Altijd raak

Vanavond begint de nieuwe politieserie Smeris met - alweer - Jeroen van Koningsbrugge. 'Bij sommige mensen zie je grappen aankomen of voel je de bedoeling grappig te zijn. Bij Jeroen niet.'

U moet van hele goeden huize komen (althans, van huize zonder televisie, internet, tijdschriften, kranten en met een groot rotsblok voor de deur) wilt u de brede grijns van Jeroen van Koningsbrugge kunnen vermijden. Van sidekick in Ik Hou Van Holland tot typetje in Draadstaal. Van improvisatiekanon in De Lama's tot jurylid in Beat The Best. Van verpleegkundige in de soap IC tot een rol in de film Loft, waarvoor hij een Rembrandt Award kreeg. Als dit allemaal op miraculeuze manier aan u is voorbijgegaan, kent u hem vast als die ene onvermoeibare verkoper uit de Citroën-reclame. Of van die Overtoom/Manutan-reclame, waarin Van Koningsbrugge alle karakters speelt. Zijn we er al? Nee. De fanatieke hardrockfan kent hem weer van zijn band ZEUS. En dan is er nog het theaterduo JURK, samen met boezemvriend Dennis van de Ven. Vanavond begint de - let wel: serieuze - nieuwe politieserie Smeris, waarin Van Koningsbrugge en Van de Ven twee agenten spelen. Zo ongeveer het enige wat hij niet doet, is live openhartoperaties uitvoeren op televisie, maar zeg dat niet te hard. Wat maakt dat we Van Koningsbrugge zo graag zien? En wat zit erachter? Boezemvriend en compagnon Dennis van de Ven en echtgenote Marie-Claire Witlox leggen het uit.

Zeventien jaar geleden ontmoetten Van de Ven en Van Koningsbrugge elkaar bij de voorberei-dingen voor Jesus Christ Superstar. 'We kwamen in dezelfde repetitieruimte terecht', zegt Van de Ven. 'Toen hoorde ik al dat er rondom een specifieke man vrij veel werd gelachen. Die man ging ik toen opzoeken en dat bleek Jeroen te zijn.'

Sindsdien zijn de twee onafscheidelijk. Samen maakten ze onder andere de sketchprogramma's Nieuw Dier, Neonletters en Draadstaal, dat door sommigen zelfs met Van Kooten & De Bie werd vergeleken. De verdeling is helder: Van de Ven schrijft en Van Koningsbrugge legt er 'een extra laagje' overheen, meestal geïmproviseerd. 'Ik ben degene die het bedenkt en achter de computer zit. Dat is dan driekwart van de scène. Bij Jeroen komt het op het moment zelf.'

Het moment zelf. Daar ligt de kracht van Van Koningsbrugge. Improviseren, verrassen. Het maakte hem een populaire Lama en bij Ik Hou Van Holland krijgt hij regelmatig presentatrice Linda de Mol aan het huilen. Maar ook vriend Van de Ven weet na jaren samenwerken nog steeds af en toe niet wat hij hoort. 'Het gebeurt weleens dat ik naast hem zit, hij een grap maakt en ik 10 seconden stil ben. Dat is omdat ik me dan afvraag: wat de fuck is dit nou weer? Jeroen reageert heel direct op situaties, vanuit een oergevoel. Soms begint hij aan een zin en dan weet hij zelf ook niet waar het heengaat. Daar zit iets magisch. Bij sommige mensen zie je grappen aankomen of voel je de bedoeling om grappig te zijn. Bij Jeroen niet.'

Zingen, acteren, presenteren; Van Koningsbrugge móét het allemaal doen, zegt Van de Ven. 'Als hij één ding zou doen, zou hij ongelukkig worden.'

Aan Van Koningsbrugge kleeft het beeld dat hem alles komt aanwaaien. Beetje theater hier, beetje muziek en lachen daar. Maar makkelijk was het allerminst voor de in Roosendaal geboren acteur. Met een vader die bijna nooit thuis was en een moeder met een alcoholprobleem stond de jonge Van Koningsbrugge er praktisch alleen voor in het huishouden. 'Op de middelbare school ging het niet al te best', vertelde hij in een interview met JAN in 2011. 'Een docent zei: 'Ja Jeroen, het interesseert je ook niets hè. Lekker vroeg naar huis gaan en dan zeker filmpjes kijken?' Filmpjes kijken, dacht ik dan. Kon dat maar.'

