Altijd Ramona

Miljoenen platen verkochten de Blue Diamonds van Ramona, acht, negen, misschien wel tien, Riem is de tel kwijt. Vorig jaar overleed Ruud....

door Jaap Stam

Eén keer hebben ze iets nieuws geprobeerd, namen ze een totaal ander plaatje op, Disco Dolly. Hans van Willigenburg liet een stukje horen in zijn tv-programma en vroeg: wie zijn dit? Iedereen werd genoemd, behalve de Blue Diamonds. Foute boel, zei Riem de Wolff tegen zijn broer Ruud, ze hebben het nooit meer gespeeld. Het publiek wilde Ramona horen. Met dat nummer hadden de Blue Diamonds begin jaren zestig de wereld veroverd.

Peter Koelewijn had Disco Dolly ook gehoord. Waar zijn jullie in godsnaam mee bezig?, had hij geroepen. Jullie moeten Ramona zingen, dat houden jullie gemakkelijk vijftig jaar vol. Het werden er veertig, want vorig jaar december overleed Ruud, 59 jaar oud.

Om het tijdperk van de Blue Diamonds af te sluiten, heeft Riem de cd Out of the Blue opgenomen. Daarop zingt hij duetten met muzikanten met wie de Blue Diamonds hebben samengewerkt, en speelt hij samen met zijn zoon Steffen. Woensdag 28 november geven zij een concert in Utrecht.

Ramona, van origine een wals uit 1927, was al vaker gecoverd, maar de Blue Diamonds gaven er een shuffle aan. Die versnelling gecombineerd met de eenvoud, de gemakkelijk mee te zingen melodie en de gelikte basintro verklaren voor Riem het succes. Plus de exotische uitstraling van de vertolkers. Indonesië ligt voor buitenlanders vlak bij Hawaii. Dat is vooral voor Duitsers kaasje, kaasje: die Südsee, die Liebe.

En de volkomen natuurlijke zang, vult Wout Nijland, Riems manager, aan. 'Riem zingt op het ritme van zijn ademhaling. Eigenlijk zingt hij dag en nacht en laat hij de tonen ontsnappen op de momenten dat het moet.'

Miljoenen platen zijn er verkocht van Ramona, acht, negen, misschien wel tien, Riem is de tel kwijt. In plaats van platen moet je geen guldens lezen. De Blue Diamonds hadden een flutcontract en waren helemaal niet met geld bezig. Op het moment dat ze zich er wel voor interesseerden, was Ramona over zijn hoogtepunt heen.

Nog altijd krijgt Riem de Wolff afrekeningen van Ramona, vorig jaar nog van 360 duizend stuks op verzamelcd's. Veel levert dat niet op. De Blue Diamonds zijn op die cd's een van de achttien groepen, dus hij krijgt eenachttiende van een buitenlandse royalty van een liedje dat oorspronkelijk van een ander is, en daar de helft van. Leuk om je chipknip mee te vullen, grijnst Riem.

De Blue Diamonds zongen Ramona in het Engels, Duits, Frans, Spaans en Indonesisch en reisden de halve wereld af. In Scandinavië werden ze van het podium gesleurd en werd hen de kleren van het lijf gerukt, soms moesten zelfs hun schoenen eraan geloven. In Alkmaar moesten ze na een optreden vluchten via het dak.

Hun moeder zorgde voor schone glitterpakken, streek de kanten blouses en deed de boekhouding. Ze kregen een tientje de man mee voor consumpties, op buitenlandse tournees wat meer. Het wisselgeld en de bonnetjes moesten ze inleveren, anders kregen ze geen nieuw tientje.

De familie De Wolff was in 1949 uit Indonesië naar Nederland gekomen. De Blue Diamonds waren de eerste muzikanten uit Nederland die na de moeizame overdracht van Nieuw-Guinea (1962) Indonesië aandeden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zette de populaire Indo's in om de Indonesiërs te paaien en de betrekkingen met de voormalige kolonie te normaliseren, schamperden Indonesische veteranen. De Blue Diamonds waren agenten van de Nederlandse regering, een beproefde koloniale tactiek. Ze hebben dat spelletje nooit bewust meegespeeld, zegt Riem, ze traden gewoon op. Riem dacht: jongens, waarom moeten we moeilijk doen? Laten we de slechte tijden vergeten.

Van de weerzin van Indonesiërs tegen Nederlanders heeft Riem nooit iets gemerkt, ook niet tijdens die tour. In de pauze van een optreden in Hotel Indonesia in Jakarta zette het orkest Tulpen uit Amsterdam in en iedereen zong mee. Ze spraken hem in het Nederlands aan, ze hadden het allemaal over tempo doeloe, de goeie, ouwe tijd. Tuurlijk, het was geen dwarsdoorsnede van de Indonesische bevolking die hun concerten bezocht, buiten het hotel zullen ongetwijfeld andere geluiden hebben geklonken, maar Riem heeft ze niet gehoord.

In Nederland werden de Blue Diamonds beschouwd als voorvechters van de acceptatie van de Indo's (afkorting van Indo-Europeaan). Dankzij het tweetal uit Driebergen was 'blauwe' geen scheldwoord meer, maar een troetelnaam. Riem weet nergens van, hij is muzikant, geen actievoerder. De Blue Diamonds was geen geuzennaam. Indo's werden 'blauwe' genoemd vanwege de blauwe gloed in hun haar. Had niks te maken met discriminatie, iemand met rood haar werd 'rooie' genoemd.

Riem en Ruud hebben zich nooit verdiept in hun roots, daar hadden ze geen tijd voor. In hun gloriejaren reisden ze stad en land af, podium op, podium af, ze holden maar door. Ook later, toen ze niet meer drie keer per dag optraden, zijn ze niet in hun cultuur gedoken. Onbegrijpelijk, vindt Riem nu, als hij in Indonesië landt, komt hij thuis, ook al is hij een Indische Nederlander en geen Indonesiër. Wanneer hij gitaar speelt, klinkt dat Indisch, wat hij ook doet.

Op de top van de Ramona-roem moesten ze in militaire dienst. De diensttijd brak de carrière van de Blue Diamonds, 21 maanden waren ze onder de wapenen, ze moesten zo nodig kaderofficier worden, radiotelegrafist bij de verbindingstroepen. Een hit zat er daarna niet meer in. Amerikaanse en Engelse popgroepen overspoelden Europa, tegen dat geweld waren ze niet bestand.

De Blue Diamonds maakten tournees in het Verre Oosten en Midden-Amerika, waar ze optraden in stadions met meer dan tienduizend fans, en graasden Europa af. Vijf jaar hielden ze het vol, toen waren ze het gereis beu. Terug in Nederland traden ze vier jaar op met Seth Gaaikema en deden ze zes seizoenen Kwistig met Muziek van de NCRV. Telkens een blok van twintig minuten, beetje bewegen, beetje acteren en wat zingen.

Op de heimweemarkt bleven ze populair. Elk weekeinde stonden ze wel ergens op een podium. De lp die ze met hun 25-jarig jubileum uitbrachten was in korte tijd goud. Ze maakten in Duitsland tournees met Middle of the Road, Dave Dee, Mungo Jerry, de Fortunes, de Tremeloes - ook sterren uit een grijs verleden. Een halfuurtje optreden en hop naar de volgende hotellounge, feestzaal of nachtclub. In Nederland moesten ze het vooral hebben van winkelcentra en braderieën.

Elk optreden begon met Everybody Needs Somebody van de Blues Brothers en eindigde met een Beatles-medley. Tussendoor speelden ze hun eigen succesnummers, ook allemaal covers. Altijd twee keer Ramona, de vaste toegift. Het publiek had recht op Ramona. Als Riem naar de Stones gaat, wil ie ook Satisfaction horen.

Ze vonden het wel lekker makkelijk, een halfuur hun kunstje doen, iedereen tevreden. Typisch Indo, die flegmatiek, dat gemak, zegt Riem. Maar nu draait hij de knop om. Hij gaat iets doen met Indonesische instrumenten en Bahasa, de taal van Indonesië, ook al verstaat hij het nauwelijks. Misschien wel iets met Indonesische gospelmuziek, die raakt hem. Hij gaat in ieder geval rustiger muziek maken, misschien unplugged, dat klinkt intiemer en is dichter bij zijn roots. Zo is ie ook begonnen met Ruud. Hij is 58 jaar en hoeft niet meer zo nodig als een ouwe rocker rond te springen.

De aanjager van het project Riems Tweede Jeugd is Wout Nijland, organisator van nature en, als voormalig activist, de tegenpool van Riem. Hij leidde in de jaren zeventig de campagne tegen Shell, dat brandstof leverde aan de apartheidsregimes van Zuid-Afrika en Rhodesië. Als directeur van de Evert Vermeer Stichting, het buitenlandbureau van de PvdA, organiseerde Nijland grote evenementen, waaronder het jaarlijkse Afrika-congres.

Over twee weken keert Nijland in Muziekcentrum Vredenburg terug op het podium waar hij 22 jaar geleden een Zuid-Afrika rally organiseerde om de publieke opinie te mobiliseren voor een olie-embargo tegen Zuid-Afrika. Toen kondigde hij als sprekers aan: Frene Ginwale (destijds voorzitter van de Womens Leage van het ANC en nu voorzitter van het Zuid-Afrikaans parlement) en de Kamerleden Joop den Uyl, Hans de Boer, Marcus Bakker en Fred van der Spek. Nu de muzikanten Riem de Wolff, Willeke Alberti, Oscar Harris, George McCrae, Johnny Lion en alle anderen die hebben meegewerkt aan Out of the Blue. Toen een eerbetoon aan Nelson Mandela, nu een tribute aan Ruud de Wolff.

Na het concert wil Riem niet meer worden herinnerd aan de Blue Diamonds. 'Ik wil best nog weleens Ramona spelen, maar op míjn manier. Ik wil laten zien dat ik wel degelijk een goede muzikant ben.'

Meer over