verhaal vertelt Mees in De gekte van Mees Santing aan wie het maar wil horen. De geschiedenis van Aatze had anders moeten aflopen. Zoals zijn eigen verhaal anders had moeten aflopen. En dat van Simon, de jongen die in het ziekenhuis belandde.

De gekte van Mees Santing is een psychologisch jeugdboek van Klaas van Assen, die in 1991 debuteerde met Gwinnie en zich sindsdien een naam in dit genre heeft verworven. In al zijn boeken hebben de jonge hoofdpersonen ingrijpende gebeurtenissen het hoofd te bieden en dat geeft de auteur gelegenheid hun reacties te tonen.

Een hoogtepunt in dit opzicht is Een verhaal voor Hizzel (1994), mooi van taal, helder van beeldspraak en zuiver van toon, waarin - minder realistisch dan de andere verhalen van Van Assen - een pop ten tonele wordt gevoerd, Hizzel, die wegloopt van de poppenspeler die haar volledig in zijn macht heeft.

Er zijn aanwijzingen dat de poppenspeler zich schuldig heeft gemaakt aan mishandeling. Maar Een verhaal voor Hizzel gaat niet dáárover. Het is een verhaal over groeiend zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde, die van een marionet een mens maken.

De gekte van Mees Santing staat dichter bij het eerdere realistische werk van Van Assen dan bij dit sprookjesachtige verhaal. Maar dat Van Assen sinds Gwinnie grote vorderingen heeft gemaakt, is wel duidelijk. De gekte van Mees Santing is buitengewoon sterk opgebouwd. De personages zijn zorgvuldig uitgewerkt, vooral dat van Mees, die zichzelf aan het begin van het verhaal presenteert als een druk pratende fantast. Mooi beschreven is ook de verstoorde verhouding tussen vader en zoon.

Mees voelt zich verantwoordelijk voor de stommiteit die zijn vader heeft begaan. Hij had hem nog zo gewaarschuwd. 'Ik ga niet mee. Ik ga met de bus. Je hebt te veel gedronken.' Maar zijn vader sleurde hem mee en zette hem in de auto. 'Z'n vader was vrolijk geweest, tot de lichtende cirkels over de weg waren gekomen.' Mees leert uiteindelijk van zijn opa, met wie hij een warme band heeft, dat hij de verantwoordelijkheid moet nemen voor de dingen waar hij zelf iets aan kan doen.

Van Assen is een boeiend auteur in het genre van de psychologische jeugdroman, maar ongekroonde koningin is Veronica Hazelhoff. Na Veren (1994) en De sneeuwstorm (1995) is er nu Niks gehoord, niks gezien, het verhaal van de 10-jarige River, een dochter van ouders die jarenlang op een kind hebben gewacht. Ze zijn overbezorgd, ze willen haar tegen alles beschermen en River probeert daaraan te ontkomen. Op een dag weet ze Walt, een jongen op wie ze verliefd is, zo ver te krijgen dat hij eindelijk met haar mee naar huis gaat. Onmiddellijk ontfermen haar ouders zich over hem. Walt mag haar vader helpen met het illustreren van een prentenboek. De jongen lijkt háár plaats in huis in te nemen.

Hazelhoff slaagt erin de lezer zo te laten opgaan in River dat hij net zomin als het meisje ziet wat er met Walt gebeurt. Als het prentenboek af is, begrijpt River dat ze aldoor een Walt heeft verzonnen die niet bestaat. De fictie toont haar de realiteit: 'Het was altijd winter in zijn huis. Er vielen woorden als hagel op een kale vlakte. En soms werden woorden daden.' Deze wetenschap lijkt, net als de map met tekeningen, te groot en te zwaar voor River.

Selma Niewold

Klaas van Assen: De gekte van Mees Santing.

Vanaf 10 jaar.

Querido; 112 pagina's; ¿ 22,90.

ISBN 90 214 5109 3.

Veronica Hazelhoff: Niks gehoord, niks gezien.

Vanaf 10 jaar.

Querido; 83 pagina's; ¿ 22,90.

ISBN 90 214 6566 3.

Meer over