Zijn thuissituatie dwong hem een tegenwicht te zoeken. 'Humor was voor mij overleving. Ik probeerde de misère als een grote grap te zien. Op mijn 16de was ik zo gevoelloos geworden, dat ik de grootste lol om mijn moeder had. Als ik haar weer eens naar bed had gebracht, de deur op slot had gedaan en alleen op de overloop stond, dacht ik: yep. Alsof ik voor een publiek stond: Ja mensen, zo is het leven. Dan lachte ik hardop.'

Ook op professioneel vlak ging het hem in eerste instantie niet voor de wind. Na een jaar op de Toneelschool in Maastricht werd Van Koningsbrugge weggestuurd. Hij was, werd hem verteld, al 'te gevormd'. Ook zijn periode aan de Kleinkunstacademie in Amsterdam werd geen succes: door een conflict met zijn mentor kreeg Van Koningsbrugge uiteindelijk geen diploma, waardoor hij tot een paar jaar geleden nog een studieschuld had van 35 duizend euro.

Na een mislukte relatie en een periode van professioneel kwakkelen, vertrok Van Koningsbrugge in 2004 naar New York om zijn hoofd leeg te maken. Daar ontmoette hij theateractrice Marie-Claire Witlox, die in een Broadway-voorstelling speelde. Al na een paar dagen ging Van Koningsbrugge op zijn knieën. Tien jaar later zijn ze nog steeds samen en hebben ze twee kinderen: Valerie Jones en Salomon Elvis. Witlox: 'Natuurlijk maakt hij hier ook grappen, maar het is niet zo dat we thuis de hele dag krom liggen. Jeroen heeft meerdere kanten, net als iedereen.' Tijdens een televisie-interview met Hanneke Groenteman van twee jaar geleden kreeg Van Koningsbrugge tranen in de ogen nadat Groenteman hem vroeg één boodschap mee te geven aan zijn kinderen. Dat ze tevreden moesten zijn met zichzelf, zei hij, want dat had hij zelf nooit meegekregen.

'Bij Jeroen is het what you see is what you get', zegt Witlox. 'Er zit niets achter hem, geen plan of agenda. Het was een opluchting voor hem om dat tegen Groenteman te kunnen zeggen, maar daarna was het ook wel klaar. De band met zijn ouders is nu heel goed, de lucht is geklaard.'

Behalve de serieuze politieserie Smeris, begint binnenkort ook Zaterdagavondjurk, een komisch programma waarbij Van de Ven en Van Koningsbrugge tegelijkertijd presenteren, zingen en acteren. Bovendien is er een mogelijkheid dat we Van Koningsbrugge nog eens terugzien bij het televisieprogramma Doomsday Preppers, waarin mensen zich voorbereiden op het leven na de apocalyps. De afgelopen jaren las Van Koningsbrugge veel boeken over het einde der tijden en nam hij in de eigen voorraadkasten ook de nodige maatregelen. 'Ik geloof wel dat hij is voorbereid op eventuele calamiteiten', zegt Van de Ven. 'Hoeveel weken we vooruit kunnen?', vraagt Witlox, 'Als ik dat zeg, staat natuurlijk straks iedereen bij ons op de stoep.'

Klojo

Soms is het vermoeiend met Jeroen van Koningsbrugge samen te werken, weet Dennis van de Ven. 'Hij heeft de concentratieboog van een goudvis. Laatst vonden we dat de soundcheck met de band te lang duurde en dat we minder moesten klooien. Dus Jeroen loopt het podium op en zegt gewichtig tegen de band dat we minder moeten klooien. We beginnen aan het eerste nummer en binnen twintig seconden ziet hij een trompet staan, pakt die op en begint een solo (Van Koningsbrugge kan geen trompet spelen, red). Ik keek hem aan en het duurde 5 seconden voordat hij doorhad: oh ja, dit zouden we niet meer doen. Als het niet zo grappig was, zou het irritant zijn.'

undefined

Meer